![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/turkiyenin-arabuluculugunda-rusya-ukrayna-gerilimi-azalir-mi.png\")
<\/p>\n <\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc kula\u011f\u0131 Karadeniz\u2019deki Rusya<\/a>–Ukrayna<\/a> geriliminde. Akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 ve \u00f6zellikle T\u00fcrkiye-Rusya ili\u015fkilerini yak\u0131ndan takip eden Marmara \u00dcniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Emre Er\u015fen ile konu\u015ftuk. Bir yandan NATO\u2019nun di\u011fer yandan Rusya\u2019n\u0131n askeri y\u0131\u011f\u0131nak yapt\u0131\u011f\u0131 Ukrayna s\u0131n\u0131r\u0131nda s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fma olur mu? Rusya ger\u00e7ekten sava\u015f m\u0131 istiyor? T\u00fcrkiye\u2019nin arabuluculu\u011fu gidi\u015fat\u0131 nas\u0131l etkiler? Prof. Dr. Er\u015fen Haberglobal.com.tr\u2019ye \u00f6zel a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n 2014\u2019ten beri K\u0131r\u0131m\u2019da ve bug\u00fcn Donbass\u2019ta ya\u015fanan gerilimi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurursak, Rusya ve Ukrayna aras\u0131nda bir s\u0131cak sava\u015f ihtimali var m\u0131?<\/span><\/strong><\/p>\n Bu krizin Ukrayna ve Rusya aras\u0131nda bir s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015fme ihtimalini \u00e7ok y\u00fcksek g\u00f6rm\u00fcyorum. Rusya\u2019n\u0131n Donbass\u2019\u0131 ya da Ukrayna\u2019n\u0131n herhangi bir topra\u011f\u0131n\u0131 ilhak etmeye ihtiyac\u0131 yok. Buras\u0131 zaten siyasi ve ekonomik olarak Rusya\u2019ya ba\u011f\u0131ml\u0131 durumda. Rusya 2014\u2019te K\u0131r\u0131m\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 gibi bu b\u00f6lgeyi do\u011frudan kendisine ba\u011flarsa uluslararas\u0131 kamuoyunda kendini zor durumda b\u0131rak\u0131r. Burada ama\u00e7 bir \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u0131karmaktan ziyade kontroll\u00fc bir t\u0131rmand\u0131rma siyaseti izlemek.<\/p>\n Hem Rusya hem NATO Ukrayna s\u0131n\u0131r\u0131na askeri y\u0131\u011f\u0131nak yap\u0131yor. Bu askeri hareketlilik bir noktada infilak eder mi?<\/span><\/strong><\/p>\n Rusya ve NATO\u2019nun sadece Ukrayna \u00fczerinden b\u00f6yle bir \u00e7at\u0131\u015fmaya girmesi b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131m olur, iki taraf da bunu biliyor. Siyasi amac\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 Biden\u2019\u0131n Putin\u2019e randevu vermesinden anl\u0131yoruz. Biden iktidara geldikten sonraki ikinci g\u00f6r\u00fc\u015fme olacak. Birinci g\u00f6r\u00fc\u015fme de Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019daki hareketlili\u011fi \u00fczerine ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti.<\/p>\n Asl\u0131nda Rusya Ukrayna\u2019daki \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 kullanarak Biden y\u00f6netimini masaya oturtuyor. Ukrayna, bug\u00fcnk\u00fc Amerika-Rusya ili\u015fkilerinde sadece bir \u201cba\u015fl\u0131k\u201d. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmede sadece Ukrayna\u2019y\u0131 konu\u015facaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum; Suriye, \u0130ran, Afganistan gibi pek \u00e7ok b\u00f6lgesel mesele var. Uzun zamand\u0131r kesintiye u\u011frayan n\u00fckleer silahlanma konusu ve Rusya\u2019ya 2014\u2019ten beri uygulanan yapt\u0131r\u0131mlar var. Biden\u2019la telekonferans Putin y\u00f6netimine Amerika taraf\u0131ndan yeniden tan\u0131nma ve masaya oturma f\u0131rsat\u0131 tan\u0131d\u0131. Bu a\u00e7\u0131dan ba\u015far\u0131l\u0131 bir strateji.<\/p>\n Rusya, Donbass\u2019\u0131 ilhak etme plan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken, Ukrayna ve Amerikan \u0130stihbarat\u0131 Rusya\u2019n\u0131n k\u0131\u015f aylar\u0131nda yap\u0131lacak bir sava\u015fa haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor. Rusya ger\u00e7ekten sava\u015f m\u0131 istiyor yoksa Zelensky NATO\u2019yu yan\u0131nda tutmak i\u00e7in gerek\u00e7e mi yarat\u0131yor?<\/span><\/strong><\/p>\n \u0130kisi de. \u0130ki taraftan yap\u0131lan yorumlar birbiriyle \u00e7eli\u015fiyor gibi g\u00f6r\u00fcnse de beraber do\u011fruluk pay\u0131 var.<\/p>\n Rusya\u2019n\u0131n \u201cduruma g\u00f6re i\u015fgal\u201d plan\u0131 olabilir mi?<\/span><\/strong><\/p>\n \u015eu anda hay\u0131r. \u0130\u015fgal ancak, askeri \u00e7at\u0131\u015fma riskinin bir anda tamamen kontrolden \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine olabilir. Rusya\u2019n\u0131n amac\u0131 Donbass\u2019\u0131 ele ge\u00e7irmek olsayd\u0131, bunu zaten yapabilirdi ama bug\u00fcne kadar yapmad\u0131. Bunu koz \u015feklinde kullanmak ve Ukrayna\u2019n\u0131n i\u00e7 siyasetine m\u00fcdahale edip NATO\u2019ya kar\u015f\u0131 bir kart olarak kullanmak Rusya i\u00e7in \u00e7ok daha avantajl\u0131. Biden\u2019la yap\u0131lacak g\u00f6r\u00fc\u015fme sonras\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rece\u011fiz. <\/p>\n Ukrayna\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019den sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 TB2 Bayraktar S\u0130HA\u2019lar\u0131 Karadeniz\u2019deki durumu nas\u0131l y\u00f6nlendirir?<\/span><\/strong><\/p>\n Bunun Ukrayna\u2019ya da stratejik \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flayabilece\u011fi s\u00f6yleniyor ama Rusya\u2019n\u0131n g\u00fcc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, Ukrayna S\u0130HA bile kullansa, Rus ordusuna kar\u015f\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir avantaj sa\u011flamaz. Rusya\u2019da, Ukrayna\u2019n\u0131n S\u0130HA\u2019lardan cesaret alarak Donbass\u2019ta bir hareketa giri\u015fme riskinden bahsediliyor. Rusya \u201cAcaba Ukrayna Donbass\u2019a sald\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor mu?\u201d gibi bir intibaya kap\u0131lm\u0131\u015f durumda. Son askeri y\u0131\u011f\u0131nak Rusya i\u00e7in adeta bir g\u00f6vde g\u00f6sterisi.<\/p>\n Ukrayna\u2019n\u0131n sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 S\u0130HA\u2019lar T\u00fcrkiye-Rusya ili\u015fkilerini nas\u0131l etkiler?<\/span><\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye bunu ticari bir anla\u015fma olarak g\u00f6r\u00fcyor. Putin Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ile yapt\u0131\u011f\u0131 son g\u00f6r\u00fc\u015fmede \u201cS\u0130HA\u2019lar\u0131n Minsk Anla\u015fmas\u0131\u2019na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu\u201d dile getirmi\u015f. T\u00fcrkiye, hem Ukrayna\u2019yla hem Rusya\u2019yla yak\u0131n ili\u015fkiye sahip nadir akt\u00f6rlerden biri. S\u0130HA meselesi T\u00fcrkiye\u2019nin bu pozisyonunu negatif etkileyecek bir duruma d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Askeri \u00e7at\u0131\u015fma durumunda S\u0130HA\u2019lar Rus kuvvetlerine kar\u015f\u0131 kullan\u0131l\u0131p zayiat verdirilirse, Rusya\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye ciddi tepki verece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n \u0130\u015f fiiliyata gelirse NATO yine Ukrayna\u2019n\u0131n yan\u0131nda saf tutar m\u0131?<\/span><\/strong><\/p>\n NATO istedi\u011fi kadar Ukrayna\u2019ya destek versin, Ukrayna bir NATO \u00fcyesi de\u011fil. \u0130\u015f askeri \u00e7at\u0131\u015fmaya geldi\u011finde NATO\u2019nun Ukrayna konusunda bir mutabakat\u0131 yok. T\u00fcrkiye de bir NATO-Rusya \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n taraf\u0131 olmak istemeyecektir. Hem NATO hem Rusya \u00e7ok dikkatli davranacakt\u0131r. D\u00fcnya siyaseti ko\u015fullar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 kald\u0131rabilecek durumda de\u011filiz.<\/p>\n NATO\u2019nun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmeyece\u011fine dair istenilen hukuki g\u00fcvence verilmezse Putin ad\u0131mlar\u0131n\u0131 sertle\u015ftirir mi?<\/span><\/strong><\/p>\n Daha \u00f6nce K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 ilhak etti ama \u00f6yle bir a\u015famaya gelene kadar ad\u0131m ad\u0131m NATO\u2019nun ne yapaca\u011f\u0131na bakacakt\u0131r. Burada Rusya\u2019y\u0131 haks\u0131z g\u00f6rmemek laz\u0131m, daha \u00f6nce -yaz\u0131l\u0131 olmayan- hukuki garantiler verildi. Rusya buna itimat ederek NATO ile bir ili\u015fki geli\u015ftirdi. Ama sonra NATO birer birer verdi\u011fi taahh\u00fctleri \u00e7i\u011fnemeye ba\u015flad\u0131. Ruslar kendilerini aldat\u0131lm\u0131\u015f hissediyorlar. Ukrayna gibi fiili bir durumda Rusya\u2019n\u0131n eli daha g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in daha \u00f6nce verilen taahh\u00fct\u00fc resmiyete d\u00f6kmek i\u00e7in f\u0131rsat kollam\u0131\u015f olabilirler.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin arabuluculu\u011funa Ukrayna s\u0131cak bakarken Rusya neden geride duruyor?<\/span><\/strong><\/p>\n Rusya bug\u00fcne kadar, Ukrayna sorunuyla ilgili T\u00fcrkiye gibi tali akt\u00f6rlerden ziyade Fransa, Almanya gibi Avrupa siyasetinde etkisi olan akt\u00f6rleri ve ABD\u2019yi muhatap haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Rusya T\u00fcrkiye\u2019ye \u00e7ok \u00f6nemli bir rol atfetmeyecektir. Zaten S\u0130HA konusunda Rusya\u2019n\u0131n belli bir tepkisi mevcut. Rusya\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019yi ne kadar tarafs\u0131z g\u00f6rece\u011fine dair soru i\u015faretleri var. T\u00fcrkiye iyi niyetli bir arabuluculuk pozisyonu \u00f6neriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Karadeniz\u2019de \u00e7\u0131kacak \u00e7at\u0131\u015fma hi\u00e7bir \u015fekilde T\u00fcrkiye\u2019nin i\u015fine gelmez.<\/p>\n ABD\u2019nin Dedea\u011fa\u00e7\u2019\u0131 askeri \u00fcsse \u00e7evirmesi, Ukrayna-Rusya-NATO \u00fc\u00e7geni ve Suriye ile Kuzey Irak\u2019taki ter\u00f6rle m\u00fccadele operasyonlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurursak T\u00fcrkiye nas\u0131l bir haritan\u0131n i\u00e7inde?<\/span><\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye Montr\u00f6 imzaland\u0131\u011f\u0131ndan beri Bat\u0131 ve Rusya aras\u0131ndaki hassas dengeleri g\u00f6z etmeye \u00e7ok dikkat etmi\u015f bir \u00fclke. Bunun de\u011fi\u015fmesi i\u00e7in herhangi bir neden g\u00f6remiyorum.<\/p>\n Rusya T\u00fcrkiye\u2019nin bug\u00fcn sadece Karadeniz\u2019de de\u011fil, Suriye, Libya, Afganistan gibi \u00f6nem verdi\u011fi pek \u00e7ok d\u0131\u015f politika meselelerinde ba\u015fat akt\u00f6rlerden biri. \u00d6nemli olan bu dengeyi korumak, Rusya\u2019yla bu kadar \u00f6zel ili\u015fkiye sahip ba\u015fka bir NATO \u00fclkesi yok. T\u00fcrkiye Rusya ile \u00e7ok boyutlu ili\u015fkisini s\u00fcrd\u00fcrmek zorunda. <\/p>\n Kaynak: Web \u00d6zel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" T\u00fcrkiye’ye \u00e7ok yak\u0131n bir b\u00f6lge olan Ukrayna’da iki s\u00fcper g\u00fc\u00e7 diplomatik olarak kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi. T\u00fcrkiye’nin olas\u0131 bir arabuluculu\u011fu b\u00f6lgede…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":30099,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-30098","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30098","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30098"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30098\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30098"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30098"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30098"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/turkiyenin-arabuluculugunda-rusya-ukrayna-gerilimi-azalir-mi.jpg\")
![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/turkiyenin-arabuluculugunda-rusya-ukrayna-gerilimi-azalir-mi.webp\")
<\/p>\n