{"id":19198,"date":"2021-10-10T14:46:00","date_gmt":"2021-10-10T14:46:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/kultur-sanat\/atmosferi-yok-etmeye-baslamadan-once-1765in-havasini-sergiliyor-137547"},"modified":"2021-10-10T14:46:00","modified_gmt":"2021-10-10T14:46:00","slug":"atmosferi-yok-etmeye-baslamadan-once-1765in-havasini-sergiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/10\/10\/atmosferi-yok-etmeye-baslamadan-once-1765in-havasini-sergiliyor\/","title":{"rendered":"Atmosferi yok etmeye ba\u015flamadan \u00f6nce… 1765’in ‘havas\u0131n\u0131’ sergiliyor!"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\u0130\u00e7inde Antarktika havas\u0131 ta\u015f\u0131yan 1756 y\u0131l\u0131ndan kalma bir t\u00fcp, Glasgow’daki Cop26 iklim konferans\u0131n\u0131 ziyaret eden kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n u\u011frak yerlerinden biri oldu. Kutup buzunun bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gizli tarihe dair ciddi bir ipucu olarak g\u00f6r\u00fclen bu ara\u015ft\u0131rma adeta serginin merkezini olu\u015fturmakta.<\/p>\n

Sanat\u00e7\u0131 Wayne Binitie geride kalan be\u015f y\u0131l\u0131, ge\u00e7mi\u015fteki iklim de\u011fi\u015fikliklerinin kayd\u0131n\u0131 tutan, buz tabakas\u0131n\u0131n derinliklerinde buz silindirlerini delen, bunlar\u0131 analiz eden ve koruyan British Antarctic Survey bilim insanlar\u0131yla ola\u011fan\u00fcst\u00fc yo\u011fun bir i\u015fbirli\u011fi \u00fcstlenerek ge\u00e7irdi.<\/p>\n

ATMOSFER\u0130 YOK ETMEYE BA\u015eLAMADAN HEMEN \u00d6NCE…<\/strong><\/h3>\n

Yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda elde edilen ve korunun buz \u00e7ekirdekleri bizleri modern insanl\u0131\u011f\u0131n fark\u0131nda olmadan atmosferi yok etmeye ba\u015flamas\u0131ndan hemen \u00f6nceye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n etkilerinin en net bi\u00e7imde hissedildi\u011fi bu d\u00f6nemde, de\u011fi\u015fim ba\u015flamadan hemen \u00f6nceye gidiyoruz.<\/p>\n

Cop26 iklim konferans\u0131 Avrupa’n\u0131n ve d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda iklim aktivistlerinin sokaklara d\u00f6k\u00fclmesine neden oldu. Foto\u011fraf: Shutterstock<\/figcaption><\/figure>\n

\u00c7al\u0131\u015fma, buzun i\u00e7inde hapsolmu\u015f m\u00fcmk\u00fcn olan en saf havan\u0131n sergilenmesine olanak tan\u0131yor.<\/p>\n

Glasgow Bilim Merkezi’ndeki Polar Zero sergisinde ziyaret\u00e7ilerin odak noktas\u0131 haline gelen eser, bir\u00e7ok tarih\u00e7inin Sanayi Devrimi’nin ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak belirledi\u011fi tarih olan 1765’ten kalma havay\u0131 kaplayan silindirik bir cam heykel formunda.<\/p>\n

\u0130kinci bir silindir ise kar ya\u011fd\u0131\u011f\u0131nda yakalanm\u0131\u015f, s\u0131k\u0131\u015fan ve \u015fimdi o tarihten bu yana atmosferik karbondioksitteki korkun\u00e7 art\u0131\u015f oran\u0131n\u0131 ortaya koyan minik hava kabarc\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi bir buz \u00e7ekirde\u011fi sunuyor.<\/p>\n

Birle\u015fik Krall\u0131k<\/a>‘\u0131n k\u00f6kl\u00fc okullar\u0131ndan Royal College of Art b\u00fcnyesindeki Sanat ve Be\u015feri Bilimler Ara\u015ft\u0131rma Konseyi taraf\u0131ndan finanse edilen doktora \u00f6\u011frencisi Wayne Binitie, \u201cKonunun \u00f6l\u00e7e\u011fi o kadar ezici ve o kadar karma\u015f\u0131k ki uzakl\u0131k, hatta k\u0131yamet hissi uyand\u0131rabilir\u201d diyor: \u201c\u0130nsanlar, bu uzakl\u0131k hissini ortadan kald\u0131racak, mesafeyi daraltacak somut bir \u015feye ihtiya\u00e7 duyarlar.\u201d<\/p>\n

‘A\u011eA\u00c7 HALKALARI SAYMAK G\u0130B\u0130’<\/strong><\/h3>\n

British Antarctic Survey’de buz madencili\u011finden sorumlu olan buzulbilimci Dr. Robert Mulvaney ise tarihin belirli bir \u00e7a\u011f\u0131ndan buz \u00e7\u0131karman\u0131n ger\u00e7ek bir \u015fekilde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n

\u201cAntarktika’ya her y\u0131l kar ya\u011f\u0131yor ama erime olmuyor. B\u00f6ylece kar birikiyor ve alt\u0131nda y\u0131llard\u0131r birikmekte olan t\u00fcm kar\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Derine indik\u00e7e ge\u00e7mi\u015fe do\u011fru daha da ilerliyoruz. Bu asl\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir a\u011fac\u0131n ya\u015f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in halkalar\u0131n\u0131 saymak gibi bir \u015fey…\u201d<\/p>\n

<\/blockquote>\n

Dr. Robert Mulvaney ayr\u0131ca \u201cBizlere yard\u0131mc\u0131 olan \u015fey, s\u0131k s\u0131k bir yerlerde yanarda\u011flar\u0131n patlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor olmam\u0131z ve bunun kan\u0131t\u0131n\u0131 bulabiliyor olmam\u0131z. Bu bilgilerden ve buradaki deneyimlerimizden de yola \u00e7\u0131karak belirli bir y\u0131la ait bir bilgiye ula\u015fmak i\u00e7in kaz\u0131lara ba\u015fvurmam\u0131z sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z kadar zor bir \u015fey de\u011fil\u201d diye konu\u015fuyor.<\/p>\n

As\u0131l zorluk sergileme noktas\u0131nda ya\u015fanmakta. K\u00fcresel m\u00fchendislik uzman grubu Arup’tan Graham Dodd bir t\u00fcp i\u00e7inde hava ve eriyen bir buz \u00e7ekirdi\u011fine dayal\u0131 bir sergi olu\u015fturman\u0131n ve b\u00f6yle bir sergiyi bir araya getirmenin b\u00fcy\u00fcleyici derecede zor oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor:<\/p>\n

\u201cBir buz \u00e7ekirde\u011fini tamamen erimeden sergilemek; ziyaret\u00e7ilerin buza yakla\u015fmalar\u0131na izin verirken, do\u011fru yal\u0131t\u0131m seviyesini olu\u015fturmak i\u00e7in kesin hesaplamalar yapmay\u0131 ve yarat\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce kullanmay\u0131 gerektiren teknik bir ba\u015far\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n

GE\u00c7M\u0130\u015eE DOKUNMAK, GE\u00c7M\u0130\u015e\u0130N TADINA BAKMAK…<\/strong><\/h3>\n

Sergi ayr\u0131ca tam olarak ya\u015fayan bir sergi. Polar Zero’nun ziyaret\u00e7ileri, buz \u00e7ekirde\u011fi yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f t\u00fcp\u00fcnden \u00e7\u0131karken, Wayne Binitie’nin s\u00fcr\u00fckleyici m\u00fczi\u011fi ve do\u011fa sesleri e\u015fli\u011finde patlayan antik hava kabarc\u0131klar\u0131n\u0131 duyacaklar. \u0130steyenler buzlu suya dokunabilecek hatta s\u00f6z konusu suyun tad\u0131na dahi bakabilecekler.<\/p>\n

Bu temas \u00e7ok \u00f6nemli. Binitie de buna vurgu yap\u0131yor:<\/p>\n

\u201cD\u00fcnyaya dokunman\u0131n ve onunla temas halinde olman\u0131n ne demek oldu\u011funu sormak her zamankinden daha acil g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. B\u00f6yle bir zamanda bu sergi, \u00e7ok duyusal bir deneyim.\u201d<\/p>\n

metin.aktasoglu@haberglobal.com.tr<\/a><\/p>\n

*Haberde yer alan bilgilerin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 The Guardian’da “Capsule of 1765 air reveals ancient histories hidden under Antarctic ice” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131nlanan makaleden derlenmi\u015ftir.<\/em><\/strong><\/p>\n

Kaynak: Web \u00d6zel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00dcnl\u00fc sanat\u00e7\u0131 Wayne Binitie, Glasgow’daki Cop26 iklim konferans\u0131 ziyaret\u00e7ilerini ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir sergiyle kar\u015f\u0131l\u0131yor. \u0130nsanl\u0131k atmosferi yok etmeye ba\u015flamadan hemen \u00f6nce…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19199,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[184],"tags":[],"class_list":["post-19198","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19198","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19198"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19198\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19199"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}