{"id":16721,"date":"2021-09-28T14:07:00","date_gmt":"2021-09-28T14:07:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/saglik\/kararlar-almanin-yorgunlugu-nasil-asilir-bu-gunlerde-neden-yaygin-135379"},"modified":"2021-09-28T14:07:00","modified_gmt":"2021-09-28T14:07:00","slug":"kararlar-almanin-yorgunlugu-nasil-asilir-bugunlerde-neden-yaygin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/09\/28\/kararlar-almanin-yorgunlugu-nasil-asilir-bugunlerde-neden-yaygin\/","title":{"rendered":"Kararlar alman\u0131n yorgunlu\u011fu… Nas\u0131l a\u015f\u0131l\u0131r, bug\u00fcnlerde neden yayg\u0131n?"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Uyand\u0131\u011f\u0131n\u0131z andan itibaren g\u00fcn\u00fcn sonunda yata\u011fa yat\u0131p dal\u0131p gidene kadar durmaks\u0131z\u0131n kararlar al\u0131yoruz. Bir se\u00e7enekler ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde pek \u00e7o\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fck, baz\u0131s\u0131 da b\u00fcy\u00fck bir s\u00fcr\u00fc tercih yap\u0131yoruz. Mutfaktan su almaya ne zaman gidece\u011fimize kadar k\u00fc\u00e7\u00fck kararlardan ho\u015fland\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015fiye \u201cMerhaba\u201d diyip dememeye kadar b\u00fcy\u00fck kararlar\u0131n hepsi birikiyor.<\/p>\n

\u00d6n\u00fcm\u00fczde ne kadar \u00e7ok se\u00e7enek varsa \u00e7o\u011funlukla s\u0131k\u0131nt\u0131m\u0131z o kadar \u00e7ok b\u00fcy\u00fcyor. Bunalm\u0131\u015f, gergin, stresli ve tedirgin hissedebiliyoruz. Bu psikolojide \u201ckarar yorgunlu\u011fu\u201d olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

KARAR YORGUNLU\u011eU NED\u0130R?<\/strong><\/h3>\n

Beyin karar verme s\u00fcrecindeki i\u015flemlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc yorgun d\u00fc\u015f\u00fcyor. G\u00fcn i\u00e7inde ne kadar \u00e7ok karar al\u0131n\u0131rsa yorgunluk da o kadar \u00e7ok art\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00fcn sonuna do\u011fru al\u0131nan kararlar, g\u00fcn ba\u015flang\u0131c\u0131nda al\u0131nan kararlardan daha \u201cbozuk\u201d ya da \u201ctutars\u0131z\u201d olabiliyor.<\/p>\n

<\/p>\n

Ad\u0131n\u0131 ilk kez duyuyor olsan\u0131z bile bu durumu deneyimlemi\u015f olman\u0131z \u00e7ok muhtemel. \u00d6zellikle pandemi d\u00f6neminde ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z kararlar\u0131 etkileyen ekstra bir katman daha ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. The Paradox of Choice adl\u0131 kitab\u0131n yazar\u0131 olan ve UC Berkeley b\u00fcnyesindeki Haas School of Business’ta dersler veren psikolog Barry Schwartz \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n

\u201cPandemi her y\u00f6n\u00fcyle bize daha \u00f6nce vermek zorunda olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kararlar verdirdi. Eskiden hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve \u00e7aba gerektirmeyen \u015feyler art\u0131k \u00e7ok fazla planlama gerektiriyor. Covid d\u00fcnyas\u0131nda pek \u00e7ok \u015fey belirsiz. B\u00f6yle ko\u015fullar alt\u0131nda karar verme prati\u011fimiz yok.\u201d<\/p>\n

PANDEM\u0130 SORULARI…<\/strong><\/h3>\n

D\u00fczenli olarak \u00e7o\u011fumuzun akl\u0131ndan \u201cOraya gitsem kalabal\u0131k olur mu? Ba\u015fka bir restorana m\u0131 otursak? Arkada\u015flarla d\u0131\u015far\u0131da m\u0131 bulu\u015fsak, milleti eve mi \u00e7a\u011f\u0131rsak? A\u015f\u0131 olmayan yok de\u011fil mi?\u201d sorular\u0131 ge\u00e7iyor. Bu liste uzar gider…<\/p>\n

Amerikan Psikoloji Birli\u011fi’nde k\u0131demli direkt\u00f6r olarak da g\u00f6rev yapan psikolog Lynn Bufka \u201cKarar verirken sahip olmam\u0131z gereken bilgi de s\u00fcrekli de\u011fi\u015fiyor\u201d diye ekleme yap\u0131yor. Bufka \u015f\u00f6yle devam ediyor:<\/p>\n

Pandemi ile baz\u0131 kararlar beraberinde risk de bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Bu da anksiyeteye neden olabilir.<\/span> Anksiyete de bilgiyi de\u011ferlendirme ve karar verme mekanizmam\u0131z\u0131 bozar.<\/span><\/span><\/p><\/blockquote>\n

Karar yorgunlu\u011fu ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda daha fazla kararla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak i\u00e7in gereken yeterli zihin geni\u015fli\u011fine sahip olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz. Uzmanlar bu durumun karar verme noktas\u0131nda bir felce d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fini ve iradenin t\u00fckenebilece\u011fini vurguluyor. Bu da bizi se\u00e7imler yapmaktan tamamen ka\u00e7\u0131nmaya, varsay\u0131lan tercihlere y\u00f6nelmeye ve hedeflerimize, de\u011ferlerimize uygun olmayan tercihler yapmaya namzet k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Peki ne yapmak laz\u0131m? Baz\u0131lar\u0131 olduk\u00e7a bilindik olan birka\u00e7 y\u00f6nteme de\u011finmekte fayda var…<\/p>\n

\u00dcZER\u0130NE YATIN!<\/strong><\/h3>\n

Bu asl\u0131nda T\u00fcrk\u00e7ede de s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan bir ifade. Bir ikilemle, bir problemle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca m\u00fcmk\u00fcnse ve zaman varsa uyuyup, uyan\u0131p yeniden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp karar vermek \u00e7ok daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olacakt\u0131r. Bu \u00f6zellikle yarat\u0131c\u0131 s\u00fcre\u00e7lerde olduk\u00e7a faydal\u0131 bir y\u00f6ntem.<\/p>\n

BAZI TERC\u0130HLERDE OTOMAT\u0130\u011eE BA\u011eLAYIN!<\/strong><\/h3>\n

S\u00fcrekli ayn\u0131 markalar\u0131 tercih etmek, market al\u0131\u015fveri\u015fini sabit bir liste \u00fczerinden y\u00fcr\u00fctmek, kahvalt\u0131y\u0131 standarta ba\u011flamak gibi tercihler g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n\u0131zda \u00e7ok i\u015fe yarayacak.<\/p>\n

B\u0130R\u0130NE DANI\u015eIN<\/strong><\/h3>\n

Carnegie Mellon \u00dcniversitesi’nden Psikolog Prof. Baruch Fischhoff, \u201cG\u00fcvendi\u011finiz bir insanla karar \u00f6ncesi d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi payla\u015f\u0131n\u201d diyor. B\u00f6ylece karar\u0131n pozitif ve negatif yanlar\u0131n\u0131 bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcnme f\u0131rsat\u0131 bulursunuz.<\/p>\n

<\/p>\n

BEKLENT\u0130LER GER\u00c7EK\u00c7\u0130 M\u0130?<\/strong><\/h3>\n

Bir telefon mu alacaks\u0131n\u0131z? En iyisi ve en yenisine paran\u0131z yetmiyorsa se\u00e7eneklere bunu eklemek kafa kar\u0131\u015ft\u0131rmaktan \u00f6teye gitmeyecektir. Ger\u00e7ek\u00e7i yakla\u015f\u0131mlarla se\u00e7enekleri s\u0131n\u0131rland\u0131rmak \u00f6nemli.<\/p>\n

TEMPONUZU KEND\u0130N\u0130Z BEL\u0130RLEY\u0130N!<\/strong><\/h3>\n

S\u00fcrekli karar veren bir pozisyondaysan\u0131z \u00fcst \u00fcste farkl\u0131 \u015feyleri d\u00fc\u015f\u00fcnmek zihni kesinlikle yoracakt\u0131r. Kendinize dinlenmek i\u00e7in, kafan\u0131z\u0131 toparlamak i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa zaman aral\u0131klar\u0131 yarat\u0131n.<\/p>\n

H\u0130SLER\u0130N\u0130Z\u0130 D\u0130NLEY\u0130N<\/strong><\/h3>\n

Karar yorgunlu\u011funun belirtilerine kar\u015f\u0131 dikkatli olun ve buna g\u00f6re hareket edin: \u00c7ok say\u0131da kararla dolu bir g\u00fcn ge\u00e7irdiyseniz, m\u00fcmk\u00fcnse bir sonraki karar\u0131 erteleyin. Normalde sizi rahats\u0131z etmeyen \u015feyler rahats\u0131z etmeye ba\u015flarsa, bunu b\u00fcy\u00fck bir karar vermek i\u00e7in uygun ruh halinde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n bir i\u015fareti olarak g\u00f6r\u00fcn.<\/p>\n

[email protected]<\/span><\/a><\/p>\n

*Bu haberdeki bilgilerin bir k\u0131sm\u0131 Washington Post’ta “Decision fatigue: Why it\u2019s so hard to make up your mind these days, and how to make it easier” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131nlanan makaleden derlenmi\u015ftir.<\/em><\/strong><\/p>\n

Kaynak: Web \u00d6zel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fcm g\u00fcn irili ufakl\u0131 bir s\u00fcr\u00fc karar al\u0131yoruz. Bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 ger\u00e7ek anlamda yorucu olabiliyor. \u00d6zellikle pandemi s\u00fcrecinde vermek \u00fczere oldu\u011fumuz,…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16722,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-16721","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16721","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16721"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16721\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16721"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16721"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16721"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}