{"id":31673,"date":"2021-12-27T13:47:00","date_gmt":"2021-12-27T13:47:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/kultur-sanat\/pandemi-kurdaki-dalgalanma-artan-maliyetler-edebiyatimiz-nasil-etkilendi-151143"},"modified":"2021-12-27T13:47:00","modified_gmt":"2021-12-27T13:47:00","slug":"pandemi-kurdaki-dalgalanma-artan-maliyetler-edebiyatimiz-nasil-etkilendi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/12\/27\/pandemi-kurdaki-dalgalanma-artan-maliyetler-edebiyatimiz-nasil-etkilendi\/","title":{"rendered":"Pandemi, kurdaki dalgalanma, artan maliyetler: Edebiyat\u0131m\u0131z nas\u0131l etkilendi?"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/pandemi-kurdaki-dalgalanma-artan-maliyetler-edebiyatimiz-nasil-etkilendi.webp\"> <\/p>\n<p>D\u00f6viz kurlar\u0131ndaki hareketlilik ve k\u00fcresel tedarik krizinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ka\u011f\u0131da gelen zamlar, yay\u0131nc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc de net bir bi\u00e7imde etkiledi. Hatta Avrupa Yazarlar Konseyi de 2020-2022&#8217;ye koronavir\u00fcs\u00fcn yazarlar ve \u00e7evirmenler \u00fczerindeki etkisini ara\u015ft\u0131ran bir \u00e7al\u0131\u015fma yay\u0131mlad\u0131.<\/p>\n<p>Peki bu durumun edebiyata etkisi nas\u0131l olacak? T\u00fcrkiye&#8217;de bir \u201cyeni yazar\u201d s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 var m\u0131? Ya\u015fanan durum, yeni yazarlara \u015fans tan\u0131nmas\u0131 konusunda yay\u0131nc\u0131lar\u0131 nas\u0131l etkiliyor?<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Yay\u0131nc\u0131lar Birli\u011fi Genel Sekreteri ve April Yay\u0131nc\u0131l\u0131k Edit\u00f6r\u00fc Nazl\u0131 Berivan Ak ile Do\u011fan Kitap Yay\u0131n Y\u00f6netmeni Cem Erciyes, sorular\u0131m\u0131z\u0131 yan\u0131tlad\u0131. \u0130ki isim de T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n bir \u201cyeni yazar\u201d problemi \u00e7ekmedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<h3><strong>&#8216;GEN\u00c7 YAZAR SORUNU YOK&#8217;<\/strong><\/h3>\n<p>Erciyes, \u201cBir\u00e7ok gen\u00e7 yazar \u00fcretiyor, onlar\u0131n kitaplar\u0131 yay\u0131nlan\u0131yor, onlar\u0131n kitaplar\u0131 sadece butik yay\u0131nevleri taraf\u0131ndan de\u011fil bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck yay\u0131nevi taraf\u0131ndan yay\u0131nlan\u0131yor. Yani T\u00fcrkiye&#8217;nin bir gen\u00e7 yazar sorunu yok\u201d diyor ve ekliyor:<\/p>\n<p>\u201cAma T\u00fcrkiye&#8217;nin d\u00f6viz kuru ve ka\u011f\u0131t fiyat\u0131 sorunu var. Dolay\u0131s\u0131yla bu da elbette kitap \u00fcretimini etkiliyor.\u201d<\/p>\n<figure class=\"image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/pandemi-kurdaki-dalgalanma-artan-maliyetler-edebiyatimiz-nasil-etkilendi-2.webp\" alt width=\"1000\" height=\"668\"><figcaption>Pandemi dolay\u0131s\u0131yla toplu hak y\u00f6netimi \u00f6rg\u00fctlerinin y\u00fczde 70\u2019i, yazarlar\u0131n toplu lisanslama gelirlerinde uzun vadede olumsuz etki bekliyor. Foto\u011fraf: Shutterstock<\/figcaption><\/figure>\n<p>Nazl\u0131 Berivan Ak ise \u201cHer g\u00fcn bizi \u015fa\u015f\u0131rtan, heyecanland\u0131ran metinlerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Pandemi d\u00f6nemi, yazar cephesinde \u00fcretimi art\u0131rd\u0131. \u00d6zellikle polisiye ve distopya alan\u0131nda ilgin\u00e7 metinler yaz\u0131ld\u0131, yaz\u0131l\u0131yor\u201d diyor.<\/p>\n<p>\u201cKitap \u00fcretimi\u201d vurgusunu a\u00e7arken \u201cKastetti\u011fimiz \u015fu: Son iki-\u00fc\u00e7 ayd\u0131r s\u00fcren dalgalanmalar dolay\u0131s\u0131yla b\u00fct\u00fcn yay\u0131nevleri \u00fcretimlerini azaltt\u0131lar. Kimileri kitap yay\u0131nlamay\u0131 tamamen durdurdu&#8230; \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck yay\u0131nevleri kitap \u00fcretimlerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. Ama azaltarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar\u201d ifadelerini kullanan Erciyes \u201cferagat\u201d noktas\u0131na da vurgu yap\u0131yor:<\/p>\n<p>\u201cPeki nelerden vazge\u00e7iyorlar? \u00c7ok satma ihtimali az olan ya da olmayan yeni yazarlardan vazge\u00e7iyorlar. O nedenle asl\u0131nda bu s\u00fcrecin dolayl\u0131 olarak T\u00fcrkiye&#8217;nin yeni yazarlar\u0131n\u0131n, gen\u00e7 yazarlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kesti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz elbette.\u201d<\/p>\n<h3><strong>&#8216;R\u0130SK DE\u011e\u0130L FIRSAT!&#8217;<\/strong><\/h3>\n<p>O zaman yeni yazar yay\u0131nevi i\u00e7in bu noktada risktir demek yanl\u0131\u015f olmayacak. Cem Erciyes bu arg\u00fcmana kat\u0131l\u0131rken Nazl\u0131 Berivan Ak ifadeyi de\u011fi\u015ftirmeyi \u00f6neriyor. Yeni yazarla yola \u00e7\u0131kman\u0131n zorlu ve \u00e7etrefilli bir meydan okuma oldu\u011funu dile getiren Ak, \u201cYeni yazar yaratt\u0131\u011f\u0131 heyecan ve vadettikleri ile risk de\u011fil f\u0131rsatt\u0131r. Zorlu ama heyecanl\u0131 bir yolculu\u011fun ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r. Yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n kendisinin riskle e\u015fde\u011fer oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, ben kendi ad\u0131ma &#8216;f\u0131rsat&#8217; ve &#8216;heyecan&#8217; demeyi tercih ediyorum\u201d diye konu\u015fuyor.<\/p>\n<p>Daha riskli olan yeni yazarlara \u015fans tan\u0131yabilmek i\u00e7in her yay\u0131nevinin kendini kan\u0131tlam\u0131\u015f ve sat\u0131\u015f garantisi olan yazarlarla \u00e7al\u0131\u015fmak isteyece\u011fini aktaran Cem Erciyes bununla birlikte yay\u0131nevlerinin misyonuna da vurgu yap\u0131yor:<\/p>\n<p>\u201cHerkes &#8216;yeni&#8217; olmak zorunda de\u011fil. <span><strong>Baz\u0131 kitaplar\u0131n \u00e7ok satmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilirsiniz ama onlar de\u011ferli romanlard\u0131r, \u00f6yk\u00fclerdir, incelemelerdir&#8230;<\/strong><\/span> Ve sizin yay\u0131nevi kimli\u011finiz i\u00e7in \u00f6nemlidir zira bu, edebiyata ve T\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcnce hayat\u0131na hizmettir. Yay\u0131nevi olmak da bunu gerektirir.\u201d<\/p>\n<p>Lakin Erciyes, b\u00f6ylesi kriz durumlar\u0131nda bu tarz i\u015flerin ertelenmesinin de al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir durum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Bu krizin Avrupa&#8217;daki yans\u0131mas\u0131n\u0131 da 31 \u00fclkeden yakla\u015f\u0131k 158 bin profesyonel yazar ve \u00e7evirmeni temsil eden Avrupa Yazarlar Konseyi aktard\u0131.<\/p>\n<h3><strong>TAM ZAMANLI YAZARLAR VE \u00c7EV\u0130RMENLER\u0130N GEL\u0130R\u0130 Y\u00dcZDE 30-40 AZALDI<\/strong><\/h3>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re; yar\u0131 zamanl\u0131 yazar ve \u00e7evirmen olarak \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ortalama gelirleri y\u00fczde 15-25, tam zamanl\u0131 yazar ve \u00e7evirmenlerin ise ortalama gelirleri y\u00fczde 30-40 aras\u0131nda geriledi. Bas\u0131m tarihi ertelemelerinin ve etkinlik iptallerinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde telif \u00f6n \u00f6demelerinin de azald\u0131\u011f\u0131 aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bununla birlikte iki isim de <span><strong>okuma oranlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu gibi bir \u00f6n kabul\u00fcn art\u0131k T\u00fcrkiye i\u00e7in ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/strong><\/span> ifade ediyor. Nazl\u0131 Berivan Ak, \u201cT\u00fcrkiye kendi \u00e7oksatanlar\u0131n\u0131 yaratabilen bir \u00fclke\u201d diyor. Cem Erciyes ise \u015funlar\u0131 aktar\u0131yor:<\/p>\n<p>\u201c&#8217;T\u00fcrkiye kitap okunmayan bir \u00fclkedir&#8217; yarg\u0131s\u0131 art\u0131k eskisi kadar ge\u00e7erlili\u011fi olmayan bir yarg\u0131. Benim gen\u00e7li\u011fimde ge\u00e7erlili\u011fi vard\u0131. \u00c7etin Altan yaz\u0131lar yazard\u0131 &#8216;\u0130sve\u00e7&#8217;te ki\u015fi ba\u015f\u0131na \u015fu kadar kitap d\u00fc\u015f\u00fcyor, bak\u0131n \u015fu bizim halimize&#8217; diye. Lakin \u015fimdi T\u00fcrkiye&#8217;de kitap end\u00fcstrisi d\u00fcnyadaki ba\u015fka \u00fclkelerden \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fc de\u011fil.\u201d<\/p>\n<p>Yine de t\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda Nazl\u0131 Berivan Ak, yay\u0131nevlerinin yeni yazarlar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmas\u0131 ile K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n ilk kitap deste\u011fi gibi te\u015fviklerin \u00f6neminin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.<\/p>\n<h3><strong>&#8216;NE OKUNUYOR, NE T\u00dcR K\u0130TAPLAR TERC\u0130H ED\u0130L\u0130YOR&#8217;<\/strong><\/h3>\n<p>\u201cNe okunuyor? Okuyucu ne t\u00fcr kitaplar\u0131 tercih ediyor?\u201d sorular\u0131na dikkat \u00e7eken Erciyes ise \u015fu vurguyu yaparak s\u00f6zlerini noktal\u0131yor:<\/p>\n<p>\u201cSon bir-iki senedir -\u00f6zellikle bu kriz d\u00f6neminde- edebiyat\u0131n ve yeni yazarlar\u0131n biraz geriye \u00e7ekilmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir-iki sene \u00f6ncesine g\u00f6re daha az pop\u00fcler olduklar\u0131n\u0131, daha az merak edilip, daha az okunduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d<\/p>\n<p><a href=\"mailto:metin.aktasoglu@haberglobal.com.tr\">metin.aktasoglu@haberglobal.com.tr<\/a><\/p>\n<p><strong><em>*Ek kaynaklar: T\u00fcrkiye Yay\u0131nc\u0131lar Birli\u011fi,&nbsp;Avrupa Yazarlar Konseyi<\/em><\/strong><\/p>\n<p class=\"news-source\">Kaynak: Web \u00d6zel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p> D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda, pandemi s\u00fcrecinin ba\u015f\u0131ndan beri, artan maliyetler, belirsizlik ortam\u0131 ve tedarik krizi edebiyat\u0131 etkilemekte. T\u00fcrkiye&#8217;de ise d\u00f6vizdeki hareketlilik sallant\u0131y\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":31674,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[184],"tags":[],"class_list":["post-31673","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31673","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31673"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31673\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}