![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/77-kisiyi-oldurdu-sadece-21-yil-hapis-cezasi-aldi-peki-sistem-ne.jpg\")
<\/p>\n <\/p>\n
Tarihler 22 Temmuz 2011’i g\u00f6sterdi\u011finde t\u00fcm d\u00fcnya Norve\u00e7’ten gelen korkun\u00e7 haberle sars\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra ad\u0131n\u0131n Anders Behring Breivik oldu\u011fu \u00f6\u011frenilen bir cani, 77 ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, 242 ki\u015finin de yaraland\u0131\u011f\u0131 ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f, d\u00fcnya buz kesmi\u015fti.<\/p>\n
Mahkemelere Nazi selam\u0131yla kat\u0131lan, su\u00e7uyla ilgili herhangi bir pi\u015fmanl\u0131k duymayan Breivik d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fen davalar\u0131n ard\u0131ndan 21 y\u0131l a\u011f\u0131r hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130dam elbette s\u00f6z konusu de\u011fildi ancak \u00fclkenin ceza kanununda m\u00fcebbet de bulunmuyordu.<\/p>\n
\u00d6zetle sistem \u015f\u00f6yle i\u015fleyecekti: Breivik, 21 y\u0131ll\u0131k cezas\u0131n\u0131n en az 10 y\u0131l\u0131n\u0131 yatt\u0131ktan sonra her 5 y\u0131lda bir g\u00f6zden ge\u00e7irilecek ve durumuna g\u00f6re yap\u0131lan de\u011ferlendirmeyle ya cezas\u0131 5 y\u0131l uzat\u0131lacak ya da beraat edecekti.<\/p>\n
![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/77-kisiyi-oldurdu-sadece-21-yil-hapis-cezasi-aldi-peki-sistem-ne-2.jpg\")
<\/p>\n
Buradan yola \u00e7\u0131karak \u0130skandinav ceza hukuku ve infaz sistemi tart\u0131\u015fmalar\u0131n oda\u011f\u0131 haline gelmi\u015fti. \u015eimdi ise yine g\u00f6zler bu sistemde. Norve\u00e7’in Kongsberg kasabas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi oklu sald\u0131r\u0131yla 5 ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcren Espen Andersen Brathen’e verilecek ceza merakla bekleniyor.<\/p>\n
\u015eu s\u0131ralar Brathen’in akli dengesinin yerinde olup olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ancak akli dengesi yerinde oldu\u011fu tespit edilse dahi kendisine maksimum 21 y\u0131l ceza verilebilecek. Peki burada Norve\u00e7 ve daha geni\u015f kapsamda \u0130skandinav ceza infaz sistemi ne ama\u00e7l\u0131yor?<\/p>\n
Cezaevi \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve \u0130skandinav Ceza \u0130nfaz Sistemi adl\u0131 kitab\u0131n yazar\u0131 olan ve MEF \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi’nde dersler veren \u0130pek \u00d6zel, \u0130skandinav sistemini \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n
\u201c\u0130skandinav sistemi bir su\u00e7 i\u015flendi\u011finde failleri temelde ‘cezaland\u0131rmay\u0131’ de\u011fil, o su\u00e7un i\u015flemi\u015f olmas\u0131yla olu\u015fmu\u015f hasar\u0131 ‘onar\u0131rken’, kendilerini de ‘rehabilite etmeyi’ ama\u00e7lar.\u201d<\/p>\n
Breivik’in durumunda d\u00fcnyan\u0131n belki de pek \u00e7ok noktas\u0131nda kafa kar\u0131\u015ft\u0131ran durum ise \u015fuydu: \u201cPeki geride kalanlar\u0131n ve ma\u011fdurlar\u0131n rahatlamas\u0131? Bunun hi\u00e7 mi \u00f6nemi yok?\u201d Asl\u0131nda bunu kendi hukuk sistemimizden bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z noktadan ve tarihsel bir s\u00fcrece dayanan toplumsal kodlardan yola \u00e7\u0131karak talep ediyoruz.<\/p>\n
\u0130pek \u00d6zel de bunu vurgularken \u201cBrevik\u2019in d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde son derece ‘ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc’ olarak de\u011ferlendirilecek bir cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131, kan\u0131mca, onu rehabilite etmek i\u00e7in de\u011fil, sadece Norve\u00e7 yasalar\u0131na g\u00f6re azami cezan\u0131n bundan fazla olamayaca\u011f\u0131 i\u00e7indir\u201d diyor ve ekliyor:<\/p>\n
\u201cYani ba\u015fka bir deyi\u015fle, Breivik vatanda\u015f\u0131 oldu\u011fu \u00fclkenin yasalar\u0131na g\u00f6re, asl\u0131nda, en y\u00fcksek cezay\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n
G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurdu\u011fumuz bir di\u011fer isim olan ve \u0130nfaz Hukuku adl\u0131 kitab\u0131n yazar\u0131 Prof. Dr. Timur Demirba\u015f ise Breivik gibi su\u00e7lulara verilen cezalarda toplumsal rahatlamay\u0131 cezan\u0131n miktar\u0131 kadar uygulaman\u0131n da sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n
\u201cKanunda cezalar var ama i\u015fleyi\u015fte zaman zaman uygulamada s\u0131k\u0131nt\u0131lar olabiliyor. Haliyle insanlar \u00f6zellikle tutuksuz yarg\u0131lama gibi kararlara da tepki g\u00f6steriyor\u201d diyor.<\/p>\n
Yarg\u0131tay Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 U\u011furtan Altun ve Emekli Yarg\u0131tay Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 Yrd. Do\u00e7. Dr. Haluk \u00c7olak’\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 K\u0131sa S\u00fcreli Hapis Cezalar\u0131, Se\u00e7enekli Yapt\u0131r\u0131mlar ve \u0130nfaz Rejimleri makalesinde \u201cAvrupa<\/a> \u00fclkelerinden bir k\u0131sm\u0131 (\u0130svi\u00e7re, Hollanda ve \u0130skandinav Devletleri) k\u0131sa s\u00fcreli h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 cezay\u0131, yapt\u0131r\u0131m sisteminin merkez ve vazge\u00e7ilmez k\u0131sm\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcrler\u201d ifadesi yer almakta.<\/p>\n \u0130pek \u00d6zel sistemin mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klarken cezaevlerinin ve ABD’de var olan gibi idam cezalar\u0131n\u0131n ne \u0131slah ne de cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. Hatta \u00f6zellikle k\u0131sa s\u00fcreli hapis cezalar\u0131 gerektiren hapis karar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck oranda ki\u015fileri kriminalize etti\u011finin tespit edildi\u011fini belirtiyor.<\/p>\n Ancak sistemler teoride oldu\u011fu kadar pratikte ba\u015far\u0131l\u0131 olam\u0131yor. Zira sorunlar sadece infaz sisteminin d\u00fczenlenmesiyle \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fcyor. K\u00fclt\u00fcrel de\u011fi\u015fimler, siyasi s\u00f6ylemler, toplumsal tepkiler, ekonomi gibi pek \u00e7ok etken insanlar\u0131 su\u00e7a itebiliyor.<\/p>\n![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/77-kisiyi-oldurdu-sadece-21-yil-hapis-cezasi-aldi-peki-sistem-ne-3.jpg\")
<\/p>\n