![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/dunyada-enerji-krizi-eski-botas-yoneticisi-bu-kis-turkiyede-elektrikler-kesilebilir.jpg\")
<\/p>\n <\/p>\n
![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/dunyada-enerji-krizi-eski-botas-yoneticisi-bu-kis-turkiyede-elektrikler-kesilebilir-2.jpg\")
<\/div>\nDo\u011falgaz, konutlar\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131n\u0131 ve baz\u0131 enerji santrallerinin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tam da k\u0131\u015f gelirken b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bir meta.<\/p>\n
Bu y\u0131l Avrupa gaz fiyatlar\u0131nda \u015fimdiye kadar y\u00fczde 600’e varan bir y\u00fckseli\u015f ya\u015fand\u0131. Bu da elektrik fiyatlar\u0131na yans\u0131d\u0131; \u0130ngiltere’de k\u0131sa vadeli elektrik fiyatlar\u0131 bir ara normal seviyesinin 10 kat\u0131na kadar \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n
Y\u00fckselen gaz fiyatlar\u0131, T\u00fcrkiye’nin gaz ithal etti\u011fi \u00fclkelerle s\u00f6zle\u015fmelerinin bu y\u0131l sona ermesi sebebiyle T\u00fcrkiye’yi de etkileyecek.<\/p>\n
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan\u0131 Fatih D\u00f6nmez, k\u00fcresel enerji krizini “30 y\u0131ld\u0131r bu sekt\u00f6r\u00fcn i\u00e7indeyim. B\u00f6ylesini g\u00f6rmedim.” ifadeleriyle tan\u0131mlad\u0131. Bakan D\u00f6nmez’in de i\u015faret etti\u011fi gibi ba\u015fta gaz olmak \u00fczere, petrol, k\u00f6m\u00fcr ve genel olarak enerji fiyatlar\u0131 rekor seviyelere \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumda.<\/p>\n
BBC T\u00fcrk\u00e7e’nin haberine g\u00f6re, Eski BOTA\u015e (Boru Hatlar\u0131 \u0130le Petrol Ta\u015f\u0131ma Anonim \u015eirketi) y\u00f6neticisi ve enerji uzman\u0131 Ali Arif Akt\u00fcrk, bu geli\u015fmelerden \u00f6t\u00fcr\u00fc T\u00fcrkiye’nin gaz al\u0131m maliyetinin ortalama y\u00fczde 30-35 artaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n
Bu durumun hanehalklar\u0131na nas\u0131l yans\u0131yaca\u011f\u0131 konusunda ise Akt\u00fcrk, “Bunu t\u00fcketiciye ne \u015fekilde yans\u0131t\u0131rlar, o art\u0131k Hazine’nin g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131” diyerek a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n
Evlere verilen do\u011fal gazda kesintiler beklenmese de do\u011falgaz ile \u00e7al\u0131\u015fan santrallerin zora girmesi durumunda elektrik kesintileri ya\u015fanabilir. Akt\u00fcrk, “K\u0131\u015f \u00e7ok so\u011fuk ge\u00e7erse s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00f6nemlerde gaz santrallerinin gaz\u0131 kesilir, o zaman da elektrik kesintileri ba\u015flar; elektrik kesintilerini de gezdirerek \u00e7\u00f6zerler” diyor.<\/p>\n
GazDay Enerji Dan\u0131\u015fmanl\u0131k \u015eirketi Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Mehmet Do\u011fan da T\u00fcrkiye’nin gaz al\u0131m faturas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki alt\u0131 ayl\u0131k d\u00f6nemde yakla\u015f\u0131k 10 milyar dolar artabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
Bu art\u0131\u015flar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n kamu taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmas\u0131 sebebiyle devletin artan gaz maliyetlerinin ne kadar\u0131n\u0131 vatanda\u015fa yans\u0131taca\u011f\u0131 hen\u00fcz bilinmiyor.<\/p>\n
Do\u011fan ayr\u0131ca, “H\u00fck\u00fcmet zam yapmasa da siz siz olun gaz kullanmay\u0131n, az kullanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Sonu\u00e7ta bu \u00fclkeye ve devlete zarar verecek bir \u015fey. Yal\u0131t\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 yapt\u0131r\u0131n, polarlar\u0131n\u0131z\u0131, kazaklar\u0131n\u0131z\u0131 giyin, evinizi 18 dereceye kurun ki az do\u011fal gaz t\u00fcketilsin” tavsiyesini veriyor.<\/p>\n
Krizin nedeni, hem arz hem talep hem de piyasa taraf\u0131nda, \u00e7ok fazla unsurun bir araya gelmesiyle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Pandeminin etkisini azaltmas\u0131yla ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin h\u0131zlanmas\u0131 ve sanayi \u00fcretiminin artmas\u0131, do\u011fal gaza talebi y\u00fckselten nedenler aras\u0131nda.<\/p>\n
Ge\u00e7en k\u0131\u015f\u0131n so\u011fuk ge\u00e7mesi ve evden \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n artmas\u0131yla hanelerin kulland\u0131\u011f\u0131 do\u011falgaz miktar\u0131n\u0131n artmas\u0131 da talebi y\u00fckseltti.<\/p>\n
Avrupa’da ge\u00e7en k\u0131\u015f ortaya \u00e7\u0131kan talep, gaz\u0131n depolardaki oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 30 gibi endi\u015fe verici seviyelere inmesine neden oldu. Ye\u015fil politikalar\u0131n g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131yla santrallerde k\u00f6m\u00fcr yerine daha ye\u015fil oldu\u011fu kabul edilen do\u011falgaz kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n
Avrupa’n\u0131n genelinde r\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f gibi ye\u015fil enerji kaynaklar\u0131 \u00f6nceliklendirildi; n\u00fckleer santraller kapat\u0131ld\u0131 ve k\u00f6m\u00fcr kullan\u0131m\u0131 azalt\u0131ld\u0131. Ancak r\u00fczgar ve g\u00fcne\u015fin istikrarl\u0131 bir \u015fekilde enerji sa\u011flayamamas\u0131, do\u011fal gaza olan talebin art\u0131rd\u0131.<\/p>\n
\u00dcreticiler ise artan bu talebe yeti\u015femedi. Gaz santralleri pandemi d\u00f6neminde yapmalar\u0131 gereken bak\u0131mlar\u0131 geciktirince artan talebe olmas\u0131 gerekti\u011fi kadar yeti\u015femedi.<\/p>\n
Norve\u00e7, beklenenden daha az gaz \u00fcretti. Hollanda, gaz sahas\u0131 Groningen’deki deprem riski nedeniyle \u00fcretimde k\u0131s\u0131nt\u0131ya gitti.<\/p>\n
Di\u011fer taraftan Avrupa’n\u0131n en b\u00fcy\u00fck gaz ithalat\u00e7\u0131s\u0131 olan Rusya ise artan talebe ilave arz ile yan\u0131t vermedi.<\/p>\n
Buna neden olarak da Avrupa’n\u0131n kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 Kuzey Ak\u0131m 2 boru hatt\u0131 projesini Rusya’n\u0131n bu vesile ile kabul ettirme gayreti g\u00f6steriliyor.<\/p>\n
Gas&Power Enerji Uzman\u0131 Emin Emrah Dan\u0131\u015f, bu s\u00fcreci, “Ba\u015fta Balt\u0131k \u00fclkeleri, do\u011fu Avrupa \u00fclkeleri ve ABD olmak \u00fczere kimi \u00fclkeler, Kuzey Ak\u0131m 2 do\u011falgaz boru hatt\u0131n\u0131n in\u015fa edilmesini engelleyemese de iki seneye yak\u0131n bir s\u00fcre geciktirdi” diyerek anlat\u0131yor.<\/p>\n
Dan\u0131\u015f, Ukrayna’y\u0131 es ge\u00e7erek do\u011falgaz ihracat\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Kuzey Ak\u0131m 2 ve T\u00fcrk Ak\u0131m 2 boru hatlar\u0131na kayd\u0131rmay\u0131 planlayan Rusya’n\u0131n, AB’nin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 engellere ilave gaz tedari\u011fi yapmayarak yan\u0131t verdi\u011fini aktar\u0131yor.<\/p>\n
Dan\u0131\u015f’a g\u00f6re Rusya’n\u0131n Kuzey Ak\u0131m 2 boru hatt\u0131na gaz doldurmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 haberleri gelse de bu hattan gaz ak\u0131\u015f\u0131 hen\u00fcz ba\u015flam\u0131\u015f de\u011fil. B\u00fct\u00fcn bunlara bir de finansal piyasalardaki spek\u00fclatif i\u015flemler eklenince Avrupa bir enerji krizine girdi. Avrupa’da y\u00fckselen fiyatlar ise d\u00fcnyan\u0131n kalan\u0131na da s\u0131\u00e7rad\u0131.<\/p>\n
Daha \u015fimdiden Avrupa’da havlu atan enerji \u015firketlerini, \u00c7in’de \u00fcretime ara veren fabrikalar\u0131 duymak m\u00fcmk\u00fcn. Bu krizin en h\u0131zl\u0131 etkisi enerji yo\u011fun sekt\u00f6rlerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Avrupa’da \u015fimdiden g\u00fcbre \u00fcreticileri arz kesintisine gitti. Bu da halihaz\u0131rda y\u00fckselen k\u00fcresel g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n daha da artmas\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n
Enerji uzman\u0131 Mehmet Do\u011fan b\u00fct\u00fcn bu krizde su\u00e7un Avrupa’da oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor: “Avrupa’n\u0131n enerji ihtiyac\u0131 ve talebini do\u011fru planlayamam\u0131\u015f olmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil.”<\/p>\n
Do\u011fan’a g\u00f6re piyasa ko\u015fullar\u0131 ve do\u011falgaz al\u0131m\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmeler y\u00fcz\u00fcnden b\u00fct\u00fcn sekt\u00f6rlerdeki \u00fcreticiler i\u00e7in adil olmayan bir rekabet ortam\u0131 olu\u015ftu. Bu y\u00fczden kimi \u015firketlerin \u00fcretimini durdurdu\u011funu s\u00f6yleyen Do\u011fan, “Her t\u00fcrl\u00fc mal\u0131n temininde eksiklik, her t\u00fcrl\u00fc fiyatta y\u00fckselme beklemek laz\u0131m” diyor.<\/p>\n
Avrupa’da ba\u015f g\u00f6steren bu krize do\u011falgaz\u0131n neredeyse tamam\u0131n\u0131 ithal eden T\u00fcrkiye de zor bir d\u00f6nemde yakaland\u0131. T\u00fcrkiye’nin 2021 y\u0131l\u0131n\u0131n sonuna kadar bitmesi beklenen ithalat s\u00f6zle\u015fmeleri var. Do\u011falgaz, boru hatlar\u0131yla ta\u015f\u0131narak evlere ve santrallere ula\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Ancak do\u011falgaz\u0131n ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layamad\u0131\u011f\u0131 durumlarda ya da ta\u015f\u0131namad\u0131\u011f\u0131 yerlerde LNG devreye giriyor. LNG, do\u011falgaz\u0131n belirli bir so\u011futma i\u015fleminin ard\u0131ndan s\u0131v\u0131 hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesiyle elde ediliyor, enerji ihtiyac\u0131n\u0131n oldu\u011fu yerlere kolayca ta\u015f\u0131nabiliyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye de do\u011falgaz\u0131n ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 durumlarda LNG al\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. T\u00fcrkiye’nin bu k\u0131\u015f da LNG almas\u0131 bekleniyor. Ancak LNG fiyatlar\u0131n\u0131n da y\u00fckselmesi de enerji faturas\u0131n\u0131n kabarmas\u0131na yol a\u00e7acak.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, do\u011fal gaz\u0131 Rusya, Azerbaycan ve \u0130ran’dan boru hatlar\u0131yla, LNG’yi de Cezayir, Nijerya ve di\u011fer \u00fclkelerden gemilerle sat\u0131n al\u0131yor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin Rusya, Azerbaycan ve Nijerya ile 1990’l\u0131 ve 2000’li y\u0131llarda imzalad\u0131\u011f\u0131 uzun vadeli do\u011falgaz ithalat s\u00f6zle\u015fmelerinin ise bu y\u0131l vadesi doluyor.<\/p>\n
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan\u0131 D\u00f6nmez, ilave do\u011fal gaz anla\u015fmas\u0131n\u0131n Azerbaycan ile 2024 sonuna kadar ge\u00e7erli olmak \u00fczere yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n
Gas&Power Enerji Uzman\u0131 Emin Emrah Dan\u0131\u015f, “D\u00f6viz kurlar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131 da dikkat ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda enerji fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n hem toplam enerji ithalat faturas\u0131 hem de t\u00fcketicilere uygulanan nihai fiyatlarda \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde art\u0131\u015flara yol a\u00e7mas\u0131 bekleniyor” a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n
Bu y\u00fczden Dan\u0131\u015f’a g\u00f6re konutlarda, fabrikalarda ve i\u015fyerlerinde elektrik ve do\u011fal az\u0131n verimli kullan\u0131lmas\u0131 kamu kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve karbon sal\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in \u00f6nemli.<\/p>\n
GazDay Enerji Dan\u0131\u015fmanl\u0131k \u015eirketi Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Mehmet Do\u011fan ise kamunun artan maliyetlerinin vatanda\u015fa yans\u0131t\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde.<\/p>\n
Do\u011fan, “Bu fatura hanehalk\u0131na, sanayiye ve enerji santrallerine yans\u0131t\u0131lmal\u0131, yoksa b\u00fcy\u00fck bir zarar\u0131 olur. \u0130nsanlar\u0131n yakt\u0131klar\u0131 gaz\u0131n fiyat\u0131n\u0131 bilmesi laz\u0131m, devlete gelecek b\u00fcy\u00fck y\u00fck\u00fc daha sonra yine biz \u00f6d\u00fcyoruz” yorumunda bulunuyor.<\/p>\n
Uzmanlara g\u00f6re Avrupa’daki enerji krizi ye\u015fil politikalar\u0131n da bir sonucu. Enerji uzman\u0131 Ali Arif Akt\u00fcrk, karbon n\u00f6tr bir d\u00fcnyan\u0131n hayal oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde:<\/p>\n
“Karbon n\u00f6tr bir d\u00fcnyaya ge\u00e7elim, bunu herkes istiyor. Ancak bunu sadece r\u00fczgarla, g\u00fcne\u015fle, yan\u0131nda bir yede\u011fi olmadan y\u00f6netmenin imkan\u0131 yok. Ya n\u00fckleer santraliniz olacak, ya gaz ya k\u00f6m\u00fcr ya da petrolden elektrik \u00fcreteceksiniz bunlar\u0131n \u00fcretemedi\u011fi d\u00f6nemde.”<\/p>\n
Uzmanlar\u0131n \u00fczerinde anla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir di\u011fer konu da Rusya lideri Vladimir Putin’in elinin Avrupa’ya kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7lenmi\u015f oldu\u011fu. Putin, \u015fimdiye kadar yapt\u0131\u011f\u0131 gibi bundan sonra da her diplomatik meselenin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda gaz kart\u0131n\u0131 masaya koyabilecek.<\/p>\n
Akt\u00fcrk buna, “Putin’in bir c\u00fcmlesiyle gaz piyasas\u0131 y\u00fczde 40 gerileyebiliyor” diyerek \u00f6rnek g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Enerji uzman\u0131 Mehmet Do\u011fan da Avrupa’n\u0131n ye\u015fil politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 Putin’in g\u00fc\u00e7 kazand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde: “Putin’in a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda da bu var, ‘Gaz\u0131 istiyor musunuz, istemiyor musunuz? Biz gaz\u0131 \u00fcret mi diyece\u011fiz \u00fcretme mi diyece\u011fiz?'”<\/p>\n
Do\u011fan’a g\u00f6re enerjide ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in kriz ya\u015fanmamas\u0131 gerek: “\u00c7\u00fcnk\u00fc kriz alt\u0131nda kalan bir sistem hi\u00e7bir \u015feyle m\u00fccadele edemez.”<\/p>\n
Kaynak: Haber Global<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Avrupa’da arz, talep ve piyasa taraf\u0131nda ya\u015fanan geli\u015fmeler y\u00fcz\u00fcnden do\u011fal gaz fiyatlar\u0131nda bu y\u0131l y\u00fczde 600’e varan bir y\u00fckseli\u015f ya\u015fand\u0131….<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21144,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,10],"tags":[],"class_list":["post-21143","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21143"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21143\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}