{"id":22663,"date":"2021-10-26T10:36:00","date_gmt":"2021-10-26T10:36:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/dunya\/dunya-adam-kacirma-baskenti-port-au-prince-140356"},"modified":"2021-10-26T10:36:00","modified_gmt":"2021-10-26T10:36:00","slug":"dunya-adam-kacirma-baskenti-port-au-prince","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/10\/26\/dunya-adam-kacirma-baskenti-port-au-prince\/","title":{"rendered":"D\u00fcnya adam ka\u00e7\u0131rma ba\u015fkenti: Port-au-Prince"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/dunya-adam-kacirma-baskenti-port-au-prince.jpg\"> <\/p>\n<p>Bir hafta \u00f6nce 17 misyoner ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131. Nisan ay\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 ayini Facebook canl\u0131 yay\u0131n\u0131nda yay\u0131nlayan bir papaz \u00fc\u00e7 H\u0131ristiyan da al\u0131kondu. Bu olaydan birka\u00e7 g\u00fcn sonra iki rahibe ve be\u015f papaz da al\u0131kondu ve i\u015fkence dolu \u00fc\u00e7 hafta sonunda serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131lar. Bunlar\u0131n hepsi siyasi suikastlar ve depremler ile an\u0131lan Haiti\u2019nin ba\u015fkenti Port-au-Prince\u2019te ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>Ya\u015fanan olaylar kentte asayi\u015fin geldi\u011fi noktay\u0131 ve \u00e7etelerin ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Baz\u0131 \u00e7evreler kente bir isim de takt\u0131: <em>D\u00fcnyan\u0131n adam ka\u00e7\u0131rma ba\u015fkenti.<\/em><\/p>\n<p>Haiti hala ge\u00e7en temmuz ay\u0131nda bir suikasta kurban giden Ba\u015fkan Jovenel Moise olay\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatamad\u0131. Bu olay\u0131n \u00fcst\u00fcndeki perde kalkmad\u0131k\u00e7a \u00fclkeye insani ve ekonomik yard\u0131m yap\u0131lmas\u0131 da zor g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00dclkenin i\u00e7inde oldu\u011fu durumun d\u0131\u015f yard\u0131mlarla d\u00fczeltilemeyece\u011fi a\u00e7\u0131k. \u00d6ncelikle yerel halk\u0131n \u00e7etelere \u00fcye olmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamak gerekiyor. Eski ba\u015fkan Fran\u00e7ois Duvalier (nam\u0131 di\u011fer Papa Doc) olas\u0131 askeri darbelere kar\u015f\u0131 \u00e7eteler taraf\u0131ndan korunuyordu.<\/p>\n<p>\u00dclkenin demokratik \u015fartlarla se\u00e7ilen ilk lideri Jean-Bertrand Aristide de iktidar\u0131n\u0131 \u00e7eteler ile iyi ge\u00e7inmeye bor\u00e7luydu. Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in Haiti G\u00fcc\u00fc (MINUSTAH) \u00fclkeye giden yard\u0131m personellerinin s\u0131kl\u0131kla cinsel sald\u0131r\u0131lara maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<h3><strong>ROBIN HOOD G\u0130B\u0130 DAVRANIYORLAR<\/strong><\/h3>\n<p>\u00c7eteler \u00fclkelerinde yabanc\u0131 bir varl\u0131k istemediklerini vurgularken yerel halka da Birle\u015fmi\u015f Milletler g\u00f6revlilerini \u2018katiller\u2019 olarak g\u00f6rmeleri tavsiyesinde bulunuyorlar. \u00c7eteler s\u0131kl\u0131kla halka \u00e7ald\u0131klar\u0131 yard\u0131m malzemelerini da\u011f\u0131tarak \u2018Robin Hood\u2019 gibi davran\u0131yorlar. 2006 y\u0131l\u0131nda 100 bin Haitilinin 34\u2019\u00fc cinayete kurban gidiyordu.<\/p>\n<p>Bug\u00fcne kadar 12 bin BM personeli Haiti\u2019de g\u00f6rev yapt\u0131. 13 y\u0131ll\u0131k bu g\u00f6rev s\u00fcresi boyunca \u00fclkede asayi\u015fin bir nebze de olsa sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Ge\u00e7en yaza kadar \u00fclkede adam ka\u00e7\u0131rma oranlar\u0131nda y\u00fczde 95 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f vard\u0131. 2010 y\u0131l\u0131ndaki depremden sonra \u00fclkenin hapishanelerinden ka\u00e7an 4 bin mahkum da BM taraf\u0131ndan yeniden yakalan\u0131p hapse geri g\u00f6nderildi.<\/p>\n<p>\u00d6ld\u00fcr\u00fclen Ba\u015fkan Moise 2020 y\u0131l\u0131nda kendine kar\u015f\u0131 artan muhalefete kar\u015f\u0131 sokak \u00e7etelerini kullanmaktan \u00e7ekinmedi. Ge\u00e7en y\u0131l silahl\u0131 adamlar \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131nda adam ka\u00e7\u0131rma, gasp ve cinsel taciz dahil her t\u00fcrl\u00fc su\u00e7u i\u015flediler. Bu \u00e7ete \u00fcyelerinin baz\u0131lar\u0131na resmi polis \u00fcniformas\u0131 bile da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u015eu an ba\u015fkent Port-au-Prince\u2019te, 165 \u00e7ete var. Bu y\u0131l \u00e7eteler \u00fclkede 628 adam ka\u00e7\u0131rma olay\u0131na imza att\u0131lar. \u00c7eteler genellikle ABD vatanda\u015flar\u0131 ve \u00fclkedeki misyonerleri ka\u00e7\u0131r\u0131yorlar. Bug\u00fcn, g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri bu \u00e7eteler ile m\u00fccadele edemiyor. \u00dclkedeki insanlar\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131n yeterli beslenemedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, \u00e7etelerin insanlar\u0131n sadakatini basit hizmetler sunarak kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n<h3><strong>POL\u0130S G\u00dcC\u00dcN\u00dcN KALINTILARI<\/strong><\/h3>\n<p>\u00dclkede \u015fu an se\u00e7im s\u00fcresiz bir \u015fekilde ertelendi. Ariel Henry taraf\u0131ndan kurulan ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmet \u00fclkede \u00f6zg\u00fcr bir \u015fekilde se\u00e7imler yap\u0131labilene kadar ertelendi. Uluslararas\u0131 organizasyonlar ve yerel h\u00fck\u00fcmetler \u00e7eteleri devirmek i\u00e7in yollar ar\u0131yor. \u015eu an \u00fclkedeki merkezi g\u00fc\u00e7, Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019den gelen g\u0131da yard\u0131mlar\u0131 ve BM taraf\u0131ndan kurulmu\u015f olan polis g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ile ilerliyor.<\/p>\n<figure class=\"image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/dunya-adam-kacirma-baskenti-port-au-prince-2.jpg\" alt width=\"1200\" height=\"675\"><figcaption>Ge\u00e7ici devlet ba\u015fkan\u0131 Ariel Henry. Foto\u011fraf: Reuters<\/figcaption><\/figure>\n<p>Haiti\u2019ye daha kapsaml\u0131 bir m\u00fcdahale olabilmesi i\u00e7in Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin onay\u0131 gerekiyor. Veto hakk\u0131 bulunan \u00c7in, Haiti\u2019ye askeri m\u00fcdahale se\u00e7ene\u011fine s\u0131cak bakm\u0131yor. \u00dclkede insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn bir sekt\u00f6r haline gelirken \u00fclkede \u00e7etelerin k\u00f6k\u00fcn\u00fcn tamamen kaz\u0131nabilece\u011fine kimse inanm\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00dclkelerinin d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan&nbsp; Haitililer ise ya\u015fanan depremler ve siyasi suikastlerin ard\u0131ndan \u00fclkelerinde ya\u015fananlar y\u00fcz\u00fcnden depresyondalar.<\/p>\n<h3><strong>&#8216;ENKAZDAN \u00c7IKMI\u015e G\u0130B\u0130Y\u0130M&#8217;<\/strong><\/h3>\n<p>Zaten imkanlar\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131 olan Haiti 2010 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan devasa depremin yaralar\u0131n\u0131 saramad\u0131. 2010 depreminde 220 bin ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti! 2010 depreminde enkaz alt\u0131nda kalan ve depremin ard\u0131ndan ABD\u2019ye g\u00f6\u00e7en Gilg Phanor TV, 2021 y\u0131l\u0131nda TV kar\u015f\u0131s\u0131nda enkazdan \u00e7\u0131kar\u0131lanlar\u0131 izledi\u011finde, \u201cGen\u00e7 bir k\u0131z\u0131 enkazdan \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Bana olan da tam olarak buydu\u201d ifadelerini kulland\u0131.&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Yukar\u0131daki haberde yer alan bilgilerin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc The New York Times&#8217;ta&nbsp;Paul Angelo taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan &#8216;There Is a New Kidnapping Capital of the World. Here\u2019s What We Need to Do About It.&#8217; isimli k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/dunya-adam-kacirma-baskenti-port-au-prince-3.jpg\" alt=\"Haritada Haiti'yi g\u00f6steren bir grafik\" width=\"1600\" height=\"1599\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p> Haiti&#8217;nin ba\u015fkenti Port-au-Prince&#8217;te sokakta y\u00fcr\u00fcyebilen kendini \u015fansl\u0131 say\u0131yor. Kentte insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir sekt\u00f6r haline gelmi\u015f durumda&#8230; &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":22664,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-22663","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22663"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22663\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}