{"id":3777,"date":"2021-08-06T04:04:43","date_gmt":"2021-08-06T04:04:43","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/saglik\/bu-uyarilara-dikkat-organik-diye-alinan-urun-kanser-yapabilir-124642"},"modified":"2021-08-06T04:04:43","modified_gmt":"2021-08-06T04:04:43","slug":"bu-uyarilara-dikkat-organik-diye-alinan-urun-kanser-yapabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/08\/06\/bu-uyarilara-dikkat-organik-diye-alinan-urun-kanser-yapabilir\/","title":{"rendered":"Bu uyar\u0131lara dikkat! Organik diye al\u0131nan \u00fcr\u00fcn kanser yapabilir"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

Kimyasal g\u00fcbre ve pestisitlerin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na verdi\u011fi zararlar organik tar\u0131ma da ilgiyi art\u0131rd\u0131. Prof. Dr. Metin Turan, vatanda\u015f\u0131n herhangi bir k\u00f6yden organik diye ald\u0131\u011f\u0131 \u00fcr\u00fcne dikkat etmesi gerekti\u011fini vurgulayarak, “\u00dcreticiler kimyasal g\u00fcbre ve pestisiti bilin\u00e7siz bir \u015fekilde kulland\u0131klar\u0131 i\u00e7in hem insanlara hem de do\u011faya zarar vermi\u015f oluyor. Bu da g\u00f6\u011f\u00fcs kanserinden tutun akl\u0131n\u0131za gelebilecek t\u00fcm kanser t\u00fcrlerine etki ediyor” dedi.<\/p>\n

Kimyasal g\u00fcbrelerin verili\u015f \u015feklinin ve oran\u0131n\u0131n hem bitki, hem ekosistem hem de insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funa de\u011finen Yeditepe \u00dcniversitesi M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi Genetik ve Biyom\u00fchendislik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Metin Turan, hem \u00fcreticiye hem de t\u00fcketiciye uyar\u0131larda bulundu.<\/p>\n

AZOTLU G\u00dcBRE N\u0130TROZAM\u0130NLERE D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcYOR; KANSER YAPMA R\u0130SK\u0130 Y\u00dcKSEK<\/strong><\/p>\n

Kimyasal g\u00fcbrelerin bilin\u00e7siz kullan\u0131m\u0131nda insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da olumsuz etkilendi\u011fine dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Turan, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n

“Azotlu g\u00fcbrelerde fazla kullan\u0131rsan\u0131z nitrat birikimi ve ard\u0131ndan nitrozaminlere d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ve kanser yapma riski y\u00fcksek. Fosforlu g\u00fcbreler i\u00e7in de bu asl\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n problemi. Kur\u015fun gibi a\u011f\u0131r metaller var bunlar da rahatl\u0131kla bitkilere ge\u00e7ebiliyor. Bunlar\u0131 azaltabilmenin tek yolu dozunda ve oran\u0131nda verebilmektir. Yani verilen g\u00fcbrelerin g\u00fcbre kullan\u0131m etkinli\u011fini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u015fu an verilen g\u00fcbrelerin 4’te 1’i veya 5’te 1’i ile sa\u011fl\u0131k riski yaratmadan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ekonomik \u00fcr\u00fcnler yeti\u015ftirilebiliyor. Bu etkinli\u011fin art\u0131r\u0131lmas\u0131 hem ekolojinin \u00f6zellikle toprak ve sular\u0131n kirlenmesinin \u00f6nlenmesine hem de milli servetin zarar g\u00f6rmesine engel olur. \u00dcreticiler bunu bilin\u00e7siz bir \u015fekilde kulland\u0131klar\u0131 i\u00e7in hem insanlara hem de do\u011faya zarar vermi\u015f oluyor. Organik ve organomineral k\u0131s\u0131mlarla besledi\u011fimiz zaman bitkinin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini g\u00fc\u00e7lendirdi\u011finiz i\u00e7in basit stres ko\u015fullar\u0131nda bitki \u00e7ok daha dinamik, dayan\u0131kl\u0131 hale geliyor. B\u00f6yle olunca sizin pestisit kullanman\u0131za da ihtiya\u00e7 duyulmuyor. Son zamanlarda gerek \u00fcniversitemiz gerek T\u00fcrkiye\u2019deki pek \u00e7ok firman\u0131n bunlar\u0131 azaltmak i\u00e7in ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 var. \u00d6zellikle k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve ye\u015fil mutabakat dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131lan her bir kilogram kimyasal g\u00fcbreye kar\u015f\u0131l\u0131k 5,6-9.7 kilogram karbondioksit (CO2) sal\u0131n\u0131ma neden olundu\u011fu, organo mineral formlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bu oran\u0131n 0.4-0.5 kilogram CO2\u2019e d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, organik ve mikrobiyal g\u00fcbreler, kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda s\u0131f\u0131r CO2 seviyelerine kadar inmektedir.”<\/p>\n

<\/p>\n

YAPRA\u011eI YENEN B\u0130TK\u0130LERE D\u0130KKAT<\/strong><\/p>\n

Kimyasal g\u00fcbre ve tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131n\u0131n bilin\u00e7siz kullan\u0131m\u0131n\u0131n g\u00f6\u011f\u00fcs kanserinden akla gelebilecek t\u00fcm kanser t\u00fcrlerine zemin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Turan, “DS\u00d6\u2019n\u00fcn tar\u0131mla ili\u015fkilendirilmesi insanlar\u0131n hastal\u0131klar\u0131yla beslenmeleri aras\u0131ndaki ili\u015fki irdelenmeye ba\u015flad\u0131ktan sonra ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6zellikle yapra\u011f\u0131 yenen bitkilerde son derece azotlu g\u00fcbrelerin kullan\u0131lmas\u0131, pestisitlerin kullan\u0131lmas\u0131 beraberinde kombin bir etki yarat\u0131yor. \u00c7ocu\u011funuza \u015funu yemeyin, b\u00f6yle yapmay\u0131n kanser olursunuz derken bir taraftan salatayla, domatesle ya da dolmayla bunlar\u0131 sunabiliyorsunuz. \u0130nsanlar yak\u0131nlardaki k\u00f6ylere gidip \u00fcr\u00fcnleri organikmi\u015f diyerek alabiliyor ama oradaki k\u00f6yl\u00fc asl\u0131nda bilmeden yine ayn\u0131 \u015fekildeki \u00fcr\u00fcnleri de kullanabiliyor” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

DO\u011eAYA DA ZARAR VER\u0130YOR<\/strong><\/p>\n

Bitkiden ziyade topra\u011f\u0131n beslenmesine dikkat edilmesi gerekti\u011fini belirten Prof. Dr. Turan, “T\u00fcm d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de toprak kirlili\u011fi, su kirlili\u011fi ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n en \u00f6nemli etkilerinden bir tanesi kimyasal g\u00fcbre kullan\u0131m\u0131. Bunun i\u00e7in organik karakterli g\u00fcbrelerin kullan\u0131m\u0131 son derece \u00f6nemli. \u0130yi tar\u0131m uygulamalar\u0131 ve organik tar\u0131m uygulamalar\u0131nda dikkate al\u0131nan en \u00f6nemli parametre bu iki kombinasyona dikkat etmek. Kimyasal g\u00fcbre belki do\u011frudan toprak kaymas\u0131 yaratm\u0131yor ama do\u011fru olan organik k\u0131s\u0131mlar\u0131 ilave etmedi\u011finiz zaman kimyasal g\u00fcbrelerin kullan\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak toprakta su ge\u00e7irgenli\u011fi, hava ge\u00e7irgenli\u011fi gibi \u00f6zellikleri kaybettik. Organiklerin topra\u011fa ilave edilmesi toprakta bitkilerin k\u00f6k b\u00f6lgesinde bulunan havalanma ve su kapasitesinin artmas\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla bitkilerin ald\u0131\u011f\u0131 besinleri daha etkili kullanmas\u0131na neden oluyor. Toprakta do\u011fal ve canl\u0131 bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmedensadece kimyasallarla bunu yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z toprak besinlerini alamad\u0131\u011f\u0131 bir ortama d\u00f6ner” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

TOPRA\u011eIN BA\u011eI\u015eIKLIK S\u0130STEM\u0130 ORGAN\u0130K MADDE VE B\u0130YO\u00c7E\u015e\u0130TL\u0130L\u0130KT\u0130R<\/strong><\/p>\n

“\u0130nsanlardaki ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi neyse topra\u011f\u0131n da ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi organik madde ve biyo\u00e7e\u015fitliliktir” diyen Prof. Dr. Turan, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n

“Topraktaki organik maddenin artmas\u0131 biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin, dolay\u0131s\u0131yla bitkilerin stres ko\u015fullar\u0131na, s\u0131cakl\u0131k ko\u015fullar\u0131na daha dayan\u0131kl\u0131 olmas\u0131na neden oluyor. Azotlu g\u00fcbrelerde 100 kg kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 20 kg bitki al\u0131yor,  fosforda 100 kilogram fosforlu g\u00fcbre kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman siz ancak 5-10 kilograml\u0131k bitki ald\u0131rabiliyorsunuz. Geri kalan toprakta fikse oluyor ya da y\u0131kanarak ortamdan uzakla\u015farak sular\u0131n kirlenmesine, nehirlerin ve denizlerin kirlenmesine \u00f6trifikasyona neden oluyor. Dolay\u0131s\u0131yla bu bir milli kay\u0131p.”<\/p>\n

K\u0130MYASAL G\u00dcBREY\u0130 ETK\u0130N OLARAK KULLANIRSAK 1.5 M\u0130LYON TONA \u0130ND\u0130REB\u0130L\u0130R\u0130Z<\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Metin Turan, T\u00fcrkiye\u2019de 6.5 milyon ton olan kimyasal g\u00fcbrenin etkin olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 1,5 milyon tona kadar indirilebilece\u011fini belirtti.<\/p>\n

Her 1 kilogram kimyasal g\u00fcbrenin \u00fcretiminde yakla\u015f\u0131k 9.6 kilogram karbondioksit sal\u0131n\u0131m\u0131na neden olundu\u011funu belirten Prof. Dr. Turan, “Organomineral de bu oran 0.4\u2019lere d\u00fc\u015f\u00fcyor ve mikrobiyal g\u00fcbrelerde 0 rakam\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorsunuz. \u00dclkemizin buna haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 laz\u0131m. K\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n verdi\u011fi etkiyle seller meydana gelecek, yang\u0131nlar olacak, farkl\u0131 olumsuzluklarla kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131z. Bu sene kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z kurakl\u0131k da bununla ilgili. Bu konuda Yeditepe \u00dcniversitesi\u2019nin \u00fclke genelinde uluslararas\u0131 d\u00fczeyde y\u00fcr\u00fct\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6nemi ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131 ve yerel kaynaklar\u0131n etkin kullan\u0131m\u0131 noktas\u0131nda \u00f6nemli bilgi ve tecr\u00fcbesini ve alt yap\u0131 imkanlar\u0131n\u0131 bakanl\u0131k ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctleriyle payla\u015fmaktad\u0131r” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

Kaynak: DHA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

<p>Kimyasal g\u00fcbre ve pestisitlerin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na verdi\u011fi zararlar organik tar\u0131ma da ilgiyi art\u0131rd\u0131. Prof. Dr. Metin Turan, vatanda\u015f\u0131n herhangi bir k\u00f6yden…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3778,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-3777","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3777","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3777"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3777\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}