{"id":28652,"date":"2021-12-01T07:13:00","date_gmt":"2021-12-01T07:13:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/dunya\/kutuplara-yagmur-yagarsa-ne-yapacagiz-146528"},"modified":"2021-12-01T07:13:00","modified_gmt":"2021-12-01T07:13:00","slug":"kutuplara-yagmur-yagarsa-ne-yapacagiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/12\/01\/kutuplara-yagmur-yagarsa-ne-yapacagiz\/","title":{"rendered":"Kutuplara ya\u011fmur ya\u011farsa ne yapaca\u011f\u0131z?"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/kutuplara-yagmur-yagarsa-ne-yapacagiz.jpg\"> <\/p>\n<p>Son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r bildi\u011fimiz d\u00fcnyaya ili\u015fkin ezberlerimiz bozuldu. Bozulan ezberlerimize havan\u0131n durumu da dahil. Yaz aylar\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck seller can al\u0131yor, orman yang\u0131nlar\u0131 haftalarca s\u00fcrebiliyor. Yeni bir durumla daha kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. \u00c7ok da uzak olmayan bir gelecekte buzullara ya\u011fmur ya\u011fmaya ba\u015flayacak.<\/p>\n<p>Nature Dergisi taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re; k\u00fcresel \u0131s\u0131nma bu h\u0131zla devam ederse 2060-2070 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda buzullarda yo\u011fun ve \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015flar g\u00f6r\u00fclecek. Zaten atmosferdeki metan ve karbondioksit gazlar\u0131n\u0131n yo\u011funlu\u011fu buzullar\u0131n erimesine neden oluyor, \u00fcst\u00fcne ya\u011facak \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n da bu s\u00fcreci h\u0131zland\u0131rmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n<p>Uzmanlara g\u00f6re; buzullara ya\u011facak \u015fiddetli ya\u011fmurlar buzul topraklar\u0131n\u0131 ye\u015fillendirebilir. Burada olu\u015facak yaban hayat\u0131 ise sera gaz\u0131 sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rabilir.<\/p>\n<h3><strong>ATMOSFER\u0130N NEM\u0130 ARTIYOR<\/strong><\/h3>\n<p>Manitoba \u00dcniversitesi\u2019nden Michelle McCrystall buzullara ya\u011fmur ya\u011fmas\u0131n\u0131 bekleyen ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015fyazar\u0131. Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re; havan\u0131n gittik\u00e7e \u0131s\u0131nmas\u0131, buzullar\u0131n erimesi, atmosferin nem oran\u0131n\u0131 artmas\u0131 bir noktada bu ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz yap\u0131yor.<\/p>\n<p>McCrystall son y\u0131llarda buzullar\u0131n erime \u015fiddetinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek, \u00f6zellikle Gr\u00f6nland\u2019da \u00e7\u0131\u011flar\u0131n bir hayli fazla oldu\u011funu anlat\u0131yor. Uzmanlara g\u00f6re buzullarda g\u00f6r\u00fclen \u00e7\u0131\u011flar artmaya devam edecek. \u0130ngiltere Kraliyet Okyanusyografi Merkezi\u2019nde iklim ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 olarak g\u00f6rev yapan <strong><span>Marliena Oltmanns buzullara gelecek ya\u011fmurlar\u0131n tarihinin tahmin edilemeyece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde.<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma son y\u0131llarda k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n seyrinin buzul ya\u011fmurlar\u0131n\u0131n takvimini 10 ila 20 y\u0131l \u00f6ne \u00e7ekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Buzullar d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir noktas\u0131ndan \u00fc\u00e7 kat daha fazla y\u0131ll\u0131k s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 ya\u015f\u0131yor. 15 \u00fclkeden 133 bilim insan\u0131n\u0131n buzullar\u0131 izlemek i\u00e7in olu\u015fturdu\u011fu Arktik Rapor Kart\u0131\u2019na g\u00f6re; orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n k\u00fcresel sisteme verdi\u011fi \u0131s\u0131 enerjisi de buzullar\u0131 tehdit ediyor.<\/p>\n<h3><strong>25 YILDA KAZANDI\u011eINI KAYBETT\u0130<\/strong><\/h3>\n<p>Temmuz ay\u0131nda toplanan bir veriye g\u00f6re; Gr\u00f6nland bu y\u0131l son 25 y\u0131lda kazand\u0131\u011f\u0131 kadar buzul tabakas\u0131n\u0131 bu y\u0131l kaybetti. Son 20 y\u0131ld\u0131r m\u00fchendisler buzullardaki erimenin zararlar\u0131n\u0131 nas\u0131l s\u0131n\u0131rl\u0131 tutacaklar\u0131na kafa yoruyor. Buzul ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Zoe Courville ya\u011fmur ya\u011fmas\u0131 ihtimalini d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile istemedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/kutuplara-yagmur-yagarsa-ne-yapacagiz.webp\" alt><\/p>\n<p>Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u00f6zellikle buzullardaki yiyecek depolar\u0131n\u0131n ya\u011fan ya\u011fmurdan ciddi \u015fekilde etkilenmesinden endi\u015feli. Baz\u0131 geli\u015fmi\u015f uluslar d\u00fcnyay\u0131 saran bir k\u0131tl\u0131k \u00e7\u0131kmas\u0131 durumunda buzullara tohum stokluyordu.<\/p>\n<p>A\u015f\u0131r\u0131 ya\u011fmurlar\u0131n buzullar\u0131n y\u00fczeyini de siyah\u0131ms\u0131 bir renge d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinden endi\u015fe ediliyor. Son \u00fc\u00e7 y\u0131lda Gr\u00f6nland\u2019da \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck erime vakas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti. Columbia \u00dcniversitesi\u2019nde buzul g\u00f6zlemcisi olarak \u00e7al\u0131\u015fan Marco Tedesco, buzullardaki erimenin an\u0131nda b\u00fcy\u00fck sellere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc aktar\u0131yor.<\/p>\n<p>Tedesco, \u201c\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 20, 30 y\u0131l i\u00e7erisinde erimeler olacak fakat daha sonra ya\u011fmura d\u00f6n\u00fc\u015fecek\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu. Buzullara ya\u011fmur ya\u011fmas\u0131 buradaki canl\u0131 pop\u00fclasyonu i\u00e7in de zor olacak. Hayvanlar\u0131n i\u00e7me suyu kaynaklar\u0131na ula\u015fmas\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015firken, buzullarda az say\u0131da olan demiryolu i\u00e7in de i\u015fler g\u00fc\u00e7le\u015fecek. Buzullara ya\u011facak ya\u011fmurlar\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin son halkalar\u0131ndan olmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n<p>Uzmanlara g\u00f6re buzullarda 2060 veya 2070\u2019li y\u0131llar\u0131n sonbahar d\u00f6neminde ya\u011f\u0131\u015flar d\u00fczenli olarak d\u00fc\u015fmeye ba\u015flayacak.<\/p>\n<p><strong><span>Peki eriyen buzullar bizi nas\u0131l etkileyecek?<\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u2744S\u0131cakl\u0131k: Buzullar d\u00fcnyan\u0131n buzdolab\u0131d\u0131r ve \u0131s\u0131 dengesini korurlar. Buzullar\u0131n yok oldu\u011fu bir d\u00fcnya \u00e7ok daha s\u0131cak olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u2744K\u0131y\u0131 y\u00fcksekli\u011fi: 1900\u2019lerin ba\u015f\u0131ndan bu yana k\u0131y\u0131lar her y\u0131l ortalama 15-20 santim denize do\u011fru gidiyor. Buzullar\u0131n erimesiyle bunun h\u0131zlanmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n<p>\u2744Yiyecek: D\u00fcnyan\u0131n ikliminin de\u011fi\u015fmesi tar\u0131msal \u00fcretimi de ciddi etkiler.<\/p>\n<p>\u2744Yaban hayat\u0131: Buzullardaki hayvanlar e\u011fer daha s\u0131cak iklimlere adapte olamazlarsa nesilleri t\u00fckenir.<\/p>\n<p><strong>Kaynaklar: Washington Post, New Scientists, WWF<\/strong><\/p>\n<p class=\"news-source\">Kaynak: Web \u00d6zel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p> Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar 2060&#8217;l\u0131 ve 2070&#8217;li y\u0131llarda kutuplara ya\u011fmur ya\u011fmas\u0131n\u0131 bekliyor. Uzmanlara g\u00f6re bu bir felaket. Kutuplar\u0131n iklim dengesinin bozulmas\u0131n\u0131n sand\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":28653,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-28652","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28652","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28652"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28652\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28653"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}