{"id":24397,"date":"2021-11-08T06:21:00","date_gmt":"2021-11-08T06:21:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/gundem\/prof-dr-engin-tutkundan-sisli-hava-uyarisi-smog-erken-olumlere-yol-acabilir-142460"},"modified":"2021-11-08T06:21:00","modified_gmt":"2021-11-08T06:21:00","slug":"prof-dr-engin-tutkundan-sisli-hava-uyarisi-smog-erken-olumlere-yol-acabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/11\/08\/prof-dr-engin-tutkundan-sisli-hava-uyarisi-smog-erken-olumlere-yol-acabilir\/","title":{"rendered":"Prof. Dr. Engin Tutkun&#8217;dan sisli hava uyar\u0131s\u0131: Smog erken \u00f6l\u00fcmlere yol a\u00e7abilir"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/prof-dr-engin-tutkundan-sisli-hava-uyarisi-smog-erken-olumlere-yol-acabilir.webp\"> <\/p>\n<div readability=\"31\">\n<div class=\"post-info \" readability=\"32\">\n<p> <span class=\"name d-none d-xl-inline-block\"> Yay\u0131nlanma: <\/span> <time class=\"time\" datetime=\"2021-11-08T09:21:00+03:00\">08.11.2021<span class=\"d-none d-md-inline-block\">&#8211; 09:21<\/span><\/time> <span class=\"updated-time d-none d-md-inline-block\"> <span class=\"name\"> \/ Son G\u00fcncelleme: <\/span> <time class=\"time\" datetime=\"2021-11-08T09:23:59+03:00\">08.11.2021<span> &#8211; 09:23<\/span><\/time> <\/span> <\/p>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"post-detail-video-img\"> <a href=\"https:\/\/i.haberglobal.com.tr\/storage\/files\/images\/2021\/11\/08\/prof-dr-engin-tutkundan-sisli-hava-uyarisi-smog-erken-olumlere-yol-acabilir-tpTj.jpg\" class=\"post-detail-img data-fancybox d-block\" title=\"Prof. Dr. Engin Tutkun'dan sisli hava uyar\u0131s\u0131: Smog erken \u00f6l\u00fcmlere yol a\u00e7abilir\" data-caption=\"Prof. Dr. Engin Tutkun'dan sisli hava uyar\u0131s\u0131: Smog erken \u00f6l\u00fcmlere yol a\u00e7abilir\" data-fancybox> <\/p>\n<figure> <picture> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/prof-dr-engin-tutkundan-sisli-hava-uyarisi-smog-erken-olumlere-yol-acabilir-2.webp\" alt=\"Prof. Dr. Engin Tutkun'dan sisli hava uyar\u0131s\u0131: Smog erken \u00f6l\u00fcmlere yol a\u00e7abilir\" width=\"1230\" height=\"692\"> <\/picture> <\/figure>\n<p> <\/a> <\/div>\n<\/p><\/div>\n<div readability=\"74.107944344704\">\n<p>End\u00fcstriyel Toksikoloji Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Engin Tutkun, son g\u00fcnlerde Ankara ve <a href=\"https:\/\/haberglobal.com.tr\/haberleri\/istanbul\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u0130stanbul<\/a>&#8216;da sis olarak g\u00f6r\u00fclen hava olaylar\u0131n asl\u0131nda smog diye tabir edilen olgular oldu\u011funu ifade etti. Tutkun, smog olay\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fteki bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalara da konu oldu\u011funu belirterek &#8220;Son g\u00fcnlerde ba\u015fta Ankara ve \u0130stanbul olmak \u00fczere yo\u011fun sis varl\u0131\u011f\u0131na dair haberlerin bas\u0131n\u0131m\u0131za yans\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Bunun asl\u0131nda sis olmay\u0131p &#8216;smog&#8217; olarak isimlendirilen, toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk olu\u015fturan bir olgu oldu\u011funu hat\u0131rlamam\u0131z gerekiyor. Bu, meteorolojik bir s\u00fcre\u00e7 olmakla birlikte hava kirlili\u011fi ile birle\u015fti\u011finde \u00e7ok say\u0131da sa\u011fl\u0131k sorununa yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015fte yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarla ortaya konmu\u015f durumda&#8221; dedi.<\/p>\n<h2><strong>&#8220;ERKEN \u00d6L\u00dcMLERE YOL A\u00c7AB\u0130L\u0130R&#8221;<\/strong><\/h2>\n<p>Bu konuda en \u00e7ok bilinen \u00f6rneklerin; 5 Aral\u0131k 1930&#8217;da Bel\u00e7ika Meuse Valley&#8217;de, 27-30 Ekim 1948&#8217;de ABD Donora kentinde, 5-9 Aral\u0131k 1952&#8217;de \u0130ngiltere Londra&#8217;da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatan Tutkun, &#8220;Kavramsal olarak &#8216;smog&#8217;; s\u0131cakl\u0131k inversiyonu (meteorolojik antisiklonik inversiyon) ile olu\u015fan bir olay ancak toksik sanayi emisyonlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131nda, etkiledi\u011fi alanlarda, ba\u015fta solunum yollar\u0131 olmak \u00fczere sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olumsuz etkilemekte. S\u0131cakl\u0131k inversiyonu \u00fcstteki hava tabakalar\u0131n\u0131n yere yak\u0131n hava tabakalar\u0131ndan daha s\u0131cak olmas\u0131 durumuna denir. S\u0131cakl\u0131k y\u00fckseldik\u00e7e azalmas\u0131 gerekirken art\u0131yordur. B\u00f6yle bir durumda hava k\u00fctlesi yukar\u0131 do\u011fru de\u011fil a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru hareket eder ve ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm kirleticiler insanlar\u0131n soluma mesafesinde yer almaya ba\u015flar. \u0130leri ya\u015ftakiler ba\u015fta olmak \u00fczere kronik obstr\u00fcktif akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 (KOAH), akut ve kronik bron\u015fial ast\u0131m, solunum yolu komplikasyonlar\u0131 ile seyreden kronik hastal\u0131\u011f\u0131 olanlarda hastal\u0131\u011f\u0131 \u015fiddetlendirebildi\u011fi gibi erken \u00f6l\u00fcmlere de yol a\u00e7abiliyor. Bu havan\u0131n solunmas\u0131yla birlikte s\u00fclf\u00fcr dioksit, s\u00fclfirik asit duman\u0131, karbondioksit, karbonmonoksit, florid gazlar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok toksik kimyasala maruz kalma riski mevcut bulunuyor&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<h2><strong>&#8220;FARKINDALI\u011eIN ARTTIRILMASI HALK SA\u011eLI\u011eI A\u00c7ISINDAN \u00d6NEM ARZ ETMEKTE&#8221;<\/strong><\/h2>\n<p>Tutkun, smog sorununun pandemi ile yak\u0131ndan ili\u015fkisi oldugunu aktararak &#8220;Bu sorunun, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z pandemi ile de yak\u0131ndan ili\u015fkisi oldu\u011funu vurgulamak gerekiyor. 1952&#8217;de Londra&#8217;da ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 d\u00f6nemde bir influenza epidemisi oldu\u011fu ve smog varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, bu epidemiden beklenen \u00f6l\u00fcm ve hastal\u0131k h\u0131zlar\u0131n\u0131 \u00e7ok anlaml\u0131 bir bi\u00e7imde art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarda g\u00f6sterilmi\u015f durumda. 1952&#8217;de Londra&#8217;da olan smogda 12 bin ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc bilimsel ara\u015ft\u0131rma sonucu olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla Covid-19 pandemisinin olu\u015fturdu\u011fu hastal\u0131k y\u00fck\u00fcne bir de bu durumun eklenmi\u015f olmas\u0131n\u0131n; olas\u0131 \u00f6l\u00fcm ve hastal\u0131k h\u0131z\u0131n\u0131 \u00e7ok ciddi bir \u015fekilde art\u0131raca\u011f\u0131; hastane ba\u015fvuru say\u0131lar\u0131nda ve Acil Servis-Yo\u011fun Bak\u0131m yat\u0131\u015f oranlar\u0131ndaki y\u00fckseli\u015fin sa\u011fl\u0131k sisteminde zorlanmalar olu\u015fturaca\u011f\u0131ndan hareketle etkin \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli hale gelmektedir&#8221; \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<h2><strong>&#8220;SOLUNUM KORUYUCU MASKELER KULLANMALARI \u00d6NER\u0130LEB\u0130L\u0130R&#8221;<\/strong><\/h2>\n<p>Prof. Dr. Tutkun; a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n devam\u0131nda ise \u015funlar\u0131 dile getirdi: &#8220;Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, \u00c7evre \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n, hatta \u0130\u00e7i\u015fleri ve \u00c7al\u0131\u015fma Bakanl\u0131klar\u0131n\u0131n, ivedilikle bu durumun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelere \u00f6zel \u00f6nlemler almas\u0131 ve toplumun bu konuda e\u011fitim ve fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ve \u00f6ncelik arz etmektedir. Duyarl\u0131 pop\u00fclasyonlar\u0131n ve kronik hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar ba\u015fta olmak \u00fczere hassas gruplar\u0131n soka\u011fa \u00e7\u0131kmamas\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ki\u015filerin a\u00e7\u0131k havada spor yapmamalar\u0131, soka\u011fa \u00e7\u0131kmak zorunda kalan herkesin bu s\u00fcre\u00e7te sokakta ge\u00e7irecekleri s\u00fcre konusunda dikkatli olmas\u0131, solunum koruyucu maskeler kullanmalar\u0131 \u00f6nerilebilir. \u0130lgili \u015fehirlerde yerel y\u00f6netimlerin kalorifer ve sobalar\u0131n yanma derecesi ile ilgili kararlar almalar\u0131 ve duyurmalar\u0131 bu s\u00fcrecin daha kolay atlat\u0131labilmesine yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Vatanda\u015flar\u0131n kalorifer ve sobalar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli ama d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klarda yakmalar\u0131, ara\u00e7lar\u0131n egzoz kirlili\u011finin etkisinin \u00f6nlenebilmesi i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca toplu ta\u015f\u0131ma kullan\u0131lmas\u0131 tavsiye edilebilir.&#8221;<\/p>\n<p class=\"news-source\">Kaynak: DHA<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p> Prof. Dr. Engin Tutkun, sis olarak g\u00f6r\u00fclen olaylar\u0131n &#8216;smog&#8217; diye tabir edilen hava olaylar\u0131 oldu\u011funu belirterek kritik uyar\u0131larda bulundu. &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":24398,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,13],"tags":[],"class_list":["post-24397","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24397"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24397\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}