AL\u0130YEV :<\/strong> Ermenistan’\u0131n bize kar\u015f\u0131 son d\u00f6nemdeki provokasyonlar\u0131 d\u00fczenli hale gelmi\u015fti. Bize y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve att\u0131klar\u0131 ad\u0131mlar, Ermenistan’\u0131n yeni sava\u015fa haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu. Bunun sebeplerini bug\u00fcne kadar da anlayabilmi\u015f de\u011filim. \u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u015fka bir devletin topra\u011f\u0131n\u0131 30 y\u0131l boyunca i\u015fgal alt\u0131nda tutan bir devlet yeni sava\u015f istiyorsa bunun nedeni \u00e7ok ciddi ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. S\u00f6zlerimi kan\u0131tlayan ad\u0131mlar da g\u00f6z \u00f6n\u00fcndedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc temmuzda Azerbaycan-Ermenistan s\u0131n\u0131r\u0131nda, Ermenistan askeri provokasyon yapt\u0131 ve bu provokasyon sonucu 13 asker ve sivil ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. Azerbaycan o zaman d\u00fc\u015fmana hak etti\u011fi yan\u0131t\u0131 verdi fakat biz devlet s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ge\u00e7medik. Sadece, onlar\u0131 girdikleri Azerbaycan arazilerinden \u00e7\u0131kard\u0131k ve birka\u00e7 g\u00fcn s\u00fcren \u00e7at\u0131\u015fma sona erdi.<\/p>\n![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/ikinci-karabag-savasinin-yil-donumunde-azerbaycan-cumhurbaskani-ilham-aliyevden-degerlendirmeler.webp\")
<\/p>\n
Daha sonra a\u011fustosta bir sabotaj grubu g\u00f6nderdiler. Temas hatt\u0131n\u0131 ge\u00e7tiler ve orada bizim askerlerimiz onlara silah b\u0131rakt\u0131rd\u0131. Bir y\u0131l \u00f6nce Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) Genel Kurulunda yapt\u0131\u011f\u0131m konu\u015fmada Ermenistan’\u0131n yeni sava\u015fa haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 demi\u015ftim. \u00dc\u00e7 g\u00fcn sonra bizim mevzilerimiz ve yerle\u015fim birimlerimiz yeniden top\u00e7u at\u0131\u015f\u0131 alt\u0131na al\u0131nd\u0131. Yine \u015fehitler verdik. Ve benim emrimle geni\u015f kapsaml\u0131 kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131 operasyonuna ba\u015flad\u0131k ve bildi\u011finiz gibi bu operasyon b\u00fcy\u00fck zaferle sonu\u00e7land\u0131.<\/p>\n
Bir y\u0131la d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda elbette t\u00fcm bu geli\u015fmeleri, t\u00fcm bu olaylar\u0131 daha net analiz etme olana\u011f\u0131 elde ediyoruz.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fcnen o ki Ermenistan y\u00f6netimi, iktidara yeni gelmi\u015f y\u00f6netim herhangi bir askeri ba\u015far\u0131yla da \u00f6v\u00fcnmek istiyordu, herhangi bir askeri ba\u015far\u0131 elde etmek istiyordu. Fakat hesaplar\u0131 tutmad\u0131, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck hata yapt\u0131lar. Bunun sonucunda da ac\u0131 yenilgiye u\u011frad\u0131lar.<\/p>\n
SORU:<\/strong> Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, bu sava\u015f \u00f6nlenemez miydi? \u00c7ok uzun s\u00fcre faaliyet g\u00f6steren Minsk Grubu e\u015f ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n temaslar\u0131 vard\u0131. Minsk Grubu e\u015f ba\u015fkanlar\u0131 veya ba\u015fka fakt\u00f6rler bu sava\u015f\u0131 \u00f6nleyebilirler miydi, nas\u0131l \u00f6nlemeleri gerekirdi asl\u0131nda?<\/p>\nAL\u0130YEV :<\/strong> Tabii \u00f6nleyebilirlerdi. Defalarca ben bu konuyla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerimi bildirmi\u015ftim. Minsk Grubu zaman\u0131nda Ermenistan’a ciddi bask\u0131 yapsayd\u0131 tabii ki Ermenistan i\u015fgal alt\u0131nda tuttu\u011fu topraklardan \u00e7\u0131kmak mecburiyetinde kalacakt\u0131. B\u00f6yle bir durumda sava\u015fa gerek kalmazd\u0131. Minsk Grubuna e\u015f ba\u015fkanl\u0131k eden \u00fc\u00e7 devlet BM G\u00fcvenlik Konseyinin \u00fc\u00e7 daimi \u00fcyesi olmas\u0131na ra\u011fmen onlar bu bask\u0131y\u0131 yapmad\u0131. Bunlar d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fclkeler olarak kabul ediliyor. Onlar\u0131n siyasi a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131, siyasi olanaklar\u0131 yok muydu ki Ermenistan’a bu ciddi mesajlar\u0131 g\u00f6ndersinler. Sadece ‘ne sava\u015f ne bar\u0131\u015f’ siyasetini tercih ediyorlard\u0131.<\/p>\nDi\u011fer taraftan ben Minsk Grubu e\u015f ba\u015fkanlar\u0131na ve di\u011fer b\u00fcy\u00fck devletlere Ermenistan’a yapt\u0131r\u0131m uygulamalar\u0131 konusunda defalarca m\u00fcracaat ettim. Bu da sava\u015f\u0131 \u00f6nleyebilirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yapt\u0131r\u0131mlar, Ermenistan’a b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fatacakt\u0131 ve onlar bizim topra\u011f\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131kmaya mecbur kalacakt\u0131. Biz sorunun bar\u0131\u015f yoluyla \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in t\u00fcm yollar\u0131 kulland\u0131k. Sava\u015f olmas\u0131n, kan d\u00f6k\u00fclmesin. Fakat bunun yan\u0131nda ben diyordum ki biz bu durumu kabullenmeyece\u011fiz, ne pahas\u0131na olursa olsun kendi topraklar\u0131m\u0131z\u0131 kurtaraca\u011f\u0131z. Sadece \u015fans veriyorduk.<\/p>\n
Ermenistan’da 2018’de iktidara gelen yeni y\u00f6netim m\u00fczakere s\u00fcrecine de b\u00fcy\u00fck darbe vurdu. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n uygunsuz ve sorumsuz a\u00e7\u0131klamalar\u0131 m\u00fczakere s\u00fcrecini fel\u00e7 etti. Bu durumda Minsk Grubu olumlu ve cesaretli ad\u0131mlar atmal\u0131yd\u0131 fakat onlar sadece g\u00f6zlemliyorlard\u0131. Sadece seyirci gibi yakla\u015f\u0131yorlard\u0131 buna. Dolay\u0131s\u0131yla 2. Karaba\u011f Sava\u015f\u0131’n\u0131n ba\u015flamas\u0131nda elbette en b\u00fcy\u00fck sorumluluk Ermenistan’dad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Ermenistan’\u0131 zaman\u0131nda durdurmayan b\u00fcy\u00fck devletler de sorumluluk ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
SORU:<\/strong> Uzun s\u00fcre stat\u00fckoyu devam ettirme stratejisi y\u00fcr\u00fctt\u00fc e\u015f ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcr\u00fcten \u00fclkeler. Peki, zaferden sonra tekrar Minsk Grubu e\u015f ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n devreye girmesi s\u00f6z konusu. B\u00f6yle talepler var. Bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Bir faydas\u0131 olacak m\u0131 bunun?<\/p>\nAL\u0130YEV :<\/strong> \u0130\u015fgal d\u00f6neminde Minsk Grubuna ba\u015fkanl\u0131k eden \u00fclkeler, onlar\u0131n cumhurba\u015fkanlar\u0131 birka\u00e7 kez \u00e7ok olumlu a\u00e7\u0131klamalar yapt\u0131, neredeyse 7-8 y\u0131l \u00f6nce. Onlardan biri de \u015fuydu ki, a\u00e7\u0131k\u00e7a da beyan edilmi\u015fti ki stat\u00fcko kabul edilemez ve de\u011fi\u015ftirilmelidir. Biz de bunu \u00e7ok olumlu kar\u015f\u0131lad\u0131k. Bizzat ben bu konuyla ilgili kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerimi defalarca beyan etmi\u015ftim ve demi\u015ftim ki bu uzun y\u0131llard\u0131r beklenen bir a\u00e7\u0131klama. Stat\u00fckonun de\u011fi\u015ftirilmesi i\u015fgalin sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 demektir. Fakat bu a\u00e7\u0131klamalardan sonra onlar pratik ad\u0131mlara ge\u00e7mediler. \u0130laveten, bir s\u00fcre sonra bu a\u00e7\u0131klamadan da geri \u00e7ekildiler ve e\u015f ba\u015fkanlarca ortaya yeni bir ifade at\u0131ld\u0131: ‘Stat\u00fcko s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir de\u011fil.’ Bu a\u00e7\u0131klamalar aras\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck fark var. Bir var ‘kabul edilemez’, bir de var ‘s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir de\u011fil’. O zaman da ben onlar\u0131 ele\u015ftirerek demi\u015ftim ki bu tutum de\u011fi\u015fikli\u011fi Ermenistan’\u0131n i\u015fgalcilik politikas\u0131n\u0131n de\u011firmenine su ta\u015f\u0131yor. Maalesef sonraki d\u00f6nem de g\u00f6sterdi ki Minsk Grubu bu konuyu \u00e7\u00f6zmek d\u00fc\u015f\u00fcncesinde de\u011fildi. Ve sava\u015f zaman\u0131nda, 44 g\u00fcnl\u00fck sava\u015fta biz bunu bir kez daha g\u00f6rd\u00fck. \u00c7\u00fcnk\u00fc bize kar\u015f\u0131 BM’de konuyu g\u00fcndeme getiren Minsk Grubuna e\u015f ba\u015fkanl\u0131k yapan baz\u0131 \u00fclkelerdi. Sava\u015f s\u00fcr\u00fcyor, biz kendi topaklar\u0131m\u0131zda uluslararas\u0131 hukuku yeniden sa\u011fl\u0131yoruz, adalet sava\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f\u0131z, BM’de bize kar\u015f\u0131 herhangi bir yapt\u0131r\u0131m konusunu ortaya atmak tamamen adaletsizdi.<\/p>\n\u015eimdiki d\u00f6neme gelindi\u011finde Minsk Grubunun faaliyetini biz g\u00f6rm\u00fcyoruz diyebiliriz. Adeta m\u00fczakere s\u00fcreci d\u00f6neminde onlar geliyordu, \u00f6nerilerde bulunuyorlard\u0131, cumhurba\u015fkanlar\u0131 d\u00fczeyindeki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin g\u00fcndemini belirliyorlard\u0131, m\u00fczakere edilecek konular\u0131 bize \u00f6neriyorlard\u0131, her iki taraf da mutabakat esas\u0131nda bu konular\u0131 m\u00fczakere ediyordu. \u015eimdi ise sava\u015f\u0131n bitmesinden yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen onlardan herhangi bir \u00f6neri yoktur. Bir kez Azerbaycan’a geldiler ve ben onlara dedim ki siz \u00f6neriler verin. Biz bu konuyu \u00e7\u00f6zd\u00fck. Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f sorunu sona erdi. Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f ad\u0131nda idari birim mevcut de\u011fil. Bu g\u00fcnlerde BM Genel Kurul Toplant\u0131s\u0131ndaki konu\u015fmamda da t\u00fcm \u00fclkelere seslenerek dedim ki rica ediyorum bundan sonra Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f ifadesi kullan\u0131lmas\u0131n. \u00d6yle bir birim yoktur Azerbaycan arazisinde. Karaba\u011f b\u00f6lgesi var, Do\u011fu Zengezur var.<\/p>\n
Bu durumda Minsk Grubunun faaliyeti i\u00e7in bug\u00fcn yeni konular ortaya \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r. Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f sorunu bitti. \u015eimdi ne yap\u0131labilir. G\u00fcven art\u0131r\u0131c\u0131 tedbirler, yollar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, koridorlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, bar\u0131\u015f s\u00fcrecine destek vermek, Ermenistan-Azerbaycan ili\u015fkilerini d\u00fczene sokmak, Ermenistan ile Azerbaycan aras\u0131nda bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmak. Onlar\u0131n faaliyet alan\u0131 bundan sonra sayd\u0131klar\u0131mdan ibaret olmal\u0131d\u0131r. Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f’\u0131n, olmayan bir kurulu\u015fun stat\u00fcs\u00fc olabilir mi. Elbette olamaz. Ben demi\u015ftim ve yine s\u00f6ylemek istiyorum ki e\u011fer birileri Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f’a stat\u00fc vermek istiyorsa kendi \u00fclkesinde bir arazi versin, orada bir kurum olu\u015ftursun veya cumhuriyet olu\u015ftursun, onlar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131s\u0131n. Biz de tan\u0131yal\u0131m fakat Azerbaycan arazisinde de\u011fil.<\/p>\n
SORU:<\/strong> Minsk Grubu e\u015f ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n 44 g\u00fcnl\u00fck sava\u015ftan sonra olu\u015fan ger\u00e7ekli\u011fi kabul etmesi ve bunun \u00fczerine bir \u015feyler yapmas\u0131 gerekti\u011fini mi s\u00f6yl\u00fcyorsunuz?<\/p>\nAL\u0130YEV :<\/strong> Minsk Grubundan bug\u00fcne kadar 2. Karaba\u011f Sava\u015f\u0131’ndan sonra herhangi bir teklif bize verilmedi ve teklif olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Minsk Grubunun faaliyeti hakk\u0131nda konu\u015fman\u0131n yeri yok. Art\u0131k bir y\u0131l ge\u00e7ti. Ne teklif ediyorsun. Diyorsun ki bu \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fclmelidir. Ben Azerbaycan olarak diyorum ki ben bunu \u00e7\u00f6zd\u00fcm kendi ba\u015f\u0131ma. B\u00fct\u00fcn bask\u0131lara ra\u011fmen. Dolay\u0131s\u0131yla bir teklif olmal\u0131d\u0131r. Neyle u\u011fra\u015fmal\u0131lar. Ben kendi fikirlerimi ifade ettim. Gerisi onlar\u0131n sorumlulu\u011funda.<\/p>\nSORU:<\/strong> B\u00f6lgede olu\u015fan ger\u00e7eklikten sonra bir bildiri imzaland\u0131 Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya aras\u0131nda. 9 maddelik bildirinin hayata ge\u00e7irilmesi konusunda memnun musunuz? Ge\u00e7en bir y\u0131l i\u00e7erisinde yeterince hayata ge\u00e7irildi mi? Neler eksik bu maddelerden?<\/p>\nAL\u0130YEV :<\/strong> Genel olarak memnunum. \u00c7\u00fcnk\u00fc oradaki ba\u015fl\u0131ca konular \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc. Ermenistan bu bildiriye imza atarak y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler alm\u0131\u015ft\u0131. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri mecburi \u015fekilde yerine getirdi. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin yerine getirilmesi sava\u015ftan hemen sonra oldu. O zaman i\u015fgal alt\u0131nda olan b\u00f6lgelerden Ermeni g\u00fc\u00e7lerin \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 orada a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtiliyordu. Sava\u015f bittikten sonra 20 g\u00fcn i\u00e7erisinde A\u011fdam, Kelbecer ve La\u00e7\u0131n illeri bize geri verildi. O zaman Ermenistan \u00e7ok sorumlu yakla\u015f\u0131yordu bu konuya. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc korku i\u00e7erisindeydiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc biliyordu ki e\u011fer 10 Kas\u0131m’da bu bildiriye imza atmasayd\u0131 onlar\u0131n durumu daha da k\u00f6t\u00fc olabilirdi. Yani bizi durduracak bir g\u00fc\u00e7 yoktu. Sava\u015f d\u00f6neminde ben defalarca Azerbaycan halk\u0131na hitap ederek diyordum ki Ermenistan bize tarih versin, takvim versin. Ne zaman bizim topraklar\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131k\u0131yor. Biz hemen sava\u015f\u0131 durdurmaya haz\u0131r\u0131z. Bu tarih bize 9 Kas\u0131m’da verildi. Ermenistan kapit\u00fclasyona imza att\u0131 ve 10 Kas\u0131m’da sava\u015f durdu. Dolay\u0131s\u0131yla o \u00f6nemli konular\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc Ermenistan’\u0131n korku i\u00e7erisinde olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Sonra ne oldu. Bar\u0131\u015f g\u00fc\u00e7leri geldi. Bir s\u00fcre ge\u00e7ti ve geride kalan konular\u0131n uygulanmas\u0131 durdu. Orada a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtiliyor ki Ermeni silahl\u0131 g\u00fc\u00e7leri bizim topra\u011f\u0131m\u0131zdan tam \u015fekilde \u00e7\u0131kart\u0131lmal\u0131d\u0131r. Sava\u015f bittikten 15-20 g\u00fcn sonra Ermenistan’dan bar\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerinin sorumlulu\u011fundaki b\u00f6lgeden, La\u00e7\u0131n koridorundan, kurtar\u0131lan topraklara sabotaj grubu g\u00f6nderildi. 62 ki\u015filik grup. Bu 10 Kas\u0131m bildirisine tam ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Azerbaycan ordusu onlar\u0131 etkisiz hale getirdi ve onlar tutukland\u0131. \u015eimdi onlara sava\u015f esiri diyorlar. Fakat gidin bak\u0131n uluslararas\u0131 konvansiyonlara. Sava\u015f esiri kimlere denir. Onlar sava\u015f esiri de\u011fil. Sava\u015f bitti, 10 Kas\u0131m bildirisi imzaland\u0131. Ondan sonra g\u00f6nderilen herhangi bir asker sabotaj grubu \u00fcyesi olarak tespit edilmelidir. Bu konu \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fmad\u0131. Bu \u00e7ok \u00f6nemli bir konu ve \u0131srar ediyoruz ki \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fsun. Tam \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc bulsun. K\u0131smen \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015ftu.<\/p>\nDi\u011fer konu koridorlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131d\u0131r. 9 Kas\u0131m’dan 10 Kas\u0131m’a ge\u00e7en gecede imzalanan bildiride a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtiliyor ki Azerbaycan’\u0131n ana karas\u0131 ile Nah\u00e7\u0131van \u00d6zerk Cumhuriyeti aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 kurulmal\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flant\u0131 sa\u011fland\u0131 m\u0131? Hay\u0131r. Bu ba\u011flant\u0131y\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in o kadar da b\u00fcy\u00fck zamana ihtiya\u00e7 yok. Burada kara yolu mesafesi toplam 40 kilometre. Biz \u015fimdi sava\u015ftan sonraki bir y\u0131lda 1000 kilometreden fazla yol yapt\u0131k hem toprak yol hem asfalt yol. \u015eimdi orada 40 kilometrelik yolun a\u00e7\u0131lmas\u0131 b\u00fcy\u00fck problem de\u011fil. Fakat buna ra\u011fmen hatta Ermenistan buna r\u0131za g\u00f6stermiyor. M\u00fczakereler sonu\u00e7suz kal\u0131yor. Ermenistan, 10 Kas\u0131m bildirisinin \u015fartlar\u0131n\u0131 kabaca ihlal ediyor. Biz \u015fimdilik sab\u0131rl\u0131 davran\u0131yoruz. Temkinli davran\u0131yoruz fakat bizim sabr\u0131m\u0131z\u0131n da s\u0131n\u0131r\u0131 var. 2. Karaba\u011f Sava\u015f\u0131 g\u00f6sterdi ki sabr\u0131m\u0131z t\u00fckendi\u011finde neler oluyor. Dolay\u0131s\u0131yla Ermenistan y\u00f6netimine \u015fans veriyoruz ki 10 Kas\u0131m bildirisinin t\u00fcm \u015fartlar\u0131n\u0131 yerine getirsin ve sorumlu davrans\u0131n.<\/p>\n
SORU:<\/strong> La\u00e7\u0131n koridorunun kontrol\u00fcn\u00fc o b\u00f6lgede g\u00f6rev yapan ge\u00e7ici g\u00f6revli Rus askerleri sa\u011fl\u0131yor. Sabotaj gruplar\u0131n\u0131n faaliyetlerine ili\u015fkin \u015fikayetlerinizi Moskova’ya iletti\u011finizde nas\u0131l cevap al\u0131yorsunuz ve size verilen yan\u0131tlar b\u00f6lgeye yans\u0131yor mu?<\/p>\nAL\u0130YEV :<\/strong> Elbette biz bu durumlarla ilgili Rusya’ya \u015fikayetlerimizi belirtiyoruz. Hakl\u0131 \u015fikayetlerimizi belirtiyoruz. Fakat o sabotaj grubunun oraya girmesi o zaman oldu ki Rus bar\u0131\u015f g\u00fc\u00e7leri hen\u00fcz tam yerle\u015fmemi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc 10 Kas\u0131m’da sava\u015f sona erdi. Ondan sonra s\u00fcre gerekiyordu ki Rus bar\u0131\u015f g\u00fc\u00e7leri, yakla\u015f\u0131k 2 bin asker oraya yerle\u015fsin. Orada bo\u015fluklar \u00e7oktu. Burada adil olmak zorunday\u0131z. Onlar hen\u00fcz o b\u00f6lgeyi tam kontrol alt\u0131na alamam\u0131\u015ft\u0131. Ermeniler de bunu f\u0131rsat bilerek s\u0131zd\u0131 bizim kurtar\u0131lan topraklara.<\/p>\nFakat genel olarak Rus bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn faaliyetini olumlu de\u011ferlendirebilirim. Elbette bizim memnun olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z konular da var, \u015fikayetlerimiz de var. \u0130lk s\u0131rada bizim topraklar\u0131m\u0131za yabanc\u0131 \u00fclke vatanda\u015flar\u0131n\u0131n yasa d\u0131\u015f\u0131 ziyaretleriyle ilgili. Biz defalarca bu konuyu g\u00fcndeme getirdik. \u00c7\u00fcnk\u00fc Karaba\u011f bizim arazimizdir. Bizim iznimiz olmadan o b\u00f6lgelere hi\u00e7bir yabanc\u0131 vatanda\u015f veya ara\u00e7 giremez. Bizden izin al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Fakat s\u00f6yleyebilirim ki tam, y\u00fczde y\u00fcz d\u00fczeyde bu hen\u00fcz \u00e7\u00f6z\u00fclmedi. Halbuki onu da s\u00f6ylemeliyim ki yabanc\u0131 vatanda\u015flar\u0131n Karaba\u011f’a yasa d\u0131\u015f\u0131 gelmesi durumlar\u0131 \u00e7ok az say\u0131dad\u0131r. Bunu da belirtmeliyiz. Bizim politikam\u0131z ve \u0131srarlar\u0131m\u0131z sonucu art\u0131k bu s\u00fcrece de son veriliyor. Fakat biz elbette isterdik ki bizim egemenli\u011fimize, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcze tam \u015fekilde sayg\u0131 g\u00f6sterilsin. Zaten \u00fcst d\u00fczey Rus yetkililer de Karaba\u011f’\u0131n Azerbaycan topra\u011f\u0131 oldu\u011funu belirtiyor. Bu durumda orada g\u00f6rev yapan askerler de faaliyetlerini bu a\u00e7\u0131klamalara uygun \u015fekilde y\u00fcr\u00fctmelidir.<\/p>\n
SORU:<\/strong> Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Ermenistan Savunma Bakan\u0131 ile Rusya Savunma Bakan\u0131’n\u0131n bir g\u00f6r\u00fc\u015fmesi olmu\u015ftu. O g\u00f6r\u00fc\u015fmeden sonra “Ermenistan’\u0131 silahland\u0131r\u0131lma s\u00fcreci yeniden ba\u015flad\u0131” \u015feklinde a\u00e7\u0131klama yap\u0131ld\u0131. Bu a\u00e7\u0131klama size ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Bu silahland\u0131rma s\u00fcreci b\u00f6lgeyi nas\u0131l etkiler. Yok olan bir Ermenistan ordusu \u015fimdi yeniden Rus silahlar\u0131yla aya\u011fa kalkmaya \u00e7al\u0131\u015facak. Bu konudaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi almak isterim.<\/p>\nAL\u0130YEV:<\/strong> Bu konudan haberdar oldu\u011fumuzda hemen Rusya taraf\u0131na sorduk, bu konunun ne oldu\u011fu ile ilgilendik. Fakat bize bilgi geldi ki Ermeni bas\u0131n\u0131nda \u00e7\u0131kan bu a\u00e7\u0131klama ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tm\u0131yor. Rusya Savunma Bakan\u0131 b\u00f6yle s\u00f6zler s\u00f6ylemedi. Bu, Ermenistan propagandas\u0131n\u0131n \u00e7irkin amelidir. B\u00f6yle s\u00f6z s\u00f6ylenmedi. Bize resmi \u015fekilde bildirildi ki b\u00f6yle bir plan yok. Ermenistan ordusunun yeniden bedava silahland\u0131r\u0131lmas\u0131yla ilgili biz Rusya taraf\u0131ndan yeterli yan\u0131t\u0131 ald\u0131k. Biz bu konuyu g\u00fcndemden \u00e7\u0131kartt\u0131k. Bu, Ermenistan’\u0131n \u00e7irkin amellerinden vazge\u00e7medi\u011fini g\u00f6steriyor. Ortaya at\u0131lan bu yalan ilk \u00f6nce \u00e7ok b\u00fcy\u00fck hatad\u0131r. E\u011fer sen Rusya Savunma Bakan\u0131’n\u0131n s\u00f6ylemedi\u011fi s\u00f6zleri yay\u0131yorsan bu en az\u0131ndan sorumsuzluktur, provokasyondur. \u0130kincisi, biz bunu defalarca i\u015fgal d\u00f6neminde de g\u00f6rd\u00fck, i\u015fgalden sonra da g\u00f6rd\u00fck, Ermenistan ve Rusya’da faaliyet g\u00f6steren Ermeni lobisi her g\u00fcn Rusya ile Azerbaycan ili\u015fkilerinde \u00e7atlak olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Her g\u00fcn, d\u00fczenli olarak. Onlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck i\u015fi Azerbaycan’a kara yakmak, Rusya bas\u0131n\u0131nda Azerbaycan’la ilgili olumsuz imaj olu\u015fturmak, Rusya ile Azerbaycan’\u0131n ili\u015fkilerine g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrmektir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar ki bu durumda intikamc\u0131 g\u00fc\u00e7ler yeniden ba\u015fkald\u0131rarak bize kar\u015f\u0131 sava\u015fa \u00e7\u0131kabilirler. Fakat onlar yan\u0131l\u0131yor. Birincisi Rusya-Azerbaycan ili\u015fkileri yeteri kadar y\u00fcksek d\u00fczeyli ili\u015fkilerdir ve biz t\u00fcm konular\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a m\u00fczakere ediyoruz. Cumhurba\u015fkanlar\u0131 d\u00fczeyinde, savunma bakanlar\u0131 d\u00fczeyinde, d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 d\u00fczeyinde. Herhangi taraf\u0131 rahats\u0131z eden bir konuyla ilgili biz derhal temasta bulunuyoruz ve bu konular\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcyoruz. Bug\u00fcn s\u00f6yleyebilirim ki Rusya-Azerbaycan ili\u015fkilerinde herhangi acil meseleyi \u00e7\u00f6zmekle ilgili bir konu da yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ili\u015fkiler yeteri kadar olumludur. Ermenistan’\u0131n bu propaganda \u00e7abalar\u0131 onlara ba\u015far\u0131 getirmeyecektir. Ermenistan’\u0131n yeniden silahlanmas\u0131yla ilgili bizim endi\u015femiz Rusya taraf\u0131ndan anlay\u0131\u015fla kar\u015f\u0131lan\u0131yor.<\/p>\nSORU:<\/strong> B\u00f6lgedeki mevcut sorunlar\u0131 konu\u015fmak i\u00e7in sizin, Say\u0131n (Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir) Putin’in ve (Ermenistan Ba\u015fbakan\u0131 Nikol) Pa\u015finyan’\u0131n bir araya gelmesi k\u0131sa d\u00f6nemde s\u00f6z konusu mu?<\/p>\nAL\u0130YEV:<\/strong> Biz bir kez \u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fme yapt\u0131k. Bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda, ocak ay\u0131nda Moskova’da \u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fme ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmede daha ziyade sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemle ilgili konular m\u00fczakere edildi \u00e7\u00fcnk\u00fc sava\u015f\u0131n bitmesinden sadece 2 ay ge\u00e7mi\u015fti. Sonras\u0131nda cumhurba\u015fkanlar\u0131 d\u00fczeyinde \u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fme olmad\u0131. Fakat ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131lar\u0131 d\u00fczeyinde bir \u00e7al\u0131\u015fma grubu olu\u015fturuldu. Bu grupta ilk olarak Zengezur koridorunun a\u00e7\u0131lmas\u0131 konusunda \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131ld\u0131 fakat haziran ba\u015f\u0131nda Ermenistan bu gruptaki kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 se\u00e7imler nedeniyle bitirdi. Haziranda orada se\u00e7im yap\u0131ld\u0131 ve a\u011fustos ortas\u0131nda bu grup yeniden bir araya geldi. Gelecek ay yine bir araya gelecekler. Bu grubun \u00f6nemli bir format oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc hen\u00fcz bir sonu\u00e7 olmasa da bir temas mevcut. Temas \u015fimdiki durumda gerekli bir ara\u00e7t\u0131r ve bu temaslarda bir\u00e7ok konu \u00e7\u00f6z\u00fclebilir.<\/p>\nBiz Azerbaycan’da Zengezur koridorunun olu\u015fturulmas\u0131na y\u00f6nelik geni\u015f \u00e7apl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131k. Zengilan’a demir yolu ve kara yolu yap\u0131l\u0131yor, havalimanlar\u0131 in\u015fa ediliyor. Dolay\u0131s\u0131yla biz kendi topraklar\u0131m\u0131zdaki i\u015fleri 2 y\u0131l i\u00e7erisinde bitirece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc buradaki i\u015flerin hacmi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck. Ermenistan arazisindeki demir yolu ve kara yolunun uzunlu\u011fu 40 kilometredir. Bu 1 ila 1,5 y\u0131lda yap\u0131labilir. Biz bunu bekliyoruz.<\/p>\n
SORU:<\/strong> Bir y\u0131l bile dolmadan i\u015fgalden kurtar\u0131lan topraklarda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck projeler ger\u00e7ekle\u015ftirdiniz. Mesela Fuzuli havaliman\u0131 1 sene olmadan art\u0131k u\u00e7aklar\u0131n inip kalkt\u0131\u011f\u0131 bir proje haline geldi. Kara yollar\u0131 hakeza \u00f6ylesine. Siz kara yollar\u0131n\u0131n Ermenistan s\u0131n\u0131r\u0131na kadar temelini att\u0131n\u0131z. O i\u015f ilerliyor. Bu konuda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck projeler yap\u0131yorsunuz. Hem bu projelerle hem de o b\u00f6lgede ya\u015fayan Ermeniler var, onlar\u0131n gelece\u011fiyle ilgili neler s\u00f6yleyebilirsiniz?<\/p>\nAL\u0130YEV:<\/strong> Siz tam hakl\u0131s\u0131n\u0131z. Biz zaman kaybetmeden, sava\u015f biter bitmez harekete ge\u00e7tik. Bu devletimizin g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu i\u015fleri g\u00f6rmek i\u00e7in sadece para yetmez. Kaynak, kadro, ekip, teknik olanaklar, yeterlilik olmal\u0131d\u0131r. Biz t\u00fcm g\u00fc\u00e7leri seferber ettik. Elektrikle ilgili konular\u0131 y\u0131l sonuna kadar tamamlayaca\u011f\u0131z. T\u00fcm b\u00f6lgeye elektrik verilecek. Yol yap\u0131mlar\u0131 da s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\nBunu her \u015feyden \u00f6nce kendi vatanda\u015flar\u0131m\u0131z i\u00e7in yap\u0131yoruz ki bu b\u00f6lgeyi yeniden kural\u0131m ve ge\u00e7mi\u015f m\u00fclteciler k\u0131sa zamanda oraya d\u00f6nebilsin. Art\u0131k birinci pilot k\u00f6y projesi Zengilan ilinde y\u0131l sonunda ya da gelecek y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda haz\u0131r olacak. Karaba\u011f’da ya\u015fayan Ermeniler de bunu g\u00f6r\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizim televizyonlara bak\u0131yor, radyolar\u0131m\u0131z\u0131 dinliyorlar. Burada hangi i\u015flerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlar. Art\u0131k birka\u00e7 kez Ermeni halk\u0131ndan olan ki\u015filerin bizim \u015eu\u015fa’da askeri mevzilerimize gelerek onlar\u0131n da bu i\u015flere al\u0131nmas\u0131n\u0131 rica etmesi tesad\u00fcfi de\u011fil. Onlar orada i\u015fsiz g\u00fc\u00e7s\u00fcz kalm\u0131\u015f. \u0130\u015fsizlik, sefalet ve \u00fcmitsiz bir durumdalar. Biz buna olumlu yakla\u015f\u0131yoruz. Fakat bunun yasal taraf\u0131n\u0131n tam oturmas\u0131 laz\u0131m. Biz orada ya\u015fayan Ermenileri kendi vatanda\u015f\u0131m\u0131z olarak kabul ediyoruz. Onlar Azerbaycan topra\u011f\u0131nda ya\u015f\u0131yorlar. Karaba\u011f her zaman Azerbaycan topra\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Sovyet d\u00f6neminde, \u00f6nceki d\u00f6nemde de, i\u015fgal d\u00f6neminde de bu b\u00f6yleydi. Biz onlar\u0131 Azerbaycan vatanda\u015f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Sadece onlar bunu kabul etmeliler. Onlar bu Ermeni propagandas\u0131ndan kurtulmal\u0131lar. Onlar kendi geleceklerini, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n gelece\u011fini sa\u011flamal\u0131lar. Biz haz\u0131r\u0131z onlar\u0131n da i\u015flere kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamaya. Neden etmeyelim. Biz gelece\u011fe stratejik a\u00e7\u0131dan bar\u0131\u015f prizmas\u0131yla bak\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben bir daha sava\u015f olmas\u0131n istiyorum. Ermenistan taraf\u0131nda intikamc\u0131 ak\u0131mlar ba\u015fkald\u0131rmazsa biz bir daha sava\u015f ba\u015flatmayaca\u011f\u0131z. E\u011fer Ermenistan’da bize kar\u015f\u0131 herhangi bir tehdit olu\u015ftu\u011funu g\u00f6rsek o tehdidi imha etmeliyiz. Bu bizim me\u015fru hakk\u0131m\u0131zd\u0131r. Fakat b\u00f6yle bir tehdit olmasa bizim ba\u015fka bir d\u00fc\u015f\u00fcncemiz yok.<\/p>\n
Karaba\u011f’da ya\u015fayan 25 bin Ermeni de in\u015faat, imar i\u015flerinde yer alabilir. Ayn\u0131 zamanda gelecekte ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerlerde, k\u00f6ylerde onlar i\u00e7in olanaklar sa\u011flar\u0131z. Karaba\u011f ve Do\u011fu Zengezur’la ilgili planlar\u0131m\u0131z g\u00f6z \u00f6n\u00fcndedir. A\u011fdam \u015fehrinin master plan\u0131 onayland\u0131. Yak\u0131n gelecekte Cebray\u0131l ve Fuzuli \u015fehirleri ile genel olarak illerin master planlar\u0131 onaylanacak. Bu bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc g\u00f6steriyor ve biz Ermenilerin Karaba\u011f’da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u00f6ylerde de bunlar\u0131 yapabiliriz. Ben zaferden sonra b\u00f6lgelere onlarca sefer ettim. Orada Ermenilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 k\u00f6ylerde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m manzara beni hayretler i\u00e7erisinde b\u0131rakt\u0131. \u0130nsana yak\u0131\u015fmayan bir durum. Baz\u0131 k\u00f6ylerde evler analiz ediliyor. Evlerin y\u00fczde 95’i i\u015fe yaramaz durumda. Yani orada hi\u00e7 kimse ya\u015fayamaz. Onlar y\u0131k\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u00f6yle rezil durumda 30 y\u0131l ya\u015fayan bir toplum g\u00fcn y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmek istiyor. I\u015f\u0131k ise yaln\u0131z Azerbaycan’dan gelecek. Onlar i\u00e7in de bunun o kadar da kolay olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak gerekir. Burada psikolojik durum da dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Fakat biz iyi niyet sergiliyoruz ve onlar\u0131n mutlu ve refah i\u00e7erisinde bir gelece\u011finin ancak Azerbaycan devletine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu anlayacaklar\u0131n\u0131 umuyorum.<\/p>\n
T\u00dcRK\u0130YE-AZERBAYCAN \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130<\/strong><\/p>\nSORU:<\/strong> T\u00fcrkiye ile Azerbaycan’\u0131n ili\u015fkilerinin gelece\u011fine ili\u015fkin neler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p>\nAL\u0130YEV:<\/strong> Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan, \u00f6nceki y\u0131llarda da y\u00fcksek platformlardan Azerbaycan’\u0131n hakl\u0131 davas\u0131 hakk\u0131nda \u00e7ok geni\u015f bilgiler payla\u015f\u0131yordu. Her zaman bu konu onun d\u0131\u015f siyasetle ilgili konular\u0131 aras\u0131nda bir numaral\u0131 meseleydi. Bu kez art\u0131k zaferden sonra orada (BM Genel Kurulunda) bu s\u00f6zleri s\u00f6ylemesi bizi sevindirdi. Bu bir kez daha g\u00f6steriyor ki Recep Tayyip Erdo\u011fan her zaman Azerbaycan’\u0131n yan\u0131ndad\u0131r.<\/p>\nSava\u015f\u0131n ilk saatlerinde o Azerbaycan’\u0131n yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye’nin Azerbaycan’\u0131n yan\u0131nda oldu\u011funu belirtmi\u015fti ve bu bize ek g\u00fc\u00e7 vermi\u015fti, manevi g\u00fc\u00e7 vermi\u015fti. T\u00fcrkiye’nin Azerbaycan i\u00e7in Azerbaycan’\u0131n da T\u00fcrkiye i\u00e7in ne kadar yak\u0131n ve candan bir \u00fclke oldu\u011funu biliyorsunuz. 10 y\u0131llar boyunca biz b\u00fcy\u00fck yol katettik ve ili\u015fkilerimizi en y\u00fcksek d\u00fczeye \u00e7\u0131kartt\u0131k. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda buna benzer i\u015f birli\u011fi, dostluk ve karde\u015flik \u00f6rne\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftim. Tarihleri, etnik k\u00f6kenleri, dilleri ayn\u0131 olan \u00e7ok \u00fclkelerin oldu\u011funu fakat onlar aras\u0131nda ne kadar ihtilaf, g\u00fcvensizlik ve sorun oldu\u011funu da s\u00f6ylemi\u015ftim. Etnik, dini, k\u00fclt\u00fcrel k\u00f6klerin o \u00fclkelerin karde\u015f \u00fclke olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. B\u00f6yle \u00f6rnekler \u00e7oktur. Hem Orta Do\u011fu’da hem post Sovyet mekan\u0131nda. \u00c7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel temel \u00fczerinde b\u00f6yle g\u00fczel ili\u015fkiler saray\u0131n\u0131 in\u015fa etmek bizim hususi hizmetimizdir. Hem Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n hem de benim. Burada tevazudan uzak olmal\u0131y\u0131m, bu ger\u00e7ektir. \u0130kinci Karaba\u011f sava\u015f\u0131 bunu bir kez daha g\u00f6sterdi. T\u00fcrkiye bizim yan\u0131m\u0131zda olarak t\u00fcm d\u00fcnyaya mesaj vermi\u015f oldu ki ‘kar\u0131\u015fmay\u0131n, m\u00fcdahale etmeyin, Azerbaycan hak yolundad\u0131r. E\u011fer kar\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z, m\u00fcdahale ederseniz T\u00fcrkiye’yi g\u00f6receksiniz.’ Bu elbette \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve avantajd\u0131.<\/p>\n
2. Karaba\u011f Sava\u015f\u0131’ndan sonra ili\u015fkilerimiz daha da y\u00fcksek basama\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131. Sava\u015f bittikten sonra Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131’n\u0131 \u015eu\u015fa’ya davet ettim. O \u015eu\u015fa’ya gelinceye kadar ba\u015fka \u00fclkelerden kimsenin \u015eu\u015fa’ya gitmeyece\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftim. Hatta T\u00fcrkiye’den gelenler olmu\u015ftu, oraya gitmek istiyorlard\u0131. Onlara s\u00f6yledim ki ‘Te\u015fekk\u00fcr ederim fakat bekleyin. Karde\u015fim gelsin, \u015eu\u015fa’ya gitsin ondan sonra yolunuz a\u00e7\u0131kt\u0131r.’<\/p>\n
\u015eu\u015fa Beyannamesinin imzalanmas\u0131 bizim ili\u015fkilerimizi daha y\u00fcksek d\u00fczeye \u00e7\u0131kard\u0131. \u015eu\u015fa Beyannamesi ile ‘de-facto’ olan ili\u015fkilerimizi ‘de-jure’ d\u00fczeyine, m\u00fcttefiklik d\u00fczeyine y\u00fckselttik. Zaten her alanda m\u00fcttefiklik ili\u015fkileri i\u00e7erisindeydik. Fakat biz bunun resmiyete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fck. Bu gelecek faaliyetlerimiz i\u00e7in bir yol istikametidir. Biz bu yolla gidece\u011fiz. G\u00fcnden g\u00fcne peki\u015fen ili\u015fkiler, artan ortak projeler, bizim dayan\u0131\u015fmam\u0131z ve karde\u015fli\u011fimizin t\u00fcm kom\u015fular\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00f6rnek oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. T\u00fcm kom\u015fular\u0131m\u0131z e\u011fer ili\u015fkilerini T\u00fcrkiye ile Azerbaycan gibi kursayd\u0131 o zaman d\u00fcnyada hi\u00e7bir sava\u015f olmazd\u0131.<\/p>\n
Karaba\u011f topraklar\u0131n\u0131n, 44 g\u00fcnl\u00fck vatan muharebesiyle i\u015fgalden kurtar\u0131ld\u0131ktan sonra Azerbaycan’\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki yollar\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc ele ald\u0131klar\u0131n\u0131 belirten Aliyev, \u0130ran t\u0131rlar\u0131n\u0131n yasa d\u0131\u015f\u0131 \u015fekilde Karaba\u011f b\u00f6lgesine gitmesinin ilk kez olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun i\u015fgal d\u00f6neminde de defalarca ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Aliyev, “Fakat \u015fimdiki gibi net bilgi elbette yoktu. Bunu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, \u00e7e\u015fitli kanallarla \u0130ran taraf\u0131na ho\u015fnutsuzlu\u011fumuzu ifade ediyorduk. Fakat bu s\u00fcre\u00e7 devam ediyordu. Sava\u015f bittikten sonra art\u0131k La\u00e7\u0131n koridoru bizim g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcndedir. Bizim askeri mevzilerimizden Hankendi’ne giden yola olan mesafe belki de 5-6 metre. Biz La\u00e7\u0131n koridoru boyunca ayr\u0131ca \u015eu\u015fa etraf\u0131nda ve di\u011fer b\u00f6lgelerde yeteri kadar teknik olanaklara sahibiz. Kameralar var, uyduyu kullan\u0131yoruz, \u0130HA’lar\u0131 kullan\u0131yoruz. Biz g\u00f6rd\u00fck ki t\u0131rlar sava\u015f sonras\u0131nda da oraya gitmeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Azerbaycan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yetkililerinin \u0130ran’\u0131n Bak\u00fc B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi ile gayriresmi g\u00f6r\u00fc\u015ferek t\u0131rlarla ilgili ho\u015fnutsuzlu\u011fu ilettiklerini aktaran Aliyev, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Bu g\u00f6r\u00fc\u015fme yan\u0131lm\u0131yorsam temmuzda oldu. Ondan sonra tabii ki biz bunu takip etmeye ba\u015flad\u0131k ve her ay\u0131n ba\u015f\u0131nda bizde bilgi birikiyor ki ka\u00e7 t\u0131r \u00e7\u0131kt\u0131, ka\u00e7 t\u0131r girdi, ne getirdi, ne g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Onlar\u0131n plakalar\u0131na kadar t\u00fcm bilgiler bizde var. Bunlar bas\u0131nda yer ald\u0131. Fakat sonra ne yapt\u0131lar. \u0130ran t\u0131rlar\u0131na Ermeni plakalar\u0131 yap\u0131\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. B\u00f6yle sahtekarl\u0131\u011fa el att\u0131lar. Bizi kand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. \u00d6yle beceriksiz bir i\u015f yapt\u0131lar ki arac\u0131n \u00fcst\u00fcndeki tankerde Fars\u00e7a yaz\u0131lar, a\u015fa\u011f\u0131da ise Ermeni plakalar\u0131. Onu da size belirteyim ki ayn\u0131 plakalar\u0131 birka\u00e7 arac\u0131n \u00fczerine de yap\u0131\u015ft\u0131rd\u0131lar. Bu i\u015f o kadar d\u00fczensiz yap\u0131ld\u0131 ki. Bu da onu g\u00f6steriyor ki bu i\u015fi perdeleyerek s\u00fcrd\u00fcrmek istiyorlar.”<\/p>\n
“ONLAR DA AZERBAYCAN TOPRAKLARINI KULLANIYORSA VERG\u0130 \u00d6DEMEL\u0130LER”<\/strong><\/p>\nAliyev, ihlallerin devam etmesi \u00fczerine, \u0130ran’\u0131n Bak\u00fc B\u00fcy\u00fckel\u00e7isinin D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve nota verildi\u011fini hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n
Azerbaycan Cumhurba\u015fkan\u0131 \u0130lham Aliyev, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“\u00dcmit ediyorduk ki buna son verilecek. Fakat 11 A\u011fustos-11 Eyl\u00fcl aras\u0131nda yakla\u015f\u0131k 60 \u0130ran t\u0131r\u0131 yasa d\u0131\u015f\u0131 \u015fekilde Karaba\u011f’a hareket etti. Bunu \u00f6nlemek i\u00e7in biz art\u0131k pratik ad\u0131mlara ge\u00e7tik. Bizim davran\u0131\u015f ve ad\u0131mlar\u0131m\u0131z sorumluluk sahibidir, dostluk ili\u015fkilerine dayanmaktad\u0131r. \u0130lk kez s\u00f6zl\u00fc uyar\u0131, ikinci kez resmi nota, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez kontrol noktalar\u0131, g\u00fcmr\u00fck, s\u0131n\u0131r, polis. B\u00f6ylece biz Azerbaycan arazisinden ge\u00e7en yolu kontrol etmeye ba\u015flad\u0131k ve sonras\u0131nda Karaba\u011f’a giden t\u0131rlar\u0131n say\u0131s\u0131 s\u0131f\u0131ra indi. Bak\u0131n\u0131z, buraya vard\u0131rmak gerekli miydi?<\/p>\n
Orada, Rus bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn nezaretindeki Karaba\u011f b\u00f6lgesinde toplam 25 bin insan ya\u015f\u0131yor. Bu pazar o kadar m\u0131 \u00f6nemli? Bu ticaret, dost ve karde\u015f olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn \u00fclkeye a\u00e7\u0131k\u00e7a sayg\u0131s\u0131zl\u0131k edecek kadar m\u0131 \u00f6nemli? Elbette biz uluslararas\u0131 konvansiyonlar ve uluslararas\u0131 hukukla tespit edilen t\u00fcm olanaklar\u0131 kulland\u0131k.<\/p>\n
Baz\u0131lar\u0131 diyor ki sadece \u0130ran ara\u00e7lar\u0131ndan g\u00fcmr\u00fck vergisi al\u0131yoruz. Biz \u015fimdi yabanc\u0131 \u00fclkeye gitti\u011fimizde g\u00fcmr\u00fck vergisi \u00f6d\u00fcyor muyuz, \u00f6d\u00fcyoruz. Onlar da Azerbaycan topraklar\u0131n\u0131 kullan\u0131yorsa vergi \u00f6demeliler.”<\/p>\n
“AZERBAYCAN BURADA DA \u00c7OK SORUMLU VE \u00d6L\u00c7\u00dcL\u00dc DAVRANIYOR”<\/strong><\/p>\nAliyev, i\u015fgalden kurtar\u0131lan b\u00f6lgede Azerbaycan’\u0131n, \u0130ran t\u0131rlar\u0131n\u0131 kontrol etmeye ba\u015flamas\u0131ndan hemen sonra \u0130ran’\u0131n Azerbaycan s\u0131n\u0131r\u0131nda tatbikata ba\u015flamas\u0131n\u0131 ise “S\u0131n\u0131r\u0131m\u0131z\u0131n yak\u0131nlar\u0131nda yap\u0131lan askeri tatbikat \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir olay.” s\u00f6zleriyle de\u011ferlendirdi.<\/p>\n
\u0130lham Aliyev, “\u00c7\u00fcnk\u00fc 30 y\u0131ll\u0131k ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k d\u00f6neminde b\u00f6yle olaylar olmam\u0131\u015ft\u0131. \u0130lk olarak s\u00f6ylemeliyim ki her \u00fclke kendi topraklar\u0131nda istedi\u011fi askeri tatbikat\u0131 yapabilir. Bu onun egemenlik hakk\u0131. Buna kimse s\u00f6z s\u00f6yleyemez. Fakat bunu bir zaman kesitinde analiz etti\u011fimizde bunun hi\u00e7bir zaman olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Neden \u015fimdi ve neden bizim s\u0131n\u0131r\u0131m\u0131zda? Bu sorular\u0131 ben de\u011fil, Azerbaycan toplumu soruyor. Bu soruyu d\u00fcnyadaki Azerbaycanl\u0131lar soruyor.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
Cumhurba\u015fkan\u0131 Aliyev, \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015fleri payla\u015ft\u0131:<\/p>\n
“Bir soru da soruluyor ki neden i\u015fgal d\u00f6neminde o b\u00f6lgede tatbikat yap\u0131lm\u0131yordu? Ermenilerin Cebray\u0131l, Zengilan ve Fuzuli’de oldu\u011fu d\u00f6nemde neden tatbikat yap\u0131lm\u0131yordu? Neden biz bu topraklar\u0131 kurtard\u0131ktan sonra, 30 y\u0131ll\u0131k esaret ve i\u015fgale son verdirdikten sonra bu yap\u0131l\u0131yor? Bu sorular me\u015fru sorulard\u0131r. Elbette biz b\u00f6lgede uzun s\u00fcreli i\u015f birli\u011fine darbe vuracak hi\u00e7bir durumun olmamas\u0131n\u0131 istiyoruz. Azerbaycan burada da \u00e7ok sorumlu ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc davran\u0131yor. Bizim me\u015fru ad\u0131mlar\u0131m\u0131za kar\u015f\u0131 g\u00f6sterilen duygusal tepkilerin ge\u00e7ici oldu\u011funu umuyorum.”<\/p>\n
DUYGU DOLU ANLAR YA\u015eADI<\/strong><\/p>\nAzerbaycan Cumhurba\u015fkan\u0131 \u0130lham Aliyev, i\u015fgalden kurtar\u0131lan topraklara yapt\u0131\u011f\u0131 ziyarette hissettiklerini anlat\u0131rken duygu dolu anlar ya\u015fad\u0131.<\/p>\n
Yakla\u015f\u0131k 30 y\u0131l\u0131n ard\u0131ndan Ermenistan’\u0131n i\u015fgalinden kurtar\u0131lan topraklara s\u0131k s\u0131k ziyaretler d\u00fczenledi\u011fini belirten Aliyev, ziyaretlerine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin de Cumhurba\u015fkan\u0131 Birinci Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Mihriban Aliyeva taraf\u0131ndan kaydedildi\u011fini ve payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n
Bu durumun kendili\u011finden geli\u015fti\u011fini dile getiren Cumhurba\u015fkan\u0131 Aliyev, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Do\u011fal olarak olu\u015ftu, bunu planlam\u0131yorduk. Biz ilk kez \u015eu\u015fa’ya gitti\u011fimizde Bak\u00fc’den \u00e7ok erken \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zaman yol \u00e7ok uzundu. O zaman bir Zafer yoluyla Fuzuli’den \u015eu\u015fa’ya neredeyse 3 saatte gitmi\u015ftik. Yollar kar ve buz tutmu\u015ftu. Sabah erkenden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131k ve hava karanl\u0131kt\u0131. Hava ayd\u0131nland\u0131k\u00e7a \u00e7ok g\u00fczel manzara olu\u015ftu ve Mihriban Han\u0131m kendi telefonuyla \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131. Beni \u00e7ekti, ben de dedim ki ‘Yolumuz \u015eu\u015fa’yad\u0131r’. B\u00f6yle ba\u015flad\u0131. Bu bir \u00f6zel te\u015febb\u00fcst\u00fcr, \u00e7\u00fcnk\u00fc benim ziyaretlerimi genellikle resmi heyet \u00e7ekiyor. Buysa yeni bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Biliyorum ki \u00e7o\u011fu kimsenin ho\u015funa gitti bu. Bizim de ho\u015fumuza gitti.”<\/p>\n
“BUDUR AZERBAYCAN, BUDUR AZERBAYCAN HALKI”<\/strong><\/p>\nE\u015fi Mihriban Aliyeva’n\u0131n \u00e7ekti\u011fi g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerdeki s\u00f6zlerini hangi duygularla s\u00f6yledi\u011fini anlat\u0131rken g\u00f6zleri dolan Cumhurba\u015fkan\u0131 Aliyev, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Bu s\u00f6zleri s\u00f6ylerken benim g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcne ilk \u00f6nce o b\u00f6lgelerde ya\u015fam\u0131\u015f insanlar geliyordu. Ben her \u015feyden \u00f6nce onlar i\u00e7in bunu s\u00f6yl\u00fcyordum. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar hasret i\u00e7erisindeydi. 30 y\u0131l hasret i\u00e7erisindeydiler ve ben oraya gelmi\u015fim bu binay\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum, o g\u00f6rm\u00fcyor. O bizim g\u00f6zlerimizle onu g\u00f6rmeli. Her zaman g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcnde onlar vard\u0131. O kadar eziyet \u00e7ektiler. Fakat dik durdular, sa\u011flam durdular. Budur Azerbaycan, budur Azerbaycan halk\u0131. Sizi de duyguland\u0131rd\u0131m ben.”<\/p>\n
Kaynak: AA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Azerbaycan Cumhurba\u015fkan\u0131 \u0130lham Aliyev, Ermenistan’\u0131n i\u015fgali alt\u0131ndaki topraklar\u0131n kurtar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in 27 Eyl\u00fcl 2020’de ba\u015flat\u0131lan 44 g\u00fcnl\u00fck sava\u015f\u0131n birinci y\u0131l\u0131nda de\u011ferlendirmelerde…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16545,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-16544","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16544","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16544"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16544\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16545"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16544"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16544"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16544"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/ikinci-karabag-savasinin-yil-donumunde-azerbaycan-cumhurbaskani-ilham-aliyevden-degerlendirmeler.jpg\")
<\/p>\n