{"id":19653,"date":"2021-10-13T09:00:00","date_gmt":"2021-10-13T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/dunya\/alisveris-yaparken-dikkat-pek-cok-urunde-bulunan-fitalat-erken-olume-neden-oluyor-138065"},"modified":"2021-10-13T09:00:00","modified_gmt":"2021-10-13T09:00:00","slug":"alisveris-yaparken-dikkat-pek-cok-urunde-bulunan-fitalat-erken-olume-neden-oluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/10\/13\/alisveris-yaparken-dikkat-pek-cok-urunde-bulunan-fitalat-erken-olume-neden-oluyor\/","title":{"rendered":"Al\u0131\u015fveri\u015f yaparken dikkat! Pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcnde bulunan fitalat erken \u00f6l\u00fcme neden oluyor"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/alisveris-yaparken-dikkat-pek-cok-urunde-bulunan-fitalat-erken-olume-neden-oluyor.jpg\"> <\/p>\n<div readability=\"31\">\n<div class=\"post-info \" readability=\"32\">\n<p> <span class=\"name d-none d-xl-inline-block\"> Yay\u0131nlanma: <\/span> <time class=\"time\" datetime=\"2021-10-13T12:00:00+03:00\">13.10.2021<span class=\"d-none d-md-inline-block\">&#8211; 12:00<\/span><\/time> <span class=\"updated-time d-none d-md-inline-block\"> <span class=\"name\"> \/ Son G\u00fcncelleme: <\/span> <time class=\"time\" datetime=\"2021-10-13T12:20:34+03:00\">13.10.2021<span> &#8211; 12:20<\/span><\/time> <\/span> <\/p>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"post-detail-video-img\"> <a href=\"https:\/\/i.haberglobal.com.tr\/storage\/files\/images\/2021\/10\/13\/alisveris-yaparken-dikkat-pek-cok-urunde-bulunan-fitalat-erken-olume-neden-oluyor-MgE6.jpg\" class=\"post-detail-img data-fancybox d-block\" title=\"Al\u0131\u015fveri\u015f yaparken dikkat! Pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcnde bulunan fitalat erken \u00f6l\u00fcme neden oluyor\" data-caption=\"Al\u0131\u015fveri\u015f yaparken dikkat! Pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcnde bulunan fitalat erken \u00f6l\u00fcme neden oluyor\" data-fancybox> <\/p>\n<figure> <picture> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/alisveris-yaparken-dikkat-pek-cok-urunde-bulunan-fitalat-erken-olume-neden-oluyor.webp\" alt=\"Al\u0131\u015fveri\u015f yaparken dikkat! Pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcnde bulunan fitalat erken \u00f6l\u00fcme neden oluyor\" width=\"820\" height=\"461\"> <\/picture> <\/figure>\n<p> <\/a> <\/div>\n<\/p><\/div>\n<div readability=\"97.266467065868\">\n<p>ABD&#8217;de&nbsp;yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma, pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcnde bulunan fitalat adl\u0131 kimyasal maddenin y\u0131lda 55-64 ya\u015f aras\u0131ndaki 91 bin ila 107 bin ki\u015finin \u00f6lmesine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p>Fitalatlar oyuncaklar, g\u0131da ambalaj materyalleri, k\u0131rtasiye malzemeleri ve \u00e7e\u015fitli end\u00fcstriyel \u00fcr\u00fcnlerde kullan\u0131l\u0131yor. Zira bu kimyasallar,&nbsp;plastik&nbsp;esasl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin sertli\u011fini azaltmay\u0131, esnekli\u011fini art\u0131rmay\u0131&nbsp;veya bunlar\u0131 \u015feffafla\u015ft\u0131rmay\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p>Independent T\u00fcrk\u00e7e&#8217;nin aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re; fitalatlar ayr\u0131ca \u015fampuan, losyon, sabun ve makyaj malzemeleri gibi \u00fcr\u00fcnlerin daha uzun s\u00fcre dayanmas\u0131n\u0131 i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>ABD Hastal\u0131k Kontrol ve \u00d6nleme Merkezleri insanlar\u0131n kirli havalarda ve plastikle temas eden yiyeceklerle i\u00e7ecekleri t\u00fcketti\u011finde fitalatlara maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiriyor.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar emeklerken pek \u00e7ok nesneye dokunuyor ve bunun ard\u0131ndan ellerini a\u011f\u0131zlar\u0131na sokuyor. Bu davran\u0131\u015f y\u00fcz\u00fcnden tozdaki fitalat par\u00e7ac\u0131klar\u0131 yeti\u015fkinlerden ziyade \u00e7ocuklar i\u00e7in daha b\u00fcy\u00fck bir risk te\u015fkil ediyor.<\/p>\n<h2><strong>KISIRLI\u011eA DE NEDEN OLUYOR<\/strong><\/h2>\n<p>ABD&nbsp;Ulusal \u00c7evresel Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;ne g\u00f6re fitalatlar, insan v\u00fccudundaki endokrin sistemi denen hormon \u00fcretim mekanizmas\u0131na m\u00fcdahale ediyor. Bu m\u00fcdahale geli\u015fim, \u00fcreme, beyin ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131ktaki problemlerle ba\u011flant\u0131l\u0131.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar da s\u00f6z konusu kimyasallar\u0131 \u00fcreme sa\u011fl\u0131\u011f\u0131ndaki bozukluklarla ili\u015fkilendirmi\u015fti. Ayr\u0131ca fitalatlar\u0131n ast\u0131m, kalp ve damar hastal\u0131klar\u0131, kanser ve \u00e7ocuklarda obeziteyle ili\u015fkili oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Environmental Pollution adl\u0131 hakemli bilimsel dergide yay\u0131mlanan yeni ara\u015ft\u0131rmadaysa bilim insanlar\u0131, 55-64 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki 5 binden fazla yeti\u015fkinin idrar\u0131ndaki fitalat seviyesini \u00f6l\u00e7t\u00fc. Veriler, ortalama 10 y\u0131ll\u0131k erken \u00f6l\u00fcm riskiyle k\u0131yasland\u0131.<\/p>\n<p>Bulgular, s\u00f6z konusu ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda y\u0131lda 91 bin ila 107 bin ki\u015finin fitalatlar sebebiyle herhangi bir nedenden, \u00f6zellikle kalp ve damar hastal\u0131klar\u0131ndan, dolay\u0131 erken \u00f6l\u00fcmle kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fini g\u00f6sterdi.<\/p>\n<h2>DAHA DETAYLI ARA\u015eTIMA YAPILMALI<\/h2>\n<p>Bilim insanlar\u0131 bu \u00f6l\u00fcmlerin, ekonomideki kay\u0131p sebebiyle ABD&#8217;ye her y\u0131l 40 milyar ila 47 milyar dolara (yakla\u015f\u0131k 361 milyar ila 425 milyar TL) mal olabilece\u011fini tahmin ediyor.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015fyazar\u0131 Dr. Leonardo Trasande&#8217;ye g\u00f6re bulgular, plastik kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltman\u0131n ve hatta durdurman\u0131n gereklili\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan New York \u00dcniversitesi&#8217;nde profes\u00f6r olan Trasande, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n kesin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. Fitalatlar\u0131n insan v\u00fccudunu nas\u0131l etkiledi\u011fini tam olarak \u00f6\u011frenmek i\u00e7in daha detayl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Trasande, insanlar\u0131n toksik kimyasallara maruz kalaca\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n<p>ABD&#8217;de kimya, plastik ve klor end\u00fcstrisinin temsilcisi olan Amerikan Kimya Konseyi&#8217;nden Eileen Conneely ise Trasande ve ekibinin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu ifade etti. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n b\u00fct\u00fcn fitalatlar\u0131 tek bir potada toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Conneely, baz\u0131 t\u00fcr fitalatlar\u0131n di\u011ferlerinden daha az toksik oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p class=\"news-source\">Kaynak: Haber Global<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p> ABD&#8217;de yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma, pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcnde bulunan fitalat adl\u0131 kimyasal maddenin y\u0131lda 55-64 ya\u015f aras\u0131ndaki 91 bin ila 107&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19654,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-19653","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19653","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19653"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19653\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}