{"id":28608,"date":"2021-11-30T12:20:00","date_gmt":"2021-11-30T12:20:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/dunya\/yeni-icat-edilen-kelime-fransayi-nasil-ayaga-kaldirdi-ideolojik-bir-saldiri-146396"},"modified":"2021-11-30T12:20:00","modified_gmt":"2021-11-30T12:20:00","slug":"yeni-icat-edilen-kelime-fransayi-nasil-ayaga-kaldirdi-ideolojik-bir-saldiri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/11\/30\/yeni-icat-edilen-kelime-fransayi-nasil-ayaga-kaldirdi-ideolojik-bir-saldiri\/","title":{"rendered":"Yeni icat edilen kelime Fransa’y\u0131 nas\u0131l aya\u011fa kald\u0131rd\u0131? ‘\u0130deolojik bir sald\u0131r\u0131!’"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Avrupa dillerini \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015fan T\u00fcrkler’in anlam veremedi\u011fi konular\u0131n ba\u015f\u0131nda nesnelerin dahi cinsiyetlerinin olmas\u0131 geliyor. Hint-Avrupa dil ailesinin neredeyse tamam\u0131nda belli formlarla yer alan bu ayr\u0131m y\u00fcz\u00fcnden nesneler s\u0131fat ald\u0131klar\u0131nda de\u011fi\u015fiyor, asl\u0131nda pek de mant\u0131kl\u0131 bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 bulunmayan bu ayr\u0131m nedeniyle insanlar bir dizi kurallar ezberlemek zorunda kal\u0131yorlar.<\/p>\n

Bunun yan\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc tekil \u015fah\u0131slara nas\u0131l hitap edilece\u011fini ifade etmeye yarayan zamirlerin de cinsiyetlere sahip olmas\u0131 bir dilbilimi sorunu olmay\u0131 \u00e7oktan a\u015ft\u0131.<\/p>\n

PEK\u0130 SORUN NE?<\/strong><\/h3>\n

\u015e\u00f6yle a\u00e7al\u0131m; T\u00fcrk\u00e7e’de hem gizli \u00f6znelerin varl\u0131\u011f\u0131 hem de y\u00fcklemlere gelen \u015fah\u0131s ekleri bu sorundan T\u00fcrk\u00e7e’yi uzakla\u015ft\u0131r\u0131yor. Ancak \u00f6rne\u011fin \u0130ngilizce’deki ‘He’<\/em> (o: erkek) ve ‘She’<\/em> (o: di\u015fi) ki\u015fi zamirleri ile ‘his’<\/em> (onun: erkek) ve ‘her’<\/em> (onun: di\u015fi) kelimeleri pe\u015finen insanlara erkek veya di\u015fi demi\u015f oluyor.<\/p>\n

Sorun da buradan do\u011fuyor; g\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumunda bireyin kendisini nas\u0131l tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeden sadece d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe veya toplumsal normlara g\u00f6re bireyleri \u201cerkek\u201d veya \u201cdi\u015fi\u201d tan\u0131mlamak uygun de\u011fil. Dedi\u011fimiz gibi T\u00fcrk\u00e7e’de b\u00f6yle bir sorun yok. ‘O’ en az\u0131ndan bu sorunu \u00e7\u00f6zmekte. Hatta d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e’deki ‘o’ bu \u00f6zelli\u011fiyle \u00f6rnek olarak g\u00f6steriliyor.<\/p>\n

\u0130ngilizce konu\u015fulan toplumlarda cinsiyet belirtmeyen ‘they’<\/em> (onlar) zamiri bireyler taraf\u0131ndan tercih edilmekte. Frans\u0131zca’da bulunan \u00e7\u00f6z\u00fcm ise ho\u015f bir kelime oyunu olsa da ciddi anlamda tart\u0131\u015fma yaratm\u0131\u015f durumda. Frans\u0131zcan\u0131n \u00fcnl\u00fc s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc olan ve ad\u0131n\u0131n aksine devasa bir yer tutan Le Petit Robert’in (K\u00fc\u00e7\u00fck Robert) kelime haznesine cinsiyet belirtmeyen bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc tekil \u015fah\u0131s zamiri eklendi. S\u00f6z konusu yeni kelime: ‘iel’<\/em><\/strong><\/span>.<\/p>\n

FORM\u00dcLE BAKAN DA \u0130SYAN ETT\u0130<\/strong><\/h3>\n

Frans\u0131zcadaki 3. tekil erkek \u015fah\u0131s ifadesi ‘il’<\/em><\/strong><\/span> ile 3. tekil di\u015fi \u015fah\u0131s ifadesi ‘elle’<\/em><\/span><\/strong> birle\u015ferek ‘iel’<\/em><\/strong><\/span>i olu\u015fturmu\u015f. Frans\u0131zca da yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz Hint-Avrupa dillerinden ve yo\u011fun bir bi\u00e7imde cinsiyet ayr\u0131m\u0131n\u0131n dilbilgisinin her yerinde etki etti\u011fi bir dil. \u00d6te yandan dilin muhterem yetkilileri taraf\u0131ndan da bu durum \u015fiddetle korunmakta.<\/p>\n

<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin Fransa<\/a> Milli E\u011fitim Bakan\u0131 Jean-Michel Blanquer bu yenili\u011fe net bir \u015fekilde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor:<\/p>\n

\u201cNedeni ne olursa olsun, Frans\u0131zcay\u0131 manip\u00fcle etmemelisiniz.\u201d<\/p>\n

Bakan\u0131n yan\u0131nda yer alan isimlerin aras\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131 Emmanuel Macron’un e\u015fi Brigitte Macron da yer almakta. \u201c\u0130ki zamirimiz var\u201d diyen Brigitte Macron Frans\u0131zcan\u0131n mevcut \u015fekliyle \u00e7ok g\u00fczel oldu\u011funu ifade ediyor ve iki zamirin uygun oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.<\/p>\n

<\/p>\n

‘ROBERT’\u0130N G\u00d6REV\u0130…’<\/strong><\/h3>\n

Le Petit Robert s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn genel direkt\u00f6r\u00fc Charles Bimbenet ise Blanquer’nin ifadelerine kat\u0131lm\u0131yor. Bimbenet s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn amac\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle aktar\u0131yor:<\/p>\n

\u201cRobert’in g\u00f6revi; hareket halinde ve \u00e7e\u015fitlenmi\u015f bir Frans\u0131z dilinin evrimini g\u00f6zlemlemek ve buna g\u00f6re hareket etmek, d\u00fcnyay\u0131 tasvir eden s\u00f6zc\u00fckleri tan\u0131mlamak ve d\u00fcnyan\u0131n daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmakt\u0131r.”<\/p>\n

‘FRANSIZ TOPLUMUNUN ALTI OYULUYOR’<\/strong><\/h3>\n

Blanquer de Macron da daha b\u00fcy\u00fck resmi g\u00f6rd\u00fcklerini iddia ederken \u201ckimlik temelli ma\u011fduriyete dayanan ve ABD’den ithal ideolojilerle yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan s\u00f6zde renk k\u00f6r\u00fc bir toplumun, Frans\u0131z toplumunun alt\u0131n\u0131 oydu\u011funu\u201d \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

Merkez sa\u011f milletvekili Fran\u00e7ois Jolivet ise Le Petit Robert’in karar\u0131na kar\u015f\u0131 kampanya y\u00fcr\u00fct\u00fcrken ayn\u0131 zamanda bu hamlenin ideolojik oldu\u011funu da savunuyor:<\/p>\n

\u201cBu ortak dilimizi baltalayan a\u00e7\u0131k bir ideolojik sald\u0131r\u0131d\u0131r… Kelimeleri me\u015frula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri me\u015frula\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olursunuz. S\u00f6z konusu kelime \u00fclkemizde neredeyse var olmayan bir kelime. Bu militanl\u0131kt\u0131r.\u201d<\/p>\n

AKADEM\u0130 DE KAR\u015eI<\/strong><\/h3>\n

24 ya\u015f\u0131ndaki \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi Lilian Delhomme ‘iel’<\/em> zamirini kullanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Frans\u0131zca \u00f6\u011fretmeni olan Brigitte Macron’un s\u00f6zlerinin kendisinde \u015fok etkisi yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Siyaset bilimi \u00f6\u011frencisi Delhomme, Paris \u00dcniversitesi’nde ‘iel’<\/em> zamirinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor ancak Frans\u0131z Dil Akademisi de ‘iel’<\/em> zamirine s\u0131cak bakm\u0131yor.<\/p>\n

Akademi’nin daimi genel sekreteri Helene Carrere d’Encausse, \u201cKural, cinsiyet\u00e7i ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 bir hareketi destekliyor gibi g\u00f6r\u00fcnse bile, yaln\u0131zca bu neden i\u00e7in verimsiz olmakla kalmay\u0131p, Frans\u0131z dilinin prati\u011fine ve anla\u015f\u0131l\u0131rl\u0131\u011f\u0131na da zararl\u0131\u201d ifadelerini kullan\u0131yor.<\/p>\n

metin.aktasoglu@haberglobal.com.tr<\/a> <\/p>\n

*Bu haberdeki bilgilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 The New York Times’ta \u201cIn a Nonbinary Pronoun, France Sees a U.S. Attack on the Republic\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131nlanan makaleden derlenmi\u015ftir.<\/em><\/strong><\/p>\n

Kaynak: Web \u00d6zel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00dcnl\u00fc Frans\u0131zca s\u00f6zl\u00fck Le Petit Robert’e, yeni bir kelime eklendi, \u00fclke aya\u011fa kalkt\u0131! Cinsiyet belirtmeyen 3. tekil \u015fah\u0131s zamiri ‘iel’…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":28609,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-28608","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28608","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28608"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28608\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28609"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}