{"id":21046,"date":"2021-10-17T09:55:00","date_gmt":"2021-10-17T09:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/yasam\/tarih-arastirmacisi-bayatli-venedik-edirneden-esinlenerek-kuruldu-138704"},"modified":"2021-10-17T09:55:00","modified_gmt":"2021-10-17T09:55:00","slug":"tarih-arastirmacisi-bayatli-venedik-edirneden-esinlenerek-kuruldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/10\/17\/tarih-arastirmacisi-bayatli-venedik-edirneden-esinlenerek-kuruldu\/","title":{"rendered":"Tarih ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Bayatl\u0131: Venedik, Edirne’den esinlenerek kuruldu"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n
\n

Yay\u0131nlanma: <\/span>

\n

Tarih ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Altay Bayatl\u0131, Osmanl\u0131’n\u0131n Bursa’dan sonra ikinci ba\u015fkenti, tarih ve k\u00fclt\u00fcr \u015fehri Edirne<\/a>‘de, kentin i\u00e7inden ge\u00e7en Meri\u00e7 ve Tunca Nehri’nin, \u00f6zellikle 15 ve 16’nc\u0131 y\u00fczy\u0131llarda sandal sefalar\u0131 ve nehir ticaretiyle bir\u00e7ok \u015fehre \u00f6rnek oldu\u011funu s\u00f6yledi. Avrupa’n\u0131n ‘a\u015f\u0131klar \u015fehri’ olarak bilinen, adalar \u00fczerine kurulu \u0130talya’n\u0131n Venedik kentinin de bu \u00f6rne\u011fi alan yerle\u015fim yerlerinden oldu\u011funu iddia eden Bayatl\u0131, Piri Reis’in Kitab-\u0131 Bahriyesi’ni kaynak g\u00f6sterdi. Piri Reis’in kitapta Venedik’i ‘basit bir bal\u0131k\u00e7\u0131 kasabas\u0131’ olarak nitelendirdi\u011fini ifade eden Bayatl\u0131, ayn\u0131 d\u00f6nemde Edirne’de sandal sefalar\u0131 ve nehir ticareti yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n

NEH\u0130RLER A\u00c7ISINDAN ALTIN \u00c7A\u011e<\/h2>\n

Edirne’nin 15 ve 16’nc\u0131 y\u00fczy\u0131lda nehirler a\u00e7\u0131s\u0131ndan alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Bayatl\u0131, “Hem nehir \u00fcst\u00fcnde ticaret anlam\u0131nda, hem de Edirne’de nehir sefalar\u0131 \u00e7ok me\u015fhur hale gelmi\u015ftir. Nitekim buradan Venedik’in Edirne’yi \u00f6rnek ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6yleyebiliriz. \u00d6zellikle Piri Reis’in, 15 ve 16’nc\u0131 y\u00fczy\u0131lda yazd\u0131\u011f\u0131 Kitab-\u0131 Bahriye’de g\u00f6rmekteyiz ki \u00e7izdi\u011fi haliyle Venedik olduk\u00e7a zay\u0131f bir kent ve kendi de bahsetti\u011fi gibi sadece bir bal\u0131k\u00e7\u0131 kasabas\u0131 olarak anlat\u0131l\u0131yor. Edirne’de o d\u00f6nemde ciddi derecede nehir sefalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, padi\u015fahlar\u0131n kay\u0131klarla, kendilerine ait \u00f6zel zevraklarla gezdi\u011fi kent halinde. \u00d6zellikle Edirne’de 4’\u00fcnc\u00fc Mehmet zaman\u0131nda olduk\u00e7a yo\u011fun bir \u015fekilde yerle\u015fim g\u00f6rm\u00fc\u015f bu konuda ve nehir sefalar\u0131 d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc olmu\u015ftur” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

‘HEM T\u0130CARET YAPILIYORDU, HEM DE NEH\u0130R SEFALARI’<\/h2>\n

Kentin en \u00f6nemli unsurlar\u0131 olan nehirlerin, Osmanl\u0131 d\u00f6neminde ciddi derecede kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Bayatl\u0131, “B\u00fct\u00fcn k\u00f6pr\u00fclerin kenarlar\u0131nda iskeleleri ve limanlar\u0131 mevcut. Bu limanlarda ayn\u0131 zamanda ticaretle u\u011fra\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi nehir sefalar\u0131 da yap\u0131lmaktayd\u0131. Bunlarla ilgili elimizde grav\u00fcrler var. \u00d6zellikle Edirne’yi \u00e7izerlerken nehirlerdeki gemileri atlamam\u0131\u015flar ve Edirne’yi bunlarla tasvir etmi\u015fler. Hem minareleriyle hem k\u00f6pr\u00fcleriyle hem de ayn\u0131 zamanda nehirlerdeki gemiler veya sandallar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar bu grav\u00fcrlerle aktarm\u0131\u015flar” dedi.<\/p>\n

‘VENED\u0130KL\u0130 T\u00dcCCARLAR GEL\u0130P G\u00d6R\u00dcYORLAR’<\/h2>\n

Nehrin, \u015fehrin ticaret hayat\u0131n\u0131 da olumlu y\u00f6nde etkiledi\u011fine vurgu yapan Altay Bayatl\u0131, “Ula\u015f\u0131mda kullan\u0131lan nehirler ta\u015ft\u0131klar\u0131 zaman hayat\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkilemekteler. Ayn\u0131 zamanda da olumlu y\u00f6nde de etkilemekteler. Hem ticaret anlam\u0131nda hem de gezi ve sefa yapma anlam\u0131nda. Venedikli t\u00fcccarlar geldiklerinde bunlar\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlar ve ‘Kendi kentimizde neden uygulam\u0131yoruz’ deyip al\u0131yorlar. Ne yaz\u0131k ki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Edirne’de bu k\u00fclt\u00fcr unutulmu\u015f durumda. Son zamanlarda kano yar\u0131\u015flar\u0131 d\u00fczenlendi, bu mutluluk verici bir \u015fey. \u0130n\u015fallah bu daha da geni\u015fleyip Edirne’nin eski alt\u0131n d\u00f6nemine d\u00f6nm\u00fc\u015f olaca\u011f\u0131z” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

<\/p>\n

‘ED\u0130RNE’N\u0130N VENED\u0130K’E \u00d6RNEK OLDU\u011eUNU D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcYORUZ’<\/h2>\n

Venedik’in \u015fu anda ‘a\u015fk \u015fehri’ olarak an\u0131l\u0131rken Edirne’nin an\u0131lmamas\u0131n\u0131n \u00fcz\u00fcc\u00fc oldu\u011funu belirten Bayatl\u0131, “G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Venedik tamamen a\u015f\u0131klar \u015fehri olarak an\u0131lmakta fakat Edirne hi\u00e7 an\u0131lmamakta enteresan \u015fekilde. Biz buran\u0131n oraya \u00f6rnek oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyiz. Tabii ki sava\u015f ge\u00e7irmi\u015f bir kent buras\u0131, baz\u0131 \u015feyler unutulmu\u015f ama g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bunlar tekrar g\u00fczel \u015fekilde canland\u0131r\u0131labilir” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Padi\u015fahlar\u0131n baz\u0131 cuma namazlar\u0131na da nehri kullanarak gitti\u011finin ar\u015fivlerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyen Bayatl\u0131, “Bu sandal ve kay\u0131k sefalar\u0131 Edirne’ye saray\u0131n gelmesiyle beraber ba\u015fl\u0131yor. Onlar\u0131n nezdinde, g\u00f6rkemli kay\u0131klarla bu seremoniler d\u00fczenleniyormu\u015f. Baz\u0131 cuma namazlar\u0131na saraydan \u00e7\u0131k\u0131p sandalla Kas\u0131mpa\u015fa Camisi’ne giderek k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Nehir \u00fczerinde sandalla yolculuk yaparak orada namaza kat\u0131l\u0131rlarm\u0131\u015f. Ticaret buradan Bulgaristan’a oradan da kara yoluyla Tuna’ya aktar\u0131l\u0131p, oradan da nehir \u00fczerinden Avrupa’ya kadar ciddi bir ticaret yolu da varm\u0131\u015f” dedi.<\/p>\n

‘NEH\u0130RLER YEN\u0130DEN CANLANDIRILAB\u0130L\u0130R’<\/h2>\n

Nehirlerin bug\u00fcn de canland\u0131r\u0131labilece\u011fini ifade eden Bayatl\u0131, “\u00dc\u00e7 tane nehrimiz var ve kullan\u0131l\u0131rsa, bu limanlar, iskeleler aktif hale getirilirse, buralarda yap\u0131lan sandal gezileri d\u00fczenlenirse bence \u015fehir a\u00e7\u0131s\u0131ndan canl\u0131l\u0131k yarat\u0131r. Arda, Tunca ve Meri\u00e7 nehirlerimizin \u00fc\u00e7\u00fc de de\u011ferlendirilebilir. Saltanat kay\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6rnekleri denizcilik m\u00fczesinde mevcut. Onlar\u0131n tekrar replikalar\u0131 yap\u0131l\u0131p ayn\u0131 k\u00fclt\u00fcr ya\u015fat\u0131labilir. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalarda bu liman ve iskelelerin izlerine rastl\u0131yoruz. Saraydan \u015fu anda bulundu\u011fumuz 2’nci Beyaz\u0131t K\u00fclliyesi’ne kadar kanal mevcut. Temiz bir \u00e7al\u0131\u015fmayla ortaya \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Bu kanal padi\u015fahlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fczergah fakat normal hatta burada ikiye b\u00f6l\u00fcn\u00fcyor Tunca, di\u011fer taraftan ticari gemilerini burada Filibe’ye kadar g\u00f6nderebiliyorlard\u0131. \u015eu anda en az\u0131ndan Edirne i\u00e7inde bu limanlar\u0131, iskeleleri canland\u0131r\u0131p yeniden hayata ge\u00e7irerek k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 bir \u015feyler yap\u0131labilir” diye konu\u015ftu. <\/p>\n

Kaynak: DHA<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Edirneli tarih ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Altay Bayatl\u0131, ‘a\u015f\u0131klar \u015fehri’ olarak bilinen Venedik’in, 15 ve 16’nc\u0131 y\u00fczy\u0131llarda Meri\u00e7, Tunca ve Arda nehirleri bulunan…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21047,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[188],"tags":[],"class_list":["post-21046","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21046"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21046\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}