{"id":8418,"date":"2021-08-28T11:40:54","date_gmt":"2021-08-28T11:40:54","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/teknoloji\/arastirmalar-ortaya-koydu-facebook-ta-okuyucuyu-yanlis-yonlendirenler-kazandi-129187"},"modified":"2021-08-28T11:40:54","modified_gmt":"2021-08-28T11:40:54","slug":"arastirmalar-ortaya-koydu-facebookta-okuyucuyu-yanlis-yonlendirenler-kazandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/08\/28\/arastirmalar-ortaya-koydu-facebookta-okuyucuyu-yanlis-yonlendirenler-kazandi\/","title":{"rendered":"Ara\u015ft\u0131rmalar ortaya koydu! Facebook&#8217;ta okuyucuyu yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirenler kazand\u0131!"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/arastirmalar-ortaya-koydu-facebookta-okuyucuyu-yanlis-yonlendirenler-kazandi.jpg\"><\/p>\n<p>Do\u011fru bilgiyi okuyucuya en do\u011fru \u015fekilde ula\u015ft\u0131rmak gazetecilerin g\u00f6revi, do\u011fru bilgiye en do\u011fru \u015fekilde ula\u015fmak da okuyucunun hakk\u0131. Bu elbette de\u011fi\u015fmez bir kaide ancak son g\u00fcnlerde yap\u0131lan kapsaml\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma \u201cfarkl\u0131\u201d bir sonuca i\u015faret etmekte.<\/p>\n<p>Bilindi\u011fi \u00fczere Facebook&#8217;un genel etkile\u015fim oran\u0131 bu y\u0131l d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6steriyor bunda etkili olmu\u015f olabilecek bir veriye ula\u015f\u0131ld\u0131. Genel d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn aksine haberleri okuyucuyu \u201cyanl\u0131\u015f y\u00f6nlendiren\u201d bir \u015fekilde payla\u015fan sitelerin Facebook platformunda payla\u015f\u0131m rekorlar\u0131 k\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tespit edildi.<\/p>\n<p><strong>HER 5 ETK\u0130LE\u015e\u0130MDEN 1&#8217;\u0130&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Alman Marshall Fonu&#8217;nun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapora g\u00f6re Nisan-Haziran aylar\u0131 aras\u0131nda ABD sitelerinin elde etti\u011fi -payla\u015f\u0131mlar, be\u011feniler ve yorumlar gibi- her 5 etkile\u015fimden 1&#8217;i, bilgiyi \u201csorumsuzca toplay\u0131p payla\u015fan\u201d sayfalarda meydana geldi.<\/p>\n<p>Haber kaynaklar\u0131n\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi noktas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan NewsGuard&#8217;\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcmler yapt\u0131\u011f\u0131 raporda ABD&#8217;nin bu alanda me\u015fhur sayfalar\u0131 Daily Wire, TMZ, Epoch Times ve Breitbart gibi bir konu hakk\u0131nda tart\u0131\u015fma yaratmak ad\u0131na bilgileri \u00e7arp\u0131tan ve yanl\u0131\u015f sunan yay\u0131n organlar\u0131 da yer ald\u0131.<\/p>\n<p class=\"content-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/arastirmalar-ortaya-koydu-facebookta-okuyucuyu-yanlis-yonlendirenler-kazandi-2.jpg\" alt><\/p>\n<p>Bununla birlikte ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ortaya bir n\u00fcans da koyuyor. Bu ara\u015ft\u0131rmada ciddiye al\u0131n\u0131p yer verilen yay\u0131n organlar\u0131 haberi yayarken \u201cyanl\u0131\u015f\u201d y\u00f6nlendirmelere ba\u015fvuruyor.<\/p>\n<p>T\u0131k avc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ya da yayg\u0131n kullan\u0131lan \u201cclickbait\u201d yapan olu\u015fumlar bu ara\u015ft\u0131rmaya dahil ancak d\u00fcped\u00fcz yalan s\u00f6yleyen ve sadece yanl\u0131\u015f bilgiler vererek toplumu yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendiren olu\u015fumlar ile yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en kaynaklar olduk\u00e7a farkl\u0131.<\/p>\n<p><strong>&#8216;KOMPLO TEOR\u0130LER\u0130NE YOL A\u00c7IYOR&#8217;<\/strong><\/p>\n<p>Lakin yine de yapt\u0131klar\u0131 zarar verici nitelikte. Alman Marshall Fonu Dijital \u0130novasyon ve Demokrasi Giri\u015fimi Direkt\u00f6r\u00fc Karen Kornbluh, \u201cBu siteler anekdotlar\u0131 kendilerine g\u00f6re se\u00e7iyor ve a\u015f\u0131 teredd\u00fctlerine ya da ba\u015fka komplo teorilerine yol a\u00e7\u0131yor\u201d ifadelerini kullan\u0131yor.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmada a\u015f\u0131 teredd\u00fctlerine orant\u0131s\u0131z bir \u015fekilde ses veren, platform olu\u015fturan siteler de dikkat \u00e7ekmekte. Bu sitelerin Covid-19&#8217;a kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131 olmaman\u0131n do\u011furdu\u011fu risklerden yeteri kadar s\u00f6z etmedi\u011finin alt\u0131 \u00e7izildi.<\/p>\n<p>\u00d6rnek olarak g\u00f6sterilen haberlerden bir tanesi Daily Wire taraf\u0131ndan Haziran 2021&#8217;de yay\u0131nlanan \u201cNFL y\u0131ld\u0131z\u0131 di\u011fer sessiz oyuncular\u0131 temsil etmek i\u00e7in a\u015f\u0131 olmay\u0131 reddediyor\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 haber.<\/p>\n<p class=\"content-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/arastirmalar-ortaya-koydu-facebookta-okuyucuyu-yanlis-yonlendirenler-kazandi-3.jpg\" alt><\/p>\n<p>Sosyal medya platformlar\u0131 siyahla beyaz kadar net bir \u015fekilde kurgu olup olmad\u0131\u011f\u0131 belli olan i\u00e7eriklere direkt olarak m\u00fcdahale ediyor; yol katettikleri de s\u00f6ylenebilir ancak s\u00f6z konusu muallak i\u00e7erikler olunca bunlarla ilgili olarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ad\u0131m atabildiklerini s\u00f6ylemek pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n<p>Baracak Obama d\u00f6neminde OECD&#8217;nin (Ekonomik Kalk\u0131nma ve \u0130\u015f Birli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc) ABD el\u00e7isi olan Kornbluh \u015f\u00f6yle diyor: \u201cGer\u00e7ek anlamda \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki tablo, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fey, bilgi ortam\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde de\u011fi\u015fime u\u011frad\u0131\u011f\u0131&#8230;\u201d<\/p>\n<p><strong>SON 5 YILIN EN Y\u00dcKSEK SEV\u0130YES\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Bulgulara g\u00f6re Facebook&#8217;ta yan\u0131lt\u0131c\u0131 i\u00e7erik oran\u0131 son be\u015f y\u0131l\u0131n en y\u00fcksek seviyesinde. Ancak tamamen yanl\u0131\u015f bilgi veren i\u00e7erik payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 tamamen bunun \u00fczerine kuran sayfalar\u0131n ise etkile\u015fim alma oranlar\u0131 hem Facebook&#8217;ta hem de Twitter&#8217;da dikkat \u00e7ekici bir \u015fekilde keskin bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fad\u0131.<\/p>\n<p>Sadece Twitter&#8217;a bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise farkl\u0131 bir tablo ortaya \u00e7\u0131kmakta. Onayl\u0131 hesaplar\u0131n payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7eriklerin yaln\u0131zca y\u00fczde 9&#8217;u yan\u0131lt\u0131c\u0131 sitelere, y\u00fczde 3&#8217;\u00fc ise yalan haber veren sitelere \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu Twitter i\u00e7in son \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck seviyesi.<\/p>\n<p>Tablo, Silikon Vadisi&#8217;nde net bir gerilime i\u015faret etmekte:<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131k bir \u015fekilde kutupla\u015ft\u0131ran, yan\u0131lt\u0131c\u0131 i\u00e7erikler en fazla etkile\u015fim alan i\u00e7erikler oluyor bu da hem kullan\u0131c\u0131lar\u0131 platforma y\u00f6neltiyor hem de geliri art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p class=\"content-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/arastirmalar-ortaya-koydu-facebookta-okuyucuyu-yanlis-yonlendirenler-kazandi-4.jpg\" alt><\/p>\n<p>Facebook S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Andy Stone, \u201cSon birka\u00e7 ay i\u00e7inde Facebook&#8217;ta en \u00e7ok g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenen sayfalar ya Covid-19 hakk\u0131nda hi\u00e7 i\u00e7erik payla\u015fm\u0131yor ya da vir\u00fcs hakk\u0131nda g\u00fcvenilir bilgiler payla\u015f\u0131yor\u201d \u015feklinde bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131 ve platformun yanl\u0131\u015f bilgi payla\u015farak kurallar\u0131 ihlal eden milyonlarca i\u00e7eri\u011fi kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Twitter S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Elizabeth Busby ise raporun Twitter&#8217;\u0131n devam eden g\u00fcvenlik \u00e7abalar\u0131n\u0131n \u00f6neminin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fini s\u00f6yledi: \u201cYanl\u0131\u015f ve yan\u0131lt\u0131c\u0131 bilgileri \u00e7o\u011faltmak isteyenlerin (bunlar geni\u015f eri\u015fime sahip y\u00fcksek profilli kullan\u0131c\u0131lar olsalar bile) giri\u015fimlerini engellemeye a\u015f\u0131r\u0131 derecede odaklanm\u0131\u015f haldeyiz.\u201d,<\/p>\n<p><strong>metin.aktasoglu@haberglobal.com.tr<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Kaynak:<\/strong> Bu haberdeki bilgilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Washington Post&#8217;ta &#8220;Study finds sites that mislead, not flat-out lie, attract record share of Facebook engagements&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131nlanan makaleden derlenmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p>Kaynak: \u00d6zel Haber<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7arp\u0131c\u0131 rapor ilgin\u00e7 bir ger\u00e7e\u011fi ortaya koydu. Facebook&#8217;ta okuyucular\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendiren i\u00e7erikler payla\u015fan sayfalar, payla\u015f\u0131m rekorlar\u0131 k\u0131rd\u0131. Son 5 y\u0131l\u0131n en&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8419,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[185,187],"tags":[],"class_list":["post-8418","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8418","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8418"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8418\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8419"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}