![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/facebook-krizinin-sifreleri-internete-en-hizli-yoldan-gitmenin-yolu-bgp-sistemi-nedir.jpg\")
<\/p>\n <\/p>\n
T\u00fcrkiye saati ile saat 18:40\u2019tan itibaren Facebook, WhatsApp ve Instagram\u2019a eri\u015fim sorunu ya\u015fanmaya ba\u015flad\u0131. Facebook k\u0131sa bir s\u00fcre sonra sorunun fark\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6yleyip, \u2018baz\u0131\u2019 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n etkilendi\u011fini ifade etti. Bir s\u00fcre sonra ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ki bu \u2018baz\u0131\u2019 kullan\u0131c\u0131lar b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyayd\u0131.<\/p>\n
Kesinti 6 saat kadar s\u00fcrerken Silikon Vadisi’nde bilgi teknolojileri sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fanlar sorunun Facebook\u2019un BGP (Border Gateway Protocol) sisteminden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131. BGP bir sitenin internete en h\u0131zl\u0131 yoldan data g\u00f6ndermesinin yoluna verilen isim.<\/strong><\/p>\n Bu sisteme ihtiya\u00e7 duyuluyor \u00e7\u00fcnk\u00fc bir sitenin internete veri g\u00f6ndermesi i\u00e7in bir\u00e7ok internet sa\u011flay\u0131c\u0131, omurga y\u00f6nlendirici, ve sunucu bulunuyor. BGP\u2019nin i\u015fi ise internet sitesine en h\u0131zl\u0131 yoldan hangi \u015fekilde internete data ula\u015ft\u0131rabilece\u011fini g\u00f6stermek. Bu sistem internet sitesi adminleri i\u00e7in bir haritaya benzetilebilir. BGP internete en h\u0131zl\u0131 \u015fekilde ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir harita.<\/p>\n \u0130nternet s\u00fcrekli olarak de\u011fi\u015fen bir yap\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bu BGP yollar\u0131n\u0131n da g\u00fcncellenmesi gerekiyor ve Facebook’un da bunu yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n Facebook\u2019un m\u00fchendislik ekibi d\u00fcn ak\u015fam yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada aksakl\u0131k teknik olarak \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kland\u0131: Omurga y\u00f6nlendiricinde (backbone routers) yap\u0131lan ayar de\u011fi\u015fiklikleri a\u011f trafi\u011fimiz ve veri merkezimiz aras\u0131ndaki durumu koordine ediyordu. Burada yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik data merkezi ile ileti\u015fimi kopard\u0131.<\/p>\n Bu a\u00e7\u0131klama Facebook\u2019un farkl\u0131 ekipleri aras\u0131ndaki ileti\u015fim kopuklu\u011fu sebebiyle sitenin \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrt\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00e7apta bir g\u00fcncellemede sitenin kapanmamas\u0131 i\u00e7in gereken \u00f6nlemler al\u0131n\u0131r veya \u00f6nden kullan\u0131c\u0131lara bunun duyurusu yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n Facebook, BGP sisteminde ya\u015fanan aksakl\u0131k ile internete \u2018kapal\u0131y\u0131m\u2019 mesaj\u0131 g\u00f6nderdi. \u015e\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz; etraf\u0131nda hendek olan bir kale k\u00f6pr\u00fcs\u00fcn\u00fc kald\u0131rarak d\u0131\u015f d\u00fcnya ile ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kopard\u0131. Facebook\u2019un BGP sisteminde olan bu aksakl\u0131k y\u00fcz\u00fcnden WhatsApp ve Instagram\u2019a da eri\u015fim sa\u011flanamad\u0131. BGP sunucular\u0131 geri \u00e7ekildikten k\u0131sa bir s\u00fcre sonra kullan\u0131c\u0131lar durumu fark etti.<\/p>\n Kullan\u0131c\u0131lar ba\u015ftan bunun bir DNS hatas\u0131 olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Latin harfleri ile girilen internet sitesi adreslerini arka planda bilgisayar\u0131n okuyabilece\u011fi IP adresine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren sistemin hata verdi\u011fine y\u00f6nelik izler vard\u0131.<\/p>\n (DNS ayarlar\u0131 bir bilgisayara hangi internet adresine gidece\u011fini s\u00f6yler, BGP ise nas\u0131l gidece\u011fini anlat\u0131r.)<\/p>\n BGP hatlar\u0131n\u0131n neden \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 tam olarak bilinmiyor. Tek ortaya \u00e7\u0131kan nokta, bu hatlar \u00fczerinde yap\u0131lan g\u00fcncellemenin bir felaketle sonu\u00e7lanm\u0131\u015f olabilece\u011fi. Bir Facebook m\u00fchendisinin daha sonra sildi\u011fi sosyal medya payla\u015f\u0131m\u0131na g\u00f6re BGP hatlar\u0131nda yap\u0131lan g\u00fcncellemenin ard\u0131ndan bir internet sitesinin kendine gelmesi birka\u00e7 saat alabiliyor. \u015eimdi as\u0131l soru bu g\u00fcncelleme yap\u0131l\u0131rken sitenin bu hale gelip gelmeyece\u011finin Facebook taraf\u0131ndan hesaplan\u0131p hesaplanmad\u0131\u011f\u0131.<\/strong><\/p>\n \u0130nternet siteleri normal ko\u015fullarda DNS kay\u0131tlar\u0131n\u0131 her birka\u00e7 saatte bir g\u00fcnceller. Fakat tam bir g\u00fcncelleme g\u00fcnler s\u00fcrebilir. Cloudflare CTO\u2019su d\u00fcn ak\u015fam Facebook\u2019un \u00e7ok say\u0131da BGP g\u00fcncellemesi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu.<\/p>\n Daha \u00f6nceki y\u0131llarda da a\u011f g\u00fcncellemeleri internette b\u00fcy\u00fck olaylara sebep olmu\u015ftu. 2004 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye \u00e7ap\u0131nda internet gitmi\u015f, Pakistan, Youtube\u2019u sadece kendi \u00fclkesi i\u00e7in yasaklamak isterken b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada eri\u015fim engellenmi\u015fti.<\/p>\n \u00d6zet: Bir sebeple Facebook serverlar\u0131, internete ba\u011flanmak i\u00e7in elindeki haritalar\u0131 (BGP) kullanmad\u0131. Facebook konuyla ilgili olarak detayl\u0131 bir a\u00e7\u0131klama yapacakt\u0131r. <\/em><\/strong><\/p>\n 6 saat s\u00fcren kriz kolay \u00e7\u00f6z\u00fclmedi. \u00d6ncelikle \u015firkette \u00f6yle bir an geldi ki \u00e7al\u0131\u015fanlar kartlar\u0131n\u0131n okudu\u011fu kap\u0131lardan bile ge\u00e7emedi ve ekiplerin birbiri ile ili\u015fki kuramad\u0131\u011f\u0131 anlar oldu. B\u00f6yle bir anda kimin sorunu \u00e7\u00f6zecek bilgisi oldu\u011fu, kimin bunu \u00e7\u00f6zmeye yetkili oldu\u011fu ve bu insanlara nas\u0131l ula\u015f\u0131laca\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir problem. Sorunun BGP g\u00fcncellemelerin tamamlanmas\u0131 sonucunda d\u00fczeldi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n Eski bir data m\u00fchendisi Frances Haugen, Facebook\u2019un b\u00fct\u00fcn s\u0131rlar\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya d\u00f6kerken \u015firketin ayn\u0131 zamanda b\u00fcy\u00fck bir teknoloji krizi ya\u015famas\u0131 enteresan bir zamana denk geldi.<\/p>\n Kaynaklar: Tech Crunch, Cloudflare, Verge<\/strong><\/p>\n K\u0131sa sosyal medya tarihinin en b\u00fcy\u00fck eri\u015fim krizi d\u00fcn ak\u015fam Facebook’ta ya\u015fand\u0131. Instagram ve WhatsApp da \u00e7\u00f6kerken s\u0131k\u0131nt\u0131, sitelerin en…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17943,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[187],"tags":[],"class_list":["post-17942","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17942"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17942\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}B\u0130R HAR\u0130TA G\u0130B\u0130 D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcN<\/strong><\/h3>\n
EK\u0130PLER ARASI \u0130LET\u0130\u015e\u0130M KOPUKLU\u011eU?<\/strong><\/h3>\n
B\u0130R KALE HENDEK ETRAFINDAK\u0130 K\u00d6PR\u00dcS\u00dcN\u00dc \u00c7EKT\u0130<\/strong><\/h3>\n
SORUN NASIL D\u00dcZELD\u0130?<\/strong><\/h3>\n
![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/facebook-krizinin-sifreleri-internete-en-hizli-yoldan-gitmenin-yolu-bgp-sistemi-nedir.webp\")
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"