{"id":16368,"date":"2021-09-26T05:56:00","date_gmt":"2021-09-26T05:56:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/ekonomi\/tarladan-markete-domatesin-fiyat-yolculugu-134921"},"modified":"2021-09-26T05:56:00","modified_gmt":"2021-09-26T05:56:00","slug":"tarladan-markete-domatesin-fiyat-yolculugu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/09\/26\/tarladan-markete-domatesin-fiyat-yolculugu\/","title":{"rendered":"Tarladan markete domatesin fiyat yolculu\u011fu"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.haberglobal.com.tr\/storage\/files\/images\/2021\/09\/26\/tarladan-markete-domatesin-fiyat-yolculugu-9zWV.jpg\"> <\/p>\n<p>1 kilogram domates ne kadara mal ediliyor, \u00fcreticinin elinden ne kadara \u00e7\u0131k\u0131yor? \u0130\u015f\u00e7ilik, ambalaj, i\u015fletme, vergi, nakliye, hamaliye giderleri ve k\u00e2r eklendi\u011finde t\u00fcketicinin kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan fiyat etiketi ger\u00e7ek\u00e7i mi yoksa tezg\u00e2hlarda oyun mu var?<\/p>\n<p>D\u00fcnyaya ihra\u00e7 edilen Antalya domatesinin yolculu\u011fu farkl\u0131 noktalarda y\u00fczlerce d\u00f6n\u00fcm \u00fczerine kurulu modern ve geleneksel seralarda ba\u015fl\u0131yor. \u00dcretici, farkl\u0131 \u015fart ve ko\u015fullarda farkl\u0131 t\u00fcrde domates \u00fcretimi yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Domates deyince tek bir \u00e7e\u015fit domates varm\u0131\u015f gibi alg\u0131lan\u0131yor ama onlarca \u00e7e\u015fit domates farkl\u0131 fiyatlarda \u00fcretiliyor ve t\u00fcketicinin sofras\u0131na sunuluyor.<\/p>\n<p>H\u00fcrriyet gazetesinden Salim Uzun&#8217;un haberine g\u00f6re geleneksel diye tabir edilen domatesin kilogram\u0131n\u0131n \u00fcreticiden \u00e7\u0131k\u0131\u015f fiyat\u0131 4.5 TL (24.09.2021 tarihi itibariyle). \u00dcretici elindeki domatesi hale g\u00f6t\u00fcr\u00fcp komisyoncuya teslim ediyor. \u0130\u015fte fiyat yolculu\u011fu bu noktadan sonra ba\u015fl\u0131yor&#8230;<\/p>\n<p><strong>HALDE F\u0130YATLAR NASIL DE\u011e\u0130\u015e\u0130YOR? (K\u0130LOGRAM)<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7ilik: 20 kuru\u015f<\/p>\n<p>Ambalajlama: 1 TL<\/p>\n<p>\u0130\u015fletme giderleri: 40 Kuru\u015f<\/p>\n<p>Vergiler(Hal r\u00fcsumu): 4 Kuru\u015f<\/p>\n<p>Bu girdiler eklendikten sonra 1 kilogram domatesin bedeli 6 lira 145 kuru\u015fa y\u00fckseliyor. Bu domates \u0130stanbul haline g\u00f6nderilirse kilogram ba\u015f\u0131nda 30 kuru\u015f nakliye girdisi ekleniyor.<\/p>\n<p>Bu haliyle Antalya domatesi \u0130stanbul haline 6 lira 45 kuru\u015fa giriyor. Sonraki a\u015famada 15 kuru\u015f hamaliye ve 30 kuru\u015f k\u00e2r ekleniyor. Bu s\u00fcre\u00e7te domatesin bedeli yakla\u015f\u0131k 6 lira 90 kuru\u015fa ula\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>PAZARDA VE MARKETTE DOMATES KA\u00c7 TL\u2019DEN SATILIYOR?<\/strong><\/p>\n<p>E\u011fer \u00fcr\u00fcn pazara gidecekse mevcut fiyata yol, tezg\u00e2h kiras\u0131 ve personel masraf\u0131 olarak 50 kuru\u015f ekleniyor. Pazarc\u0131 da \u00fcr\u00fcne ortalama 1 TL k\u00e2r bedeli koyuyor. Sonu\u00e7 olarak dal\u0131ndan 4.5 TL\u2019ye yiyece\u011fimiz Antalya domatesi pazar tezg\u00e2h\u0131nda 8.395 TL\u2019ye sat\u0131\u015fa sunuluyor.<\/p>\n<p>E\u011fer domates marketlere gidecekse hesaplama farkl\u0131 y\u00f6ntemle yap\u0131l\u0131yor. \u0130stanbul halinden 6.895 TL\u2019ye \u00e7\u0131kan domatese k\u00e2r, fire ve genel giderler (y\u00fczde 30) ekleniyor.<\/p>\n<p>Bu da mevcut fiyat\u0131 ortalama 2 TL artt\u0131r\u0131yor. Buna y\u00fczde 8 KDV de eklenince Antalya domatesinin market tezg\u00e2h\u0131ndaki ortalama sat\u0131\u015f fiyat\u0131 9.68 TL\u2019ye ula\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/tarladan-markete-domatesin-fiyat-yolculugu.webp\" alt width=\"864\" height=\"486\"><\/p>\n<p><strong>&#8220;HAREKET ARTINCA RAKAM DA Y\u00dcKSEL\u0130YOR&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u00dcr\u00fcn hareket ettik\u00e7e fiyat\u0131 art\u0131yor\u201d diyen Antalya Ticaret Borsas\u0131 (ATB) Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Ali \u00c7and\u0131r, Antalya domatesinin fiyat yolculu\u011funu \u015f\u00f6yle de\u011ferlendirdi:<\/p>\n<p>\u201cSadece domates i\u00e7in de\u011fil, bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn i\u00e7in bu tablo ge\u00e7erli. Piyasan\u0131n denetlenmesi elbette \u00f6nemli ancak kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in sistemin tamam\u0131nda temelden de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmal\u0131. En \u00f6nemli \u015fey piyasa \u015feffaf hale gelmeli. \u015eu anda bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn hal d\u0131\u015f\u0131nda i\u015flem g\u00f6r\u00fcyor. Bu b\u00fcy\u00fck bir sorun. Ayr\u0131ca \u00fcretici, \u00fcretim i\u00e7in gerekli her \u015feyi hasat sonu vadeli al\u0131yor. Bu da \u00fcretim maliyetini art\u0131r\u0131yor. Bu sorunu ancak organize bir yap\u0131 ile \u00e7\u00f6zebiliriz. Kamu, d\u00fczenlemeli, izlemeli, denetlemeli ve iyile\u015ftirmelidir.<\/p>\n<p>\u00dcr\u00fcn toplama, i\u015fleme, depolama ve nakliye i\u015flemleri \u00fcretim merkezli k\u00fcmelenmeyle yap\u0131lmal\u0131. Biz istiyoruz ki \u00fcretici i\u015fe toplu tedarikle ba\u015flas\u0131n, standart ve planl\u0131 bir \u00fcretim yaps\u0131n ve pazarlas\u0131n. Bunun i\u00e7inde \u00fcretici b\u00f6lgelerinde d\u00fcnya standartlar\u0131nda uygun bir bi\u00e7imde sat\u0131\u015fa haz\u0131r bir hale getirilecek merkezler kurulsun. Komisyoncu, t\u00fcccar, market zincirleri online ortamda \u00fcr\u00fcn\u00fc ederinden als\u0131n ve pazarlas\u0131n. Bunun i\u00e7in de kamu projelendirme ve finansman\u0131n\u0131 yapma g\u00f6revlerini \u00fcstlensin. Yani bu merkezlerin kurulumu ve i\u015flevsel bir bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde inisiyatif als\u0131n. \u00dcr\u00fcn fiziki olarak bir defa hareket etsin, so\u011fuk zincir bozulmadan yer de\u011fi\u015ftirsin.\u201d<\/p>\n<p><strong>HERKES \u015e\u0130KAYET\u00c7\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Gerek \u00fcretici gerek bu i\u015fin ticaretini yapanlar\u0131n da bu durumdan \u015fikayet\u00e7i oldu\u011funu belirten \u00c7and\u0131r, \u201c\u00dcretici daha fazla gelir elde etmek istiyor. Fakat \u00fcretim d\u0131\u015f\u0131ndaki katma de\u011fer yarat\u0131lan a\u015famalar\u0131n hi\u00e7birinde yer alm\u0131yor, alam\u0131yor. Y\u0131llard\u0131r komisyoncu ve t\u00fcccarlarla kurmu\u015f oldu\u011fu ba\u011f sayesinde \u00fcretim i\u00e7in eme\u011fini koyuyor ancak genellikle i\u015fin maliyet k\u0131sm\u0131nda olam\u0131yor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>ARTI\u015eLARIN \u00d6NLENMES\u0130 \u0130\u00c7\u0130N SEKT\u00d6R TEMS\u0130LC\u0130LER\u0130NDEN 8 MADDEL\u0130K \u00d6NER\u0130<\/strong><\/p>\n<p>1- Sekt\u00f6r\u00fcn girdi maliyetlerini, rakip \u00fclkelerin e\u015fde\u011fer reel girdi fiyatlar\u0131yla uyumlu hale getirmeliyiz.<\/p>\n<p>2- Tar\u0131msal tedarik sistemini devletin d\u00fczenleyece\u011fi bir platform \u00fczerinden ortakla\u015fa kar\u015f\u0131layacak hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeliyiz.<\/p>\n<p>3- Sekt\u00f6rdeki kay\u0131plar\u0131 ve verimsizlik kaynaklar\u0131n\u0131 minimize edecek bir de\u011fer zinciri kurgulamal\u0131 ve uygulamal\u0131y\u0131z. Bunun i\u00e7in devlet, belirli \u00fcretim merkezlerinde \u00fcretici \u00f6rg\u00fctler vas\u0131tas\u0131yla hasat, i\u015fleme ve depolama birimleri olu\u015fturmal\u0131d\u0131r. So\u011fuk zincir lojisti\u011fi bu de\u011fer zinciri ile b\u00fct\u00fcnle\u015fik \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>4- Tar\u0131msal destekler; en az bir sezon, ortalama \u00fc\u00e7 sezonluk planlamayla \u00f6nceden a\u00e7\u0131klanmal\u0131 ve her sezon ba\u015f\u0131nda i\u015fin yap\u0131lma oran\u0131na g\u00f6re \u00f6denmeye ba\u015flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>5- \u00d6rt\u00fcalt\u0131 ve meyve \u00fcretimi gibi \u00f6zellikli \u00fcretim faaliyetlerinin yap\u0131s\u0131na uygun destekleme politikalar\u0131 uygulanmal\u0131d\u0131r. Tar\u0131m arazileri tavizsiz ve tam koruma alt\u0131na al\u0131nmal\u0131, mevcut hazine arazileri sekt\u00f6rde en az 5 y\u0131ll\u0131k tecr\u00fcbeye sahip \u00fcreticilere uygun ko\u015fullarla kulland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>6- Ya\u015f meyve sebze sekt\u00f6r\u00fc ba\u015fta olmak \u00fczere tar\u0131msal \u00fcr\u00fcn ticaretinde kay\u0131tl\u0131 olmaya, \u015feffafl\u0131\u011fa ve izlenebilirli\u011fe \u00f6zel \u00f6nem verilmelidir. B\u00f6ylece spek\u00fclatif ve man\u00fcpilatif faaliyetlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek m\u00fcmk\u00fcn olur.<\/p>\n<p>7- Hal Kay\u0131t Sistemi, sekt\u00f6r\u00fcn ticaretinde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 \u00f6neme sahip olmal\u0131d\u0131r. Mevcut durumda bu oran yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 30 civar\u0131ndad\u0131r ve piyasay\u0131 etkinle\u015ftirmek bak\u0131m\u0131ndan yetersizdir.<\/p>\n<p>8- Sekt\u00f6r\u00fcn ticaretindeki kay\u0131tl\u0131l\u0131k ve \u015feffafl\u0131k; kapsay\u0131c\u0131 ve a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 yeni bir hal yasas\u0131yla sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re haller de\u011fer zinciri ve tedarik zinciriyle entegre \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Yani bu anlay\u0131\u015fla hal say\u0131s\u0131 \u00fcretim ve t\u00fcketim b\u00f6lgeleri a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak mevcut duruma g\u00f6re artt\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Di\u011fer taraftan kay\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rabilmek i\u00e7in e-fatura uygulamas\u0131 ile hal bildirimleri uyumlu hale getirilmelidir.<\/p>\n<p><strong>TARLADAN MARKETE YA\u015eANAN Y\u00dcKSEL\u0130\u015e<\/strong><\/p>\n<p>1 kg domates fiyat (TL)<\/p>\n<p>Tarladan \u00e7\u0131k\u0131\u015f 4.5<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7ilik 0.2<\/p>\n<p>Ambalaj 1<\/p>\n<p>\u0130\u015fletme giderleri 0.4<\/p>\n<p>R\u00fcsum 0.045<\/p>\n<p>Antalya hal 6.14<\/p>\n<p>Nakliye 0.3<\/p>\n<p>\u0130stanbul hal giri\u015f 6.44<\/p>\n<p>Hammaliye 0.15<\/p>\n<p>Kar 0.3<\/p>\n<p>\u0130stanbul hal \u00e7\u0131k\u0131\u015f 6.89<\/p>\n<p>Market giderleri 2.06<\/p>\n<p>KDV 0.72<\/p>\n<p>Market sat\u0131\u015f fiyat\u0131 9.68<\/p>\n<p class=\"news-source\">Kaynak: Haber Global<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p> G\u0131da fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f g\u00fcndeme geldi\u011finde t\u00fcketicinin en \u00e7ok konu\u015ftu\u011fu \u00fcr\u00fcnlerden biri de domates. Tarlada 4.5 lira olan 1 kilogram domatesin&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16369,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,185],"tags":[],"class_list":["post-16368","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16368"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16368\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}