{"id":20844,"date":"2021-10-17T14:03:00","date_gmt":"2021-10-17T14:03:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/teknoloji\/pandemiden-beri-dikkat-ceken-artis-tiktok-tik-yapiyor-138738"},"modified":"2021-10-17T14:03:00","modified_gmt":"2021-10-17T14:03:00","slug":"pandemiden-beri-dikkat-ceken-artis-tiktok-tik-yapiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/10\/17\/pandemiden-beri-dikkat-ceken-artis-tiktok-tik-yapiyor\/","title":{"rendered":"Pandemiden beri dikkat \u00e7eken art\u0131\u015f: ‘TikTok ‘tik’ yap\u0131yor!’"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda pandeminin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bu yana, ergenlik \u00e7a\u011f\u0131ndaki k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 doktorlar\u0131 ziyaret ediyor. \u015eikayet ettikleri konu tikler. Artan hareket bozuklu\u011fu \u015fikayetleri doktorlar\u0131 ilk ba\u015fta \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131. Tourette sendromu da denen n\u00f6rolojik ve n\u00f6rokimyasal bu rahats\u0131zl\u0131k ender g\u00f6r\u00fclen bir rahats\u0131zl\u0131k…<\/p>\n

ABD, Kanada, Avustralya ve Birle\u015fik Krall\u0131k’taki \u00e7ocuk hastanelerindeki uzmanlar art\u0131\u015f d\u00f6nemindeki hastalar\u0131 aylarca inceledi, birbirlerine dan\u0131\u015ft\u0131 ve k\u0131zlar\u0131n ortak noktas\u0131n\u0131 buldular: TikTok<\/a>!<\/p>\n

TIKTOK VE TOURETTE \u0130L\u0130\u015eK\u0130S\u0130<\/strong><\/h3>\n

Yak\u0131n tarihli baz\u0131 t\u0131p makalelerine g\u00f6re k\u0131zlar; insanlar\u0131n tekrarlayan, istemsiz hareketler yapmas\u0131na ve sesler \u00e7\u0131karmas\u0131na neden olan Tourette sendromuna sahip olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen TikTok fenomenlerinin videolar\u0131n\u0131 izlediklerini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

<\/p>\n

ABD’deki pediatrik hareket bozuklu\u011fu merkezleri, benzer tikleri olan gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n adeta merkezlere ak\u0131n ettiklerini s\u00f6yl\u00fcyor. Cincinnati \u00c7ocuk Hastanesi T\u0131p Merkezi’nde pediatrik hareket bozukluklar\u0131 ve Tourette sendromu konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f n\u00f6rolog Dr. Donald Gilbert, Mart 2020’den bu yana ayda yakla\u015f\u0131k 10 yeni tikli gencin kendilerine ba\u015fvurdu\u011funu dile getiriyor.<\/p>\n

Dr. Gilbert’in aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re pandemiden \u00f6nce klini\u011fe ayda en fazla bir tane \u015fikayet geliyordu.<\/p>\n

Pandemiden \u00f6nce y\u0131lda bir veya iki vaka g\u00f6rd\u00fcklerini aktaran Texas \u00c7ocuk Hastanesi’ndeki uzmanlar ise Mart 2020’den bu yana 60 gen\u00e7 vaka ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Johns Hopkins \u00dcniversitesi Tourette Merkezi’nden Do\u00e7. Dr. Joseph McGuir ise pandemiden \u00f6nce y\u00fczde 2-3 olan vaka tan\u0131 oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 10-20 seviyesine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n

Chicago’daki Rush \u00dcniversitesi T\u0131p Merkezi ise bu y\u0131l Mart ile Haziran aylar\u0131 aras\u0131nda vaka say\u0131s\u0131n\u0131n ge\u00e7en y\u0131la oranla iki kat artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n

Pandemi s\u00fcrecinde doktorlar, gen\u00e7ler aras\u0131nda stres bozuklu\u011fu, depresyon ve anksiyete vakalar\u0131nda art\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6zlemlemi\u015fti. Dr. Gilbert, TikTok’un etkisine vurgu yaparken \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n

\u201cPsikolojik stresin fiziksel semptomlar\u0131, genellikle hastalar\u0131n daha \u00f6nce ba\u015fkalar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekillerde ortaya \u00e7\u0131kar.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n

\u0130NANILMAZ Y\u00dcKSEL\u0130\u015e<\/strong><\/h3>\n

Birle\u015fik Krall\u0131k’ta yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re \u201c#tourette\u201d etiketiyle payla\u015f\u0131lan g\u00f6nderiler Ocak 2021’de 1.25 milyar civar\u0131nda g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmeye sahipti. \u015eimdi bu say\u0131 yakla\u015f\u0131k 4.8 milyar civar\u0131nda…<\/p>\n

Bir TikTok s\u00f6zc\u00fcs\u00fc konuya ili\u015fkin, \u201cToplulu\u011fumuzun g\u00fcvenli\u011fi ve esenli\u011fi, iyili\u011fi bizim \u00f6nceli\u011fimizdir ve bu \u00f6zel deneyimi daha iyi anlamak i\u00e7in uzmanlara dan\u0131\u015f\u0131yoruz\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

Doktorlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 ise TikTok’u su\u00e7lama yoluna gitmiyor. Art\u0131\u015fa ra\u011fmen bunun bir salg\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmedi\u011fini de vurguluyorlar. Dr. McGuire, \u201cSosyal medyada video izleyip tik geli\u015ftiren baz\u0131 \u00e7ocuklar var. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise sosyal medyaya eri\u015fimleri yok ve yine de tik geli\u015ftiriyorlar\u201d diye konu\u015fuyor ve \u015f\u00f6yle ekliyor:<\/p>\n

\u201cAnksiyete, depresyon ve stres dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok katk\u0131da bulunan fakt\u00f6r oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n

Bir\u00e7ok doktor ise baz\u0131 fenomenlere topu at\u0131yor. Uzmanlar, Tourette payla\u015f\u0131mlar\u0131 yapan ve \u00e7o\u011funlu\u011fu gen\u00e7 kad\u0131nlardan olu\u015fan TikTok fenomenlerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Tourette sendromuna sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n videolarda sergiledikleri davran\u0131\u015flar, uzmanlara g\u00f6re, Tourette gibi g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor!<\/p>\n

‘B\u0130R S\u00dcRE UZAK DURUN!’<\/strong><\/h3>\n

Doktorlar \u00f6te yandan gen\u00e7lere ve ailelerine bu tiklerin unutulmas\u0131 i\u00e7in bili\u015fsel davran\u0131\u015f terapisi \u00f6neriyor ve hastalara birka\u00e7 hafta TikTok’tan uzak durmalar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

Texas’ta ya\u015fayan 17 ya\u015f\u0131ndaki Kayla Johnsen de Kas\u0131m 2020’de tikler geli\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015f. \u0130la\u00e7 tedavisinden sonra tiklerinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Kayla, terapilere devam ederken YouTube’da ve TikTok’ta dikkat eksikli\u011fi ve hiperaktivite bozuklu\u011fundan muzdarip bireylerin videolar\u0131n\u0131 izlemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktar\u0131yor.<\/p>\n

<\/p>\n

\u201cDuvara istemsizce yumurta atan, tiki nedeniyle kolu istemsizce hareket eden ve bu sebeple etraf\u0131ndakilere vuran\u201d fenomenlerin videolar\u0131n\u0131 izledik\u00e7e tikleri \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fcye gitmi\u015f:<\/p>\n

\u201cTiklerimin bu videolar taraf\u0131ndan tetiklenmi\u015f olabilece\u011fini ve canavara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d<\/p>\n

Dr. Caroline Olvera 3 bini a\u015fk\u0131n video \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken Tourette videolar\u0131 payla\u015fan fenomenlerin aras\u0131nda en \u00e7ok takip\u00e7iye sahip olan 28 kullan\u0131c\u0131n\u0131n 19’u ba\u015fka videolar\u0131 izleyerek rahats\u0131zl\u0131\u011fa yakaland\u0131\u011f\u0131 bilgisine ula\u015ft\u0131.<\/p>\n

Tedavi i\u00e7in ise uzmanlara ba\u015fvurman\u0131n yan\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olarak hem ailelerin hem de gen\u00e7lerin iyile\u015fme s\u00fcrecinde sosyal medya kullan\u0131m\u0131na ara verilmesi, rutine d\u00f6n\u00fcp hayata devam edilmesi, konunun evde abart\u0131l\u0131 tepkilerle ya\u015fanmamas\u0131, hastan\u0131n fiziksel bir aktiviteye ba\u015flamas\u0131 veya hareket i\u00e7eren bir hobi edinmesi tavsiye ediliyor.<\/p>\n

metin.aktasoglu@haberglobal.com.tr<\/a><\/p>\n

*Bu haberdeki bilgilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Wall Street Journal’da “Teen Girls Are Developing Tics. Doctors Say TikTok Could Be a Factor” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131nlanan makaleden derlenmi\u015ftir.<\/em><\/strong><\/p>\n

Kaynak: Web \u00d6zel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ABD’de ergenlik \u00e7a\u011f\u0131ndaki k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131nda Tourette sendromu yani tik \u015fikayetlerinde te\u015fhislerinde ciddi bir art\u0131\u015f g\u00f6zlemleniyor. Pandemide ya\u015fanan bu art\u0131\u015f Kanada,…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20845,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,187],"tags":[],"class_list":["post-20844","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20844","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20844"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20844\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20844"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20844"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20844"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}