{"id":18176,"date":"2021-10-06T08:24:00","date_gmt":"2021-10-06T08:24:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/gundem\/prof-dr-aytug-altundag-koronaviruste-tazi-burunlular-daha-yuksek-risk-altinda-136785"},"modified":"2021-10-06T08:24:00","modified_gmt":"2021-10-06T08:24:00","slug":"prof-dr-aytug-altundag-koronaviruste-tazi-burunlular-daha-yuksek-risk-altinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/10\/06\/prof-dr-aytug-altundag-koronaviruste-tazi-burunlular-daha-yuksek-risk-altinda\/","title":{"rendered":"Prof. Dr. Aytu\u011f Altunda\u011f: Koronavir\u00fcste taz\u0131 burunlular daha y\u00fcksek risk alt\u0131nda"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

<\/div>\n
\n

Yay\u0131nlanma: <\/span>

\n

Koronavir\u00fcste uzun s\u00fcren ya da kal\u0131c\u0131 hale gelebilen koku kayb\u0131nda “taz\u0131 burun” anatomisine sahip olanlar\u0131n \u00e7ok daha y\u00fcksek risk ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tespit edildi. Ac\u0131badem \u00dcniversitesi, Biruni \u00dcniversitesi ve Iowa \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi’nden T\u00fcrk doktorlar\u0131n 50’ye yak\u0131n hasta \u00fczerinde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma sonu\u00e7lar\u0131, ilgin\u00e7 sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Ara\u015ft\u0131rmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten ekipten Kulak Burun Bo\u011faz Uzman\u0131 Prof. Dr. Aytu\u011f Altunda\u011f, burnun \u015fimdiye dek hep d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f itibariyle daha \u00e7ok \u00f6nemsendi\u011fini ancak burun i\u00e7 anatomik yap\u0131s\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle vir\u00fcs enfeksiyonlar\u0131ndaki risklerin belirlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir yap\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

“TAZI BURUNLULAR” DAHA Y\u00dcKSEK R\u0130SK ALTINDA<\/strong><\/h2>\n

Koku hissi \u00e7ok hassas olan ve “taz\u0131 burun” olarak tan\u0131mlanan bireylerde, “olfaktor sinirlerin” yani koku sinirlerinin ge\u00e7ti\u011fi beynin \u00f6n uzant\u0131s\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan koku b\u00f6lgesi, normal insanlardakine nazaran \u00e7ok daha geni\u015f oluyor. Olfaktor anatominin Kovid-19 riskleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Altunda\u011f, bu b\u00f6lgesi geni\u015f olan bireylerin Kovid’e yakaland\u0131\u011f\u0131nda “burun i\u00e7i sitokin f\u0131rt\u0131nas\u0131na” maruz kalarak kal\u0131c\u0131 koku kayb\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck risk alt\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Ge\u00e7ti\u011fimiz haftalarda ORL (Journal for Oto-Rhino-Laryngology, Head and Neck Surgery) adl\u0131 uluslararas\u0131 dergide de yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n detaylar\u0131n\u0131 anlatan Prof. Dr. Altunda\u011f, “Kal\u0131c\u0131 koku kayb\u0131 ve uzun s\u00fcreli koku kayb\u0131, uzun Kovid bulgular\u0131ndan bir tanesi. Biz bu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda ekip arkada\u015flar\u0131m\u0131zla birlikte, Kovid sonras\u0131 kal\u0131c\u0131 koku kayb\u0131 olanlarla olmayanlar aras\u0131nda bir farkl\u0131l\u0131k var m\u0131, buna bakmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc Koronavir\u00fcs<\/a> enfeksiyonunda y\u00fczde 50 ila 70 oran\u0131nda koku kayb\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Baz\u0131 ki\u015filerde koku duyusu h\u0131zla geri geliyor, baz\u0131lar\u0131nda ise uzun s\u00fcren ya da hi\u00e7 gelmeyen koku kayb\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor” dedi.<\/p>\n

GEN\u0130\u015e ALAN, DAHA FAZLA V\u0130R\u00dcS Y\u00dcK\u00dc VE SONU\u00c7, BURUN \u0130\u00c7\u0130 S\u0130TOK\u0130N FIRTINASI<\/strong><\/h2>\n

Pandemi ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan beri bu konuda ara\u015ft\u0131rmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fcklerini anlatan Prof. Dr. Altunda\u011f, “\u0130lk \u00f6nce Kovid’de uzun s\u00fcre koku kayb\u0131 olanlarda, burun i\u00e7indeki koku alan\u0131n\u0131n daha geni\u015f oldu\u011funu tespit ettik. Biz bu ki\u015fileri taz\u0131 burun olarak adland\u0131r\u0131yoruz. Bu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda Kovid ge\u00e7iren iki gruba bakt\u0131k, hem kal\u0131c\u0131 koku kayb\u0131 olanlar hem de olmayanlar. E\u011fer sizin burun i\u00e7erisindeki koku alan\u0131n\u0131z \u00e7ok geni\u015fse, bu b\u00f6lge daha fazla Ace 2 resept\u00f6r i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in, daha fazla vir\u00fcs y\u00fck\u00fcne maruz kal\u0131yor. V\u00fccut, bu vir\u00fcs y\u00fck\u00fcne kar\u015f\u0131 daha fazla reaksiyon g\u00f6steriyor ve ‘burun i\u00e7i stokin f\u0131rt\u0131nas\u0131’ olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir durum ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ki bu da yeni bir kavram asl\u0131nda. Bunun sebebi de, o b\u00f6lge beyne \u00e7ok yak\u0131n bir alan ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi beyni enfeksiyondan korumak i\u00e7in savunma mekanizmas\u0131 olu\u015fturuyor. Bu s\u0131rada da hem vir\u00fcs\u00fc, hem koku h\u00fccrelerini, hem koku destek h\u00fccrelerini ki bunlar da \u00e7ok fazla Ace 2 resept\u00f6rleri i\u00e7eriyor, h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde hasarland\u0131rmaya ba\u015fl\u0131yor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

“BU HASTALARDA BURUN K\u00d6K\u00dcNDE KESK\u0130N B\u0130R BA\u015e A\u011eRISI \u015e\u0130KAYET\u0130 G\u00d6R\u00dcYORUZ”<\/strong><\/h2>\n

Uzun s\u00fcreli ya da kal\u0131c\u0131 koku kayb\u0131 ya\u015fama riski y\u00fcksek olan bu hastalarda g\u00f6zlemledikleri \u00f6nemli bir belirtiden daha bahseden Prof. Dr. Altunda\u011f, “Bu hastalar Kovid enfeksiyonunda 4-5 g\u00fcn boyunca burun k\u00f6k\u00fcnde, al\u0131na do\u011fru \u015fiddetli bir ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131ndan \u015fikayet ediyor. Burun t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yok, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, akci\u011fer tutulumu yok. Ama \u015fiddetli bir ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 var. Bunun da nedeni, vir\u00fcs\u00fcn izledi\u011fi rota. V\u00fccutta vir\u00fcs i\u00e7in iki rota var. Biri burundan beyne olan, di\u011fer de burundan akci\u011fere do\u011fru olan rota. Bu ki\u015filerde \u00f6ncelikle burundan beyne olan rotada vir\u00fcs y\u00fck\u00fc fazla oldu\u011fu i\u00e7in ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 da s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu bizim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli? \u00c7\u00fcnk\u00fc bundan \u00f6nceki viral hastal\u0131klar\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda da bu anatomik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 biz g\u00f6stermi\u015ftik. Daha sonra \u00e7\u0131kacak hastal\u0131klar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ki\u015filer \u00f6ncesinde kendi risklerini bilebilir bu sayede.”\u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n

SADECE KOV\u0130D DE\u011e\u0130L V\u0130RAL ENFEKS\u0130YONLARIN HEPS\u0130NDE R\u0130SKLER\u0130 DAHA Y\u00dcKSEK<\/strong><\/h2>\n

Taz\u0131 burun olan insanlar\u0131n viral enfeksiyonlarda koku duyular\u0131n\u0131 kaybetme a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha fazla bir risk alt\u0131nda oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Altunda\u011f, “Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nemi bu. Ayr\u0131ca bu insanlar\u0131n iyile\u015fme s\u00fcresini de takip ediyoruz. 40 ya\u015f alt\u0131 ile 40 ya\u015f \u00fcst\u00fc hastalarda bu anlamda ciddi farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6rd\u00fck. Gen\u00e7 grupta, koku hasar\u0131 daha fazla ama ilerleyen ya\u015f grubunda ise (hasar daha az olsa da) iyile\u015fme \u00e7ok daha yava\u015f. Vir\u00fcs akci\u011ferlere inmesin, a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131n diye koku duyusunu kurban veren bir v\u00fccut mekanizmas\u0131 var. Muhtemelen asl\u0131nda gen\u00e7 ya\u015f grubunun burunda erken imm\u00fcn yan\u0131t\u0131 daha h\u0131zl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7abuk cevap veriyor. Klasik di\u011fer viral enfeksiyonlarda da (gripte vs) hastal\u0131\u011f\u0131n zat\u00fcrreye d\u00f6nme riski ileri ya\u015f grubunda daha \u00e7abuktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc erken imm\u00fcn yan\u0131t bu ya\u015f grubunda daha d\u00fc\u015f\u00fck orandad\u0131r. Muhtemelen gen\u00e7 hastalarda burun i\u00e7i imm\u00fcn yan\u0131t \u00e7ok h\u0131zl\u0131 verildi\u011fi i\u00e7in de koku kayb\u0131 onlarda daha fazla oluyor” dedi.<\/p>\n

“KOKU KAYBINDA TEDAV\u0130 \u00d6NCEL\u0130\u011e\u0130, BURUN ANATOM\u0130S\u0130NE G\u00d6RE BEL\u0130RLENMEL\u0130”<\/strong><\/h2>\n

Burun anatomisinde koku alan\u0131 geni\u015f olmayan insanlarda koku kayb\u0131n\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede geri geldi\u011fine de i\u015faret eden Prof. Dr. Altunda\u011f, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle noktalad\u0131: “Bu \u00e7al\u0131\u015fma bize \u015funu g\u00f6stermi\u015f oldu. Karantina d\u00f6nemi bitti, hasta koku kayb\u0131 \u015fikayeti ile doktora ba\u015fvurdu. Doktor, hastada anatomik olarak bir geni\u015flik saptarsa, koku kayb\u0131 tedavisi i\u00e7in daha h\u0131zl\u0131 ve daha agresif se\u00e7eneklere ba\u015fvurabilir. Hemen tedaviye ba\u015flanmas\u0131 gerekir. Koku h\u00fccrelerini yenileyen ila\u00e7lar, koku egzersizleri gibi. Bu ayr\u0131m yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 zaman, hastalar genellikle bekle-g\u00f6r politikas\u0131 ile izleniyor. 6 ay bekleyelim, gelirse gelir, gelmezse duruma g\u00f6re de\u011ferlendiririz gibi yaz\u0131 tura oyununa benzer bir durum s\u00f6z konusu oluyor. Bu da geriye d\u00f6n\u00fc\u015fs\u00fcz koku kay\u0131plar\u0131na yol a\u00e7abiliyor. Uzun s\u00fcreli koku kayb\u0131 varsa ilk ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131, burun i\u00e7i koku anatomisinin bu hastalarda d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde tespit edilmesidir.”<\/p>\n

Kaynak: DHA<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fcrk doktorlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma, burun anatomisi farkl\u0131 olan ve koku alma konusunda normal bireylere g\u00f6re \u00e7ok daha fazla duyarl\u0131,…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18177,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,15],"tags":[],"class_list":["post-18176","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18176","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18176"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18176\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18177"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}