{"id":26766,"date":"2021-11-19T13:05:00","date_gmt":"2021-11-19T13:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/dunya\/karar-tarihi-soru-ayni-malcolm-xi-kim-oldurdu-144612"},"modified":"2021-11-19T13:05:00","modified_gmt":"2021-11-19T13:05:00","slug":"karar-tarihi-soru-ayni-malcolm-xi-kim-oldurdu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/11\/19\/karar-tarihi-soru-ayni-malcolm-xi-kim-oldurdu\/","title":{"rendered":"Karar tarih\u00ee, soru ayn\u0131: &#8216;Malcolm X&#8217;i kim \u00f6ld\u00fcrd\u00fc?&#8217;"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/karar-tarihi-soru-ayni-malcolm-xi-kim-oldurdu.jpg\"> <\/p>\n<p>Asl\u0131nda uluslararas\u0131 \u00e7apta ve <a href=\"https:\/\/haberglobal.com.tr\/haberleri\/abd\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ABD<\/a>&#8216;de Malcolm X suikastinin yeniden g\u00fcndeme gelmesinde bir belgesel rol oynad\u0131. <a href=\"https:\/\/haberglobal.com.tr\/haberleri\/netflix\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Netflix<\/a>&#8216;te yay\u0131nlanan \u201cWho Killed Malcolm X?\u201d (Malcolm X&#8217;i kim \u00f6ld\u00fcrd\u00fc?) adl\u0131 belgesel ABD&#8217;nin New York eyaletindeki Manhattan b\u00f6lge savc\u0131s\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irdi.<\/p>\n<p>Belgeselin yaratt\u0131\u011f\u0131 r\u00fczgarla savc\u0131 harekete ge\u00e7ti\u011finde tarihler \u015eubat 2020&#8217;yi g\u00f6steriyordu.<\/p>\n<h3><strong>SU\u00c7LAMALAR D\u00dc\u015e\u00dcR\u00dcLD\u00dc<\/strong><\/h3>\n<p>ABD&#8217;de \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin \u00f6nde gelen isimlerinden biri olan Malcolm X, 1965&#8217;te suikaste kurban gitti. ABD&#8217;de \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 do\u011fan ve 1960&#8217;l\u0131 y\u0131llarda iyice b\u00fcy\u00fcyen sivil haklar hareketinin \u00f6nc\u00fc isimlerinden biri olan Malcolm X&#8217;i \u00f6ld\u00fcrmekten h\u00fck\u00fcm giyen Muhammed Aziz ve Halil Islam hakk\u0131ndaki su\u00e7lamalar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclece\u011fi ve bu iki isme verilen \u00f6m\u00fcr boyu hapis cezalar\u0131n\u0131n iptal edilece\u011fi a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n<p>Malcolm X, New York&#8217;ta bir baloda ailesinin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrken suikaste ili\u015fkin Aziz, Islam ve ve Thomas Hagan \u00f6m\u00fcr boyu hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u00dc\u00e7 isim de Nation of Islam (\u0130slam Ulusu) hareketi \u00fcyesiydi.<\/p>\n<h3><strong>HAP\u0130SHANEDE TANI\u015eTI<\/strong><\/h3>\n<p>Hen\u00fcz 15&#8217;ine gelmeden okulu terk eden, Boston ile New York aras\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc karanl\u0131k i\u015fe bula\u015fan ve 21&#8217;ine g\u00fcnler kala h\u0131rs\u0131zl\u0131ktan hapse giren Malcolm Little, hapishanede hareketin lideri Elijah Muhammed&#8217;in \u00f6\u011fretileri ile tan\u0131\u015fm\u0131\u015f ve 1952&#8217;de hapisten \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda Nation of Islam&#8217;\u0131n en hararetli y\u00fczlerinden biri olmu\u015ftu.<\/p>\n<figure class=\"image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/karar-tarihi-soru-ayni-malcolm-xi-kim-oldurdu-2.jpg\" alt width=\"1600\" height=\"1066\"><figcaption>Muhammad Aziz hakk\u0131ndaki su\u00e7lamalar\u0131n d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc duru\u015fmada haz\u0131r bulundu. Foto\u011fraf: Reuters<\/figcaption><\/figure>\n<p>K\u00f6le sahibi beyazlar taraf\u0131ndan verildi\u011fi gerek\u00e7esiyle \u201cLittle\u201d olan soyad\u0131n\u0131 reddedip bilmedi\u011fi k\u00f6klerine atfen \u201cX\u201d soyismini alan Malcolm, daha sonra \u00e7ok parlad\u0131\u011f\u0131 harekette Elijah Muhammed&#8217;in yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan gen\u00e7 kad\u0131nlarla uygunsuz ili\u015fkilere girdi\u011fini \u00f6\u011frenmi\u015f ve hareketten kopmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Suikastin Elijah Muhammed&#8217;in emriyle Nation of Islam \u00fcyeleri taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylendi, Nation of Islam \u00fcyelerini FBI&#8217;\u0131n ayartt\u0131\u011f\u0131 da&#8230; Ya\u015fananlar tam olarak bilinemeyecek ancak gelinen noktada Manhattan B\u00f6lge Savc\u0131s\u0131 Cyrus Vance Jr, suikastle su\u00e7lananlardan Muhammad Aziz ve Halil Islam&#8217;\u0131n hak ettikleri adalete kavu\u015fmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Savc\u0131ya g\u00f6re FBI ve polis dava s\u00fcrecinde zanl\u0131lar\u0131n beraat etmesini sa\u011flayabilecek baz\u0131 bulgular\u0131 saklam\u0131\u015f. Suikastte rol\u00fcn\u00fcn oldu\u011funu kabul eden Thomas Hagan, olay yerine sonradan gelen Aziz ve Islam&#8217;\u0131n suikastle ili\u015fkisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. Hagan 2010&#8217;da, Aziz 1985&#8217;te, Islam ise 1987&#8217;de \u015fartl\u0131 tahliye edildi. Islam 2009&#8217;da ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<\/p>\n<h3><strong>&#8216;PARDON&#8217; DED\u0130LER!<\/strong><\/h3>\n<p>Vance \u00f6te yandan yasal kurumlar ad\u0131na Muhammed Aziz ve Halil \u0130slam&#8217;\u0131n ailelerinden \u00f6z\u00fcr diledi. Vance&#8217;i bu dosyay\u0131 raftan indirmesini sa\u011flayan etkenler aras\u0131nda elbette belgesel de yer al\u0131yor ancak yine 2020&#8217;de Vance&#8217;in yanl\u0131\u015f h\u00fck\u00fcm giyenlerin haklar\u0131n\u0131 korumay\u0131 ama\u00e7layan &#8220;Innocence Project&#8221; adl\u0131 grupla g\u00f6r\u00fc\u015fmesi de kararda etkili olmu\u015f.<\/p>\n<p>Malcolm X&#8217;in k\u0131zlar\u0131 \u00f6zellikle Ilyasah Shabazz ise suikastten y\u0131llar sonra bir polisin \u00f6l\u00fcm d\u00f6\u015fe\u011finde yazd\u0131\u011f\u0131 mektuba dayanarak davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesini talep etmi\u015fti.<\/p>\n<p>Su\u00e7suz yere yirmi y\u0131l hapis yatt\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan Muhammed Aziz, \u00e7\u0131kan karar\u0131n ard\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada \u201cBu mahkemenin, bu savc\u0131lar\u0131n, bu ka\u011f\u0131t par\u00e7as\u0131n\u0131n bana &#8216;Masumsun&#8217; demelerine ihtiyac\u0131m yok\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Duru\u015fmada verilen \u00f6nergede \u201cBu san\u0131klar adil yarg\u0131lanmad\u0131\u201d ifadelerine yer verildi. JM adl\u0131 yeni bir tan\u0131kla yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeye de yer verilirken JM&#8217;nin olay g\u00fcn\u00fc Malcolm X&#8217;in vuruldu\u011fu sularda Aziz&#8217;le ev telefonundan konu\u015ftu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/karar-tarihi-soru-ayni-malcolm-xi-kim-oldurdu-3.jpg\" alt width=\"1600\" height=\"1066\"><\/p>\n<p>Netflix&#8217;in &#8220;Malcolm X&#8217;i kim \u00f6ld\u00fcrd\u00fc?&#8221; yap\u0131m\u0131nda da Innocence Project&#8217;e g\u00f6re Aziz suikast g\u00fcn\u00fcn\u00fc, &#8220;Koltukta ayaklar\u0131m\u0131 uzatm\u0131\u015f yat\u0131yordum ve radyoda duydum&#8221; diyerek anlat\u0131yordu.<\/p>\n<h3><strong>&#8216;BRADLEY VURDU&#8230;&#8217;<\/strong><\/h3>\n<p>Bununla birlikte 28 Eyl\u00fcl 1965 tarihli bir FBI raporunda yap\u0131lan tarifin William Bradley ad\u0131nda 27 ya\u015f\u0131nda bir adamla e\u015fle\u015fti\u011fi da tespit edildi. Thomas Hagan da Bradley&#8217;nin pompal\u0131 t\u00fcfekle ate\u015f etti\u011fini Malcolm X&#8217;i ilk vuran\u0131n Bradley oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti.<\/p>\n<p>Bradley, hayat\u0131n\u0131n sonuna kadar reddetti ve 2018&#8217;de ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. \u0130ki ismin su\u00e7suzlu\u011fu ispat edilse de olay hala ayd\u0131nlanm\u0131\u015f de\u011fil&#8230; Suikastte \u0131rk\u00e7\u0131 beyazlar\u0131n ya da FBI&#8217;\u0131n parma\u011f\u0131 oldu\u011fu pek \u00e7ok farkl\u0131 senaryo gibi hala konu\u015fulmakta.<\/p>\n<p><a href=\"mailto:metin.aktasoglu@haberglobal.com.tr\">metin.aktasoglu@haberglobal.com.tr<\/a>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>*The New York Times, BBC, Washington Post<\/em><\/strong><\/p>\n<p class=\"news-source\">Kaynak: Web \u00d6zel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p> 1965&#8217;te hen\u00fcz 39 ya\u015f\u0131nda suikaste kurban giden unutulmaz aktivist, Malcolm X&#8217;i \u00f6ld\u00fcrmekle su\u00e7undan m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 alan \u00fc\u00e7 ki\u015fiden ikisi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":26767,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-26766","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26766","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26766"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26766\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26767"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26766"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26766"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}