{"id":6935,"date":"2021-08-24T14:39:41","date_gmt":"2021-08-24T14:39:41","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/yasam\/asya-kaplan-sivrisinegi-istanbul-un-ardindan-samsun-da-da-goruldu-128291"},"modified":"2021-08-24T14:39:41","modified_gmt":"2021-08-24T14:39:41","slug":"asya-kaplan-sivrisinegi-bir-ilde-daha-goruldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/08\/24\/asya-kaplan-sivrisinegi-bir-ilde-daha-goruldu\/","title":{"rendered":"Asya Kaplan Sivrisine\u011fi bir ilde daha g\u00f6r\u00fcld\u00fc"},"content":{"rendered":"<div class=\"media_block\"><\/div>\n<p>Samsun B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi taraf\u0131ndan \u2018Aedes cinsi sivrisinekler\u2019 konulu konferans d\u00fczenlendi. \u015eehit \u00d6mer Halisdemir \u00c7ok Ama\u00e7l\u0131 Salon\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen konferansa Samsun B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Genel Sekreter Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Dr. \u015eenol Y\u0131ld\u0131z, \u00c7evre Koruma ve Kontrol Dairesi Ba\u015fkan\u0131 Ali Tulumen, \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uzmanlar\u0131, belediyelerin ilgili birimlerinin g\u00f6revlileri, muhtarlar ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n temsilcileri ile vatanda\u015flar kat\u0131ld\u0131. Toplant\u0131da konu\u015fan Do\u00e7. Dr. Muhammet Mustafa Ak\u0131ner, istilac\u0131 ve yerli sivrisinek t\u00fcrleri hakk\u0131nda \u00f6nemli bilgiler verdi.<\/p>\n<p><strong>&#8220;T\u00dcRK\u0130YE&#8217;DE 10 K\u0130\u015e\u0130 HAYATINI KAYBETT\u0130&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>2010 y\u0131l\u0131nda sivrisineklerin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 vir\u00fcsler nedeniyle 10 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini ifade eden Do\u00e7. Dr. Mustafa Ak\u0131ner, \u201cBu t\u00fcrlerle \u015fu anda d\u00fcnyada m\u00fccadele eden pek \u00e7ok \u00fclke ciddi mebla\u011flarda para harc\u0131yorlar. Fransa bu t\u00fcrlerle m\u00fccadele i\u00e7in 9 milyar euro, \u0130talya ise 11 milyar euro bu sivrisinekler ile m\u00fccadele i\u00e7in para harc\u0131yor. E\u011fer bunu yapmazlarsa baz\u0131 hastal\u0131klarla ba\u015f etmeleri m\u00fcmk\u00fcn hale gelmeyecek. 1989\u2019da \u0130talya\u2019da bu t\u00fcrler ilk g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda \u2018di\u011fer t\u00fcrlerle m\u00fccadele etti\u011fimiz gibi bunlarla da m\u00fccadele ederiz\u2019 dedikleri i\u00e7in \u015fu anda bu noktaya geldiler. Sadece Karadeniz\u2019de de\u011fil, \u0130stanbul\u2019da, Kocaeli\u2019de ve \u0130zmir\u2019de de \u00e7ok ciddi problem var. B\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyeleri bu t\u00fcrler i\u00e7in efor sarf ediyorlar. Yerli sivrisinekle ile bu t\u00fcrler aras\u0131nda farklar var. Sar\u0131 humma sivrisine\u011fi, Asya kaplan sivrisine\u011fi, hepimizin evinde olan ev sivrisine\u011fini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ve bu b\u00f6lgenin ba\u015f belas\u0131 olan \u00e7eltik tar\u0131m\u0131yla alakal\u0131 olan her tarafta bulunan ve s\u0131tma bula\u015ft\u0131ran yabanc\u0131 bir t\u00fcr\u00fc kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ral\u0131m. 3 sivrisinek grubu var. Bunlar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde farklar\u0131n\u0131 ay\u0131rt edebilirsiniz. Anofel t\u00fcrler s\u0131tman\u0131n ana ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. \u00dclkemizde 2010 y\u0131l\u0131nda culex t\u00fcrlerine maruz kalan 47 vakadan 10 ki\u015fi vefat etti. 2019 y\u0131l\u0131nda da 2 ki\u015fi Bat\u0131 Nil vakas\u0131ndan hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Bunun da ana ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 culex t\u00fcr\u00fc sivrisineklerdi\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>SAMSUN&#8217;DAK\u0130 \u00c7ALI\u015eMALAR<\/strong><\/p>\n<p>Samsun\u2019da rastlan\u0131lan istilac\u0131 t\u00fcrler hakk\u0131nda da konu\u015fan Do\u00e7. Dr. Mustafa Ak\u0131ner, \u201cSivrisinekler; sar\u0131humma, s\u0131tma ve Bat\u0131 Nil vir\u00fcs\u00fcn\u00fc bula\u015ft\u0131rabilir. \u015eu anda Kovid-19 s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015f\u0131yoruz. \u0130nsanlar nefes almakta zorluk \u00e7ekiyor. E\u011fer sar\u0131hummaya ya da denk hastal\u0131\u011fa yakalan\u0131rsan\u0131z oldu\u011funu yerde kemiklerinizin k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyorsunuz. \u0130smi de zaten \u2018kemik k\u0131ran hastal\u0131\u011f\u0131\u2019 olarak ge\u00e7iyor. Aedes, culex ve anofel t\u00fcrlerinin hangi alanda oldu\u011fu Samsun\u2019da da ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu b\u00f6lgede 2013-2015 y\u0131llar\u0131nda Samsun\u2019da Bat\u0131 Nil vir\u00fcs\u00fc ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 ve s\u0131tman\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan sivrisinek t\u00fcrlerine rastland\u0131. 1924\u2019ten beri bu t\u00fcrlerle ilgili m\u00fccadele devam ediyor. Bu b\u00f6lgede yeni yeni g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flayan Asya kaplan sivrisine\u011finin al\u0131nda bir \u00e7izgi vard\u0131r. Aegypti istilac\u0131 t\u00fcrleri Artvin, Trabzon ve Rize\u2019de var. Aegypti ev i\u00e7inde \u0131s\u0131rma aktivitesi sergilerken, Asya kaplan sivrisine\u011fi ise bah\u00e7eye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131n belas\u0131 olur. D\u0131\u015far\u0131da oturman\u0131za izin vermez. Normalde culex ve anofel t\u00fcrlerinde \u00e7ok ciddi ac\u0131 hissetmezken, Asya kaplan sivrisine\u011fi \u0131s\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda ciddi ac\u0131 hissedersiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u011fz\u0131ndaki hortum yap\u0131s\u0131 testere gibidir. Bu testere ile sizin derinizi kan\u0131 bulabilmek i\u00e7in kesiyorlar. Keserken de ac\u0131 hissediliyor. T\u00fcrkiye\u2019de 65 sivrisinek t\u00fcr\u00fc var. Bunlardan 2 tanesi istilac\u0131 t\u00fcr olarak kabul ediliyor. 63 t\u00fcrle m\u00fccadele 1900\u2019l\u00fc y\u0131llardan beri s\u00fcr\u00fcyor. Son y\u0131llarda genelde ev sivrisine\u011fi ve s\u0131tma bula\u015ft\u0131ran sivrisinek ile m\u00fccadele ediliyor. Bir sivrisine tek yumurtlamada 200 yumurta b\u0131rak\u0131yor. 3 defa yumurtlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in 1 sivrisine e\u011fer kan emer ve yumurtlarsa 10 g\u00fcn sonra 600 sivrisinek ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yas\u0131n\u0131z demektir. E\u011fer herhangi bir m\u00fccadele ya da \u00f6nlem almazsan\u0131z\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p class=\"content-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/asya-kaplan-sivrisinegi-bir-ilde-daha-goruldu.jpg\" alt><\/p>\n<p><strong>&#8220;\u00c7AR\u015eAMBA \u0130L\u00c7ES\u0130NDE ASYA KAPLAN S\u0130VR\u0130S\u0130NE\u011e\u0130 T\u00dcR\u00dcNE RASTLANDI&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Samsun\u2019da da istilac\u0131 t\u00fcre rastland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve acilen m\u00fccadele edilmesi gerekti\u011fini alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Mustafa Ak\u0131ner, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201c\u0130stilac\u0131 t\u00fcrlerden Asya kaplan sivrisine\u011finin tercih etti\u011fi tek do\u011fal alan kesik bambular\u0131n dibindeki sular ya da a\u011fa\u00e7 kavuklar\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de a\u011fa\u00e7 kavuklar\u0131n\u0131n oldu\u011fu alanlarda rastlaman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn ama do\u011fal habitatlar\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye\u2019ye ilk lastik ticareti ile girdi\u011fi arkas\u0131ndan da t\u00fcm olas\u0131 yapay habitatlara yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. 2015\u2019te t\u00fcr\u00fc sadece lastik i\u00e7inde bulurken, \u015fu anda akla gelen en ufak bir su birikintisinde bulabiliyoruz. Do\u011fal alanlarda bulunmuyorlar \u00e7\u00fcnk\u00fc di\u011fer t\u00fcrler y\u00fczde 80 oran\u0131nda istilac\u0131 t\u00fcrleri yok edebiliyor. \u0130nsanlar da m\u00fccadeleyi s\u00fcrs\u00fcrse hayvan\u0131n yo\u011funlu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn. Karadeniz\u2019de lastik\u00e7ilerin lastik depolad\u0131klar\u0131 yerlerde \u00e7ok yo\u011fun bulunuyorlar. Ge\u00e7en senelerde Ordu\u2019ya kadar Asya kaplan sivrisine\u011finin girdi\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. Bug\u00fcn itibariyle de Samsun\u2019a da girdi\u011fini g\u00f6rd\u00fck. Daha detayl\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma yapmad\u0131k. \u015eu anda kay\u0131tl\u0131 belgelere g\u00f6re bin 700\u2019e yak\u0131n noktada istilac\u0131 t\u00fcr var. Bu sene say\u0131 2 bin noktaya ula\u015fabilir. \u0130nsan bile y\u0131lda 475 bin ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olurken, sivrisinekler ise ortalama 725 bin ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sorumlu. Bunun i\u00e7erisinde s\u0131tma, sar\u0131humma ya da denk hastal\u0131klar var. Bu hastal\u0131klar Kovid-19 gibi ilk ba\u015fta anla\u015f\u0131lm\u0131yor. Ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, kas a\u011fr\u0131s\u0131 ve kemik a\u011fr\u0131s\u0131yla devam ediyor. Hastal\u0131k bula\u015ft\u0131ran istilac\u0131 t\u00fcrlere veya yerli t\u00fcrlere ba\u015flang\u0131\u00e7ta tedbir almazsan\u0131z, doktora gitti\u011finizde doktorlar\u0131n yapabilece\u011fi \u00e7ok da fazla bir \u015fey yok. Sadece s\u0131tma i\u00e7in ila\u00e7 alabilirsiniz. Bat\u0131 Nil, sar\u0131humma ve denk hastal\u0131klarla ilgili T\u00fcrkiye\u2019de herhangi bir tan\u0131 kiti yok. Bunu ay\u0131rt edebilecek doktor da yok. Bu konu ile ilgili Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Bilim Kurulu \u00dcyesi oldu\u011fum i\u00e7in biliyorum. Ben de s\u0131tma ge\u00e7irdim. Umursamazsak herhangi bir \u015fey oldu\u011funda sonucu a\u011f\u0131r olur. \u00c7ar\u015famba il\u00e7esinde olmas\u0131 demek ya Tekkek\u00f6y k\u0131sm\u0131na yay\u0131ld\u0131 ya da di\u011fer k\u0131sma ge\u00e7ti demek. Ya bu sene ya da gelecek sene yaz\u0131n ayn\u0131 \u0130stanbul\u2019da son 1 ayd\u0131r oldu\u011fu gibi vatanda\u015flar \u2018yand\u0131m anam\u2019 diye veryans\u0131n edecek. O \u00f6rneklere bir de Samsun eklenecek. \u0130nsanlar \u00e7ok hareket ediyor. Bir yerden bir yere bir \u00fcr\u00fcn ta\u015f\u0131rken i\u00e7erisinde larva ta\u015f\u0131y\u0131p, ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz. O y\u00fczden daha dikkatli olunmas\u0131 gerekiyor.\u201d<\/p>\n<p>\u0130l olarak yap\u0131lan m\u00fccadeleden bahseden Samsun B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Genel Sekreter Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Dr. \u015eenol Y\u0131ld\u0131z, \u201cSinekle m\u00fccadele veya u\u00e7kunla m\u00fccadele bunlar\u0131 da nispeten tali konular gibi \u015fekillendirir y\u00f6netirler. Ama \u015fehirlerin t\u0131pk\u0131 at\u0131k y\u00f6netim plan\u0131, imar master plan\u0131 gibi u\u00e7kunla m\u00fccadele plan\u0131n\u0131n da olmas\u0131 gerekiyor. Bizim Samsun\u2019da da hedefimiz in\u015fallah bu tarafa do\u011fru. \u015eu ana kadar belli bir seviye kat ettik. En az\u0131ndan noktasal, yayg\u0131n ve larva m\u00fccadele alanlar\u0131 bunlar\u0131n il\u00e7e bazl\u0131 b\u00fct\u00fcn tespitlerini arkada\u015flar\u0131m\u0131z yapm\u0131\u015f durumda. Bundan sonra da bunun \u00fczerine bir master plan kurgusu yap\u0131yor olaca\u011f\u0131z. Atalar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7o\u011fu defa b\u00f6yle \u00e7amurlar\u0131n, bal\u00e7\u0131klar\u0131n, batakl\u0131klar\u0131n sulak alanlar\u0131n \u00e7ok oldu\u011fu yere de\u011fil de biraz daha da\u011flara tepelere ka\u00e7\u0131p yerle\u015ftiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130lerleyen s\u00fcre\u00e7te modern \u00e7a\u011fla beraber bizler pek \u00e7ok alan\u0131 kendimize ya\u015fam alan\u0131 olarak se\u00e7tik. Ancak sivrisinekler ya da u\u00e7kunlar \u00f6yle kolay vazge\u00e7ecek gibi g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. T\u00fcr ve \u015fekil de\u011fi\u015ftiriyor, m\u00fccadele azmini s\u00fcrekli art\u0131r\u0131yor, ila\u00e7lara diren\u00e7 kazan\u0131yor. Biz de s\u00fcrekli ila\u00e7 de\u011fi\u015ftiriyoruz, kimyasal m\u00fccadele, dumanla m\u00fccadele, biyolojik m\u00fccadele gibi pek \u00e7ok alana ka\u00e7\u0131yoruz. A\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar da larva i\u00e7in ekilen b\u00fct\u00fcn ila\u00e7lar\u0131 bir anda g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Hemen ertesi g\u00fcn s\u0131f\u0131rdan ba\u015fl\u0131yorsunuz\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan kat\u0131l\u0131mc\u0131lara sunum yapan B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi \u00c7evre Koruma ve Kontrol Dairesi Ba\u015fkan\u0131 Ali Tulumen, \u201cHem iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerini, kentle\u015fmenin beraberinde getirdi\u011fi sorunlar\u0131n etkilerini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir kentte bulunuyoruz. \u00d6zellikle Ye\u015fil\u0131rmak ve K\u0131z\u0131l\u0131rmak Havzas\u0131, sulak alanlar\u0131n bol oldu\u011fu, tar\u0131m \u015fehri Samsun\u2019da bu m\u00fccadeleyi vermek ciddi bir emek ve ciddi bir performans istiyor. Sulak alanlarda, su birikintileri, fosseptik \u00e7ukurlar\u0131 gibi ha\u015ferelerin birikti\u011fi ortamlar b\u00f6lgede yakla\u015f\u0131k 17 bin noktaya denk geliyor. Bu noktalarda m\u00fccadele \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz. Biyolojik ila\u00e7lar\u0131n yan\u0131nda, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn onay vermi\u015f oldu\u011fu kimyasallar\u0131 da kullanarak y\u00fcr\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz\u201d ifadelerini kulland\u0131<\/p>\n<p>Kaynak: \u0130HA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&lt;p&gt;Samsun B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi taraf\u0131ndan \u2018Aedes cinsi sivrisinekler\u2019 konulu konferans d\u00fczenlendi. \u015eehit \u00d6mer Halisdemir \u00c7ok Ama\u00e7l\u0131 Salon\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen konferansa Samsun B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6936,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[188],"tags":[],"class_list":["post-6935","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6935","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6935"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6935\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6936"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6935"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6935"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6935"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}