{"id":21296,"date":"2021-10-19T09:38:00","date_gmt":"2021-10-19T09:38:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/gundem\/cumhuriyet-tarihinin-en-buyuk-projesi-gapa-ne-oldu-139001"},"modified":"2021-10-19T09:38:00","modified_gmt":"2021-10-19T09:38:00","slug":"cumhuriyet-tarihinin-en-buyuk-projesi-gapa-ne-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/10\/19\/cumhuriyet-tarihinin-en-buyuk-projesi-gapa-ne-oldu\/","title":{"rendered":"Cumhuriyet tarihinin en b\u00fcy\u00fck projesi GAP&#8217;a ne oldu?"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/cumhuriyet-tarihinin-en-buyuk-projesi-gapa-ne-oldu.jpg\"> <\/p>\n<p>Cumhuriyet tarihinin en b\u00fcy\u00fck entegre projesini ne kadar hat\u0131rl\u0131yoruz? Bitmedi, rafa kalkmad\u0131 ancak eskisi kadar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde de de\u011fil. Konumuz GAP. Merhum Cumhurba\u015fkan\u0131 S\u00fcleyman Demirel&#8217;in \u201cgapt\u0131rmad\u0131\u011f\u0131\u201d GAP. Kendine has bir TRT kanal\u0131na sahip olan GAP.<\/p>\n<p>Yani, G\u00fcneydo\u011fu Anadolu Projesi&#8230; Peki 1970&#8217;lerde planlanan, 1989&#8217;da GAP Masterplan\u0131 ile start\u0131 verilen, ayn\u0131 y\u0131l kurulan GAP B\u00f6lge Kalk\u0131nma \u0130daresi ile hayata ge\u00e7en ve 2005&#8217;te tamamlanmas\u0131 gereken bu mega projeye ne oldu? GAP neden hala \u00e7ok \u00f6nemli?<\/p>\n<h3><strong>YAVA\u015eLAMANIN SEBEPLER\u0130<\/strong><\/h3>\n<p>Yap\u0131lmas\u0131 planlanan 22 baraj\u0131n 19&#8217;u tamamland\u0131, sulama projelerinin ise yakla\u015f\u0131k 3&#8217;te biri tamamland\u0131. Peki ne yanl\u0131\u015f gitti?&nbsp;Prof. Dr. Sedat Benek ve Prof. Dr. \u00d6ner \u00c7etin anlatt\u0131.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/cumhuriyet-tarihinin-en-buyuk-projesi-gapa-ne-oldu.webp\" alt width=\"1600\" height=\"1599\"><\/p>\n<p>Neyin yanl\u0131\u015f gitti\u011fine bakal\u0131m. Prof. Dr. Benek, <span><strong>\u201cGAP&#8217;\u0131n en \u00f6nemli aya\u011f\u0131 suyla topra\u011f\u0131 bulu\u015fturmakt\u0131\u201d<\/strong><\/span> diyor ve \u201cDinamo sekt\u00f6r tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcyd\u00fc. Buna ba\u011fl\u0131 olarak di\u011fer sekt\u00f6rler geli\u015fecek ve b\u00f6lgesel kalk\u0131nma sa\u011flanacakt\u0131\u201d diye devam ediyor.<\/p>\n<h3><strong>SULAMA \u0130LE TARIMDA DEVR\u0130M<\/strong><\/h3>\n<p>A\u00e7\u0131lan barajlar ve hidroelektrik santralleriyle \u00fclkenin enerjide d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltan istihdam sa\u011flayan, tamamlanan ula\u015f\u0131m projeleriyle de \u00f6nemli bir yer tutan GAP; F\u0131rat ve Dicle havzalar\u0131n\u0131n birle\u015ftirilmesiyle ve a\u00e7\u0131lan kanallarla b\u00f6lgeye sulu tar\u0131m getirerek asl\u0131nda bir tar\u0131m devrimi de planl\u0131yordu.<\/p>\n<p>\u201cGAP B\u00f6lgesi\u2019nde Tar\u0131msal Faaliyetlerin Tarihsel Geli\u015fimi ve G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki Durumu\u201d adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sahibi olan Prof. Dr. Benek, \u201c2005&#8217;te sulama projelerinin tamamlanma oran\u0131 y\u00fczde 15 band\u0131ndayd\u0131. Bug\u00fcn dahi 1 milyon 822 bin hektarl\u0131k alan\u0131n sadece 500 bin hektar\u0131 sulamaya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f durumda\u201d diyor.<\/p>\n<figure class=\"image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/cumhuriyet-tarihinin-en-buyuk-projesi-gapa-ne-oldu-1.webp\" alt width=\"1600\" height=\"593\"><figcaption>2001 tarihli iki GAP haberinin g\u00f6rselleri. Solda \u015eanl\u0131urfa&#8217;da, GAP&#8217;la birlikte k\u00fclt\u00fcr bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fanan geli\u015fme haberle\u015ftirilmi\u015f. Sa\u011fda ise GAP ile birlikte \u015eanl\u0131urfa&#8217;da artan kiralar ve konut fiyatlar\u0131na &#8220;Daire fiyatlar\u0131 100 ile 200 bin dolar (kur haberin tarihinde 1.1 TL civar\u0131ndayd\u0131), kiralar ise 200-400 milyon lira aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor&#8221; ifadesiyle dikkat \u00e7ekilmi\u015f. Kaynak: \u0130HA<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u201cGAP B\u00f6lgesinde Sulaman\u0131n Etkisi, Sorunlar ve \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00d6nerileri\u201d adl\u0131 makalenin yazarlar\u0131ndan Prof. Dr. \u00c7etin ise \u201cGAP&#8217;\u0131n tar\u0131m ve sulama aya\u011f\u0131nda bir gecikme oldu&#8221; diyor. \u0130ki isim de dev projenin sulama aya\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<h3><strong>TAR\u0130H\u0130 DE\u011e\u0130\u015e\u0130M GAP&#8217;LA GELD\u0130<\/strong><\/h3>\n<p>T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re 2019 y\u0131l\u0131nda 1995 y\u0131l\u0131na g\u00f6re <span><strong>G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesinde pamuk ekim alanlar\u0131 y\u00fczde 41 oran\u0131nda geni\u015flerken, Ege&#8217;de y\u00fczde 65, \u00c7ukurova&#8217;da y\u00fczde 65, Antalya&#8217;da y\u00fczde 87 darald\u0131.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Prof. Dr. Benek \u201cGAP Masterplan\u0131&#8217;nda sulamaya a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda pamuk i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen oran <strong>y\u00fczde 10<\/strong> civar\u0131yd\u0131. Oysa ki b\u00f6lgenin sulamaya a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnden bug\u00fcne kadar pamu\u011fun oran\u0131 <strong>y\u00fczde 70<\/strong> band\u0131nda.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/cumhuriyet-tarihinin-en-buyuk-projesi-gapa-ne-oldu-2.webp\" alt width=\"1000\" height=\"684\"><\/p>\n<p>Burada \u201cvah\u015fi sulama\u201d \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. B\u00f6lgenin pamuk \u00fcretiminde s\u00f6z sahibi olmas\u0131 kritik ancak \u00e7ift\u00e7i GAP&#8217;la gelen suyu; \u00c7ukurova&#8217;da mevsimlik \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemden getirdi\u011fi bilgiyle ve y\u00fcksek getirisinin cazibesiyle pamuk \u00fcretimi i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 bi\u00e7imde kulland\u0131.<\/p>\n<h3><strong>&#8216;O \u0130DD\u0130A K\u00dcLL\u0130YEN YANLI\u015e&#8230;&#8217;<\/strong><\/h3>\n<p>\u00c7ift\u00e7iye e\u011fitim verildi\u011fini vurgulayan Prof. Dr. \u00c7etin, verilen e\u011fitimin takip edilmesi, e\u015fg\u00fcd\u00fcm ve yapt\u0131r\u0131m noktas\u0131ndaki eksikler nedeniyle istenen sonuca ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p><span><strong>\u201cBunu \u00e7ok net s\u00f6yl\u00fcyorum; sadece \u00e7ift\u00e7ilerimizde de\u011fil her kesim i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyorum d\u00fcr\u00fcst insanlar de\u011filiz.\u201d<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Sorunun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek i\u00e7in bu kadar sert ve net konu\u015ftu\u011funu s\u00f6yleyen Prof. Dr. \u00c7etin, Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n su tasarrufu sa\u011flayan bas\u0131n\u00e7l\u0131 sulama sistemlerine verdi\u011fi te\u015fvikin suistimal edildi\u011fini vurguluyor.<\/p>\n<figure class=\"image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/cumhuriyet-tarihinin-en-buyuk-projesi-gapa-ne-oldu-3.webp\" width=\"864\" height=\"486\"><figcaption>GAP&#8217;\u0131n en \u00f6nemli par\u00e7alar\u0131ndan biri olarak g\u00f6sterilen Atat\u00fcrk Baraj\u0131. Foto\u011fraf: AA<\/figcaption><\/figure>\n<p>Lakin iki ismin de alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi nokta planl\u0131, programl\u0131 bir tar\u0131m ve tar\u0131msal faaliyetlerin denetlenmesi. GAP&#8217;\u0131n nihai hedeflerinden olan b\u00f6lgesel kalk\u0131nmaya gitmek i\u00e7in de bu konuda \u0131srarc\u0131 olmak gerekiyor.<\/p>\n<p>Son 10-15 y\u0131lda m\u0131s\u0131r, meyve ve sebze \u00fcretiminin de artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Prof. Dr. Benek, k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n etkileriyle m\u00fccadele i\u00e7in de sulama projelerinin ivedilikle bitirilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Prof. Dr. \u00c7etin ise GAP&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fimi \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n<p>\u201c28 y\u0131ld\u0131r bu b\u00f6lgede \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bir \u00e7ift\u00e7i bana ge\u00e7mi\u015fte &#8216;500 d\u00f6n\u00fcm birinci s\u0131n\u0131f arazim var ama aya\u011f\u0131ma giyecek \u00e7orab\u0131m yok. Susam\u0131\u015f topra\u011f\u0131ma su verdim, su bile yand\u0131&#8217; demi\u015fti. \u00c7ift\u00e7i ilk 10-15 y\u0131l vah\u015fi sulamayla m\u00fcthi\u015f bir gelir elde etti. Refah seviyesi g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bi\u00e7imde artt\u0131. <span><strong>Sulamada gidi\u015fat iyi de\u011fil. Suyu hala k\u00f6t\u00fc kullan\u0131yoruz. Do\u011fal kaynaklar kamunundur. Topra\u011f\u0131m\u0131z gelece\u011fimizdir.<\/strong><\/span> GAP&#8217;\u0131n \u00fcst\u00fcnde durmak zorunday\u0131z.\u201d<\/p>\n<p><a href=\"mailto:metin.aktasoglu@haberglobal.com.tr\">metin.aktasoglu@haberglobal.com.tr<\/a><\/p>\n<p><strong><em>*GAP BK\u0130, Harran \u00dcniversitesi, Dicle \u00dcniversitesi, T\u00dc\u0130K. GAP&#8217;a ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgilere, son duruma ve planlamalara gap.gov.tr adresinden ula\u015fabilirsiniz.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>Prof. Dr. Sedat Benek:&nbsp;Harran \u00dcniversitesi B\u00f6lgesel Co\u011frafya Anabilim Dal\u0131<\/em><\/p>\n<p><em>Prof. Dr. \u00d6ner \u00c7etin:&nbsp;Dicle \u00dcniversitesi Ziraat Fak\u00fcltesi Tar\u0131msal Yap\u0131lar ve Sulama B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131<\/em><\/p>\n<p class=\"news-source\">Kaynak: Web \u00d6zel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p> T\u00fcrkiye&#8217;nin bir d\u00f6nem en \u00e7ok konu\u015fulan g\u00fcndem maddelerinden biri GAP, yani G\u00fcneydo\u011fu Anadolu Projesi&#8217;ydi. Merhum Cumhurba\u015fkan\u0131 S\u00fcleyman Demirel&#8217;in &#8220;GAP&#8217;\u0131 gapt\u0131rmam!&#8221;&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21297,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,15],"tags":[],"class_list":["post-21296","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21296"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21296\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}