{"id":21899,"date":"2021-10-21T08:10:00","date_gmt":"2021-10-21T08:10:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/saglik\/salginin-anahtari-covid-hapinin-mi-elinde-139453"},"modified":"2021-10-21T08:10:00","modified_gmt":"2021-10-21T08:10:00","slug":"salginin-anahtari-covid-hapinin-mi-elinde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/10\/21\/salginin-anahtari-covid-hapinin-mi-elinde\/","title":{"rendered":"Salg\u0131n\u0131n anahtar\u0131 Covid hap\u0131n\u0131n m\u0131 elinde?"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/salginin-anahtari-covid-hapinin-mi-elinde.webp\"> <\/p>\n<p>Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 patlak verdikten \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre sonra d\u00fcnya a\u015f\u0131 ile tan\u0131\u015ft\u0131. \u00d6nceki y\u0131llarda AIDS ve benzeri hastal\u0131klar i\u00e7in yap\u0131lan a\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 Covid-19 a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n da \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bulunmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu. \u015eu an geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin \u00e7o\u011funun a\u015f\u0131 sorunu yok. \u00dcretim ve depolama gibi sorunlar a\u015f\u0131ld\u0131. Fakat d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131 hala a\u015f\u0131ya ula\u015fam\u0131yor ve sorunlar k\u0131sa vadede \u00e7\u00f6z\u00fclecek gibi de\u011fil.<\/p>\n<p>Afrika k\u0131tas\u0131, Latin Amerika ve G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019n\u0131n a\u015f\u0131lanmas\u0131 k\u00fcresel anlamda salg\u0131n\u0131 bitirmek i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli. Bu noktada ABD\u2019li ila\u00e7 \u015firketi Merck\u2019\u00fcn \u00fcretti\u011fi Covid-19 hap\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Firma, hap\u0131n \u00f6l\u00fcmleri engelledi\u011fini ve hastal\u0131\u011f\u0131n seyrini yava\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. \u0130la\u00e7 i\u00e7in Amerikan \u0130la\u00e7 ve G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Otoritesi\u2019ne (FDA) ba\u015fvuruldu, Aral\u0131k ay\u0131nda onay bekleniyor.<\/p>\n<p>\u0130lac\u0131n ismi molnupiravir. Kolayl\u0131kla da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 sa\u011flanabiliyor, oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda tutulabiliyor ve evde kullan\u0131labiliyor. A\u015f\u0131 \u00fcreticileri Pfizer ve Moderna\u2019n\u0131n aksine Merck, Covid hap\u0131n\u0131n \u00fcretim lisans\u0131n\u0131 ba\u015fka \u00fclkelere de verece\u011fini ve a\u015f\u0131ya ihtiya\u00e7 duyan \u00fclkelerde ucuza sataca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. \u015eimdiden Hindistan\u2019da hap\u0131n \u00fcretimi i\u00e7in anla\u015fma imzalanm\u0131\u015f. Sahra-alt\u0131 Afrika\u2019da baz\u0131 \u00fclkelerin a\u015f\u0131lama oran\u0131 y\u00fczde 3 dolay\u0131nda.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/salginin-anahtari-covid-hapinin-mi-elinde-2.webp\" alt width=\"1600\" height=\"1599\"><\/p>\n<p>Merck\u2019\u00fcn \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki sene ne kadar ila\u00e7 \u00fcretece\u011fi bilinmiyor. \u00c7o\u011fu \u00fclke a\u015f\u0131ya eri\u015femedi\u011fi gibi test imkanlar\u0131 da son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 olabiliyor. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda Pfizer\u2019in de Covid-19 ilac\u0131 hakk\u0131nda sonu\u00e7lar\u0131 payla\u015fmas\u0131 bekleniyor, firma \u015fu an konu\u015fmak i\u00e7in erken oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>A\u015f\u0131lama oran\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck \u00fclkelerden olan Gana\u2019daki Kumasi Tropik T\u0131p Merkezi\u2019nde uzman olarak \u00e7al\u0131\u015fan enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131 uzman\u0131 Doktor John Amuasi, \u201cOda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda tutabilece\u011fimiz bu ila\u00e7, hastaneye yat\u0131\u015flar\u0131 ve \u00f6l\u00fcmleri engelleyebilir\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n<h3><strong>\u00dcRET\u0130M\u0130N Y\u00dcZDE 20&#8217;S\u0130N\u0130 ABD \u015e\u0130MD\u0130DEN ALDI<\/strong><\/h3>\n<p>\u00dczerinden bir bu\u00e7uk ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen Covid-19 tedavi edilmi\u015f bir hastal\u0131k de\u011fil, a\u015f\u0131lar ile hastal\u0131\u011f\u0131n kolay atlat\u0131lmas\u0131 sa\u011flan\u0131yor. T\u00fcrkiye de ge\u00e7en y\u0131l Covid-19\u2019a iyi geldi\u011fi s\u00f6ylenen remdesivir ila\u00e7lar\u0131ndan vatanda\u015flara da\u011f\u0131tm\u0131\u015ft\u0131. Bu ilac\u0131 ABD\u2019de halk\u0131na \u00f6nerirken, \u015fimdi yeni \u00fcretilen molnupiravirden de 1.2 milyar dolar tutar\u0131nda sat\u0131n ald\u0131. Merck \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l seri \u00fcretime ge\u00e7mesi beklenen ilac\u0131n bu y\u0131lki \u00fcretiminin y\u00fczde 20\u2019sini \u015fimdiden ABD h\u00fck\u00fcmetine satm\u0131\u015f oldu. Avustralya, Yeni Zelanda ve G\u00fcney Kore de \u015fimdiden Merck ile anla\u015fmalar imzalad\u0131.<\/p>\n<p>\u0130la\u00e7 firmas\u0131 y\u0131llard\u0131r \u00fcretti\u011fi HIV ila\u00e7lar\u0131n\u0131 Afrika \u00fclkelerinde y\u00fcksek miktarlara satmak ile ele\u015ftiriliyordu, \u015fimdi ise Covid haplar\u0131n\u0131 \u00e7ok uygun fiyata Afrika\u2019da kullan\u0131ma sunaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Firman\u0131n ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Jenelle Krishnamoorthy, \u201cSa\u011fl\u0131k sistemine eri\u015fimin kolay olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde bu hap\u0131 geni\u015f anlamda kullan\u0131labilir yapaca\u011f\u0131z\u201d dedi. \u00d6rne\u011fin ABD\u2019de be\u015f g\u00fcnl\u00fck molnupiravirin sat\u0131\u015f\u0131 712 dolar seviyesinde olurken Hindistan\u2019da bunun 20 dolar\u0131n alt\u0131nda sat\u0131lmas\u0131 bekleniyor. (\u0130lac\u0131n kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, miktar\u0131 veya bir kontratta ne kadar hap bulundu\u011fu hen\u00fcz a\u00e7\u0131klanmad\u0131.) Hindistan\u2019daki farkl\u0131 ila\u00e7 firmalar\u0131 ise kendileri 10 dolara hap\u0131 \u00fcretebileceklerini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<h3><strong>HER \u00dcLKEYE FARKLI F\u0130YAT<\/strong><\/h3>\n<p>D\u00fcnyada bu y\u0131l ortaya \u00e7\u0131kan Covid-19 vakalar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 orta ve alt gelir grubu \u00fclkelerinden geldi. Brezilya, Malezya, Meksika, Peru, \u00c7in ve Rusya Merck\u2019\u00fcn ilac\u0131n \u00fcretilmesi i\u00e7in lisans anla\u015fmas\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeler aras\u0131nda de\u011fil. Merck d\u00fc\u015f\u00fck gelirli \u00fclkelerle lisans anla\u015fmas\u0131 yaparken, D\u00fcnya Bankas\u0131 verilerini kullanaca\u011f\u0131n\u0131 ve \u00fclkelere g\u00f6re farkl\u0131 fiyat belirleyece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Pfizer ve Merck\u2019\u00fcn Covid-19 ila\u00e7lar\u0131n\u0131n lisans\u0131n\u0131 ba\u015fka \u015firketlere vermemeleri dahilinde bile ila\u00e7lar\u0131n kopyalanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fclkeler ola\u011fan\u00fcst\u00fc durumlarda fikri m\u00fclkiyet kanunlar\u0131n\u0131 ask\u0131ya alarak ila\u00e7lar\u0131n yap\u0131m\u0131na izin verebilir.<\/p>\n<p>Baz\u0131 sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri de Merck\u2019ten y\u00fckl\u00fc miktarda Covid-19 ilac\u0131 al\u0131p bunu ihtiya\u00e7 sahibi \u00fclkelere da\u011f\u0131tmay\u0131 planl\u0131yor ama bunun i\u00e7in D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc onay\u0131 bekleniyor. Molnupiravirin ki\u015fi semptomlar\u0131 g\u00f6sterdikten ve pozitif \u00e7\u0131kt\u0131ktan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra al\u0131nmas\u0131 gerekiyor fakat ilac\u0131n hedef kitlesi olan fakir \u00fclkelerde test imkanlar\u0131 son derece s\u0131n\u0131rl\u0131.<\/p>\n<p><strong>Yukar\u0131daki derlemede yer alan bilgilerin tamam\u0131 The New York Times\u2019ta Stephanie Nolen imzas\u0131yla yay\u0131mlanan \u2018Will New Covid Treatments Be as Elusive for Poor Countries as Vaccines?\u2019 isimli makaleden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p> Baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re salg\u0131n\u0131n anahtar\u0131 Covid-19 haplar\u0131nda. \u00c7ift doz a\u015f\u0131lama oran\u0131 y\u00fczde 5&#8217;in alt\u0131nda olan \u00fclkelerin kurtulu\u015fu bu haplarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Geli\u015fmemi\u015f&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21900,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-21899","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21899","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21899"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21899\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}