{"id":14618,"date":"2021-09-17T06:46:29","date_gmt":"2021-09-17T06:46:29","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/gundem\/diyarbakir-cayonu-hoyugu-nde-5-bin-yillik-sandik-mezar-bulundu-133157"},"modified":"2021-09-17T06:46:29","modified_gmt":"2021-09-17T06:46:29","slug":"diyarbakirda-5-bin-yillik-heyecanlandiran-kesif","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/09\/17\/diyarbakirda-5-bin-yillik-heyecanlandiran-kesif\/","title":{"rendered":"Diyarbak\u0131r&#8217;da 5 bin y\u0131ll\u0131k heyecanland\u0131ran ke\u015fif"},"content":{"rendered":"<div class=\"media_block\"><\/div>\n<p>Ergani&#8217;deki neolitik \u00e7a\u011f\u0131n izlerini ta\u015f\u0131yan \u00c7ay\u00f6n\u00fc H\u00f6y\u00fc\u011f\u00fc, arkeolojik kaz\u0131larla tarihe \u0131\u015f\u0131k tutuyor. G\u00f6\u00e7ebelikten yerle\u015fik ya\u015fama ge\u00e7ilip, tar\u0131ma ilk ba\u015flan\u0131lan yerler aras\u0131nda bulunan ve 10- 12 bin y\u0131ll\u0131k oldu\u011fu tahmin edilen \u00c7ay\u00f6n\u00fc H\u00f6y\u00fc\u011f\u00fc&#8217;nde 5 bin y\u0131ll\u0131k sand\u0131k mezar bulundu. Mezar i\u00e7inde b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc koruyan insan iskeletinin yan\u0131 s\u0131ra ince i\u015flenmi\u015f kaplar ve e\u015fyalar bulunuyor.<\/p>\n<p>Kaz\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Asl\u0131 Erim \u00d6zdo\u011fan, neolitik \u00e7a\u011f\u0131n sonu ile bulunan mezar aras\u0131nda 3 bin sene fark oldu\u011funu ve mezar\u0131n yakla\u015f\u0131k 5 bin y\u0131l \u00f6ncesine ait oldu\u011funu belirterek, &#8220;Neoliti\u011fin sonuyla bu mezar aras\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 3 bin sene fark var. Yani bu mezar bize 3 bin sene daha yak\u0131n yani a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 5 bin sene \u00f6nceki bir mezar. Halbuki buradaki yerle\u015fme \u00e7ok daha eski bir yerle\u015fme; onlar \u00e7anak \u00e7\u00f6mlek kullanm\u0131yorlar, \u00e7ok farkl\u0131 bir k\u00fclt\u00fcrleri var ama \u00e7ok dinamik ve s\u00fcrekli olarak da yenili\u011fe a\u00e7\u0131k bir d\u00f6nem ve topluluk. D\u00fcnyan\u0131n ilk radye temelini yap\u0131yorlar, ilk betonunu yap\u0131yorlar, kerpicini d\u00f6k\u00fcyorlar, o a\u00e7\u0131dan hakikaten mimari \u00e7ok \u00f6nemli \u015feyleri yap\u0131yorlar ve tabi \u00c7ay\u00f6n\u00fc, ayn\u0131 zamanda neolitik i\u00e7in kullan\u0131lan terminolojinin de annesi. Bu tip yap\u0131lara h\u00fccre planl\u0131 yap\u0131lar sal ta\u015f\u0131 d\u00f6\u015femeli yap\u0131lar diyorlar&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p class=\"content-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/diyarbakirda-5-bin-yillik-heyecanlandiran-kesif.jpg\" alt><\/p>\n<p><strong>KARALO\u011eLU: G\u00d6\u00c7EBE HAYATTAN YERLE\u015e\u0130K HAYATA GE\u00c7\u0130LEN YER<\/strong><\/p>\n<p>Diyarbak\u0131r milletvekilleri Mehmet Mehdi Eker ve Oya Eronat ile birlikte kaz\u0131 alan\u0131nda incelemelerde bulunan Vali M\u00fcnir Karalo\u011flu da insano\u011flunun g\u00f6\u00e7ebe hayattan yerle\u015fik hayata \u00c7ay\u00f6n\u00fc&#8217;nde ge\u00e7ti\u011fini s\u00f6yledi. Bulunan mezar i\u00e7inde pi\u015fmi\u015f ve farkl\u0131 formlarda kaplar\u0131n bulundu\u011funu aktaran Vali Karalo\u011flu, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsano\u011flu, g\u00f6\u00e7ebe hayattan yerle\u015fik hayata burada ge\u00e7ti. \u0130nsano\u011flu ilk kez g\u0131da \u00fcretimine, k\u00fclt\u00fcrel tar\u0131ma, bu\u011fday\u0131n arpan\u0131n k\u00fclt\u00fcrel olarak ilk defa i\u015flendi\u011fi yer yine bu b\u00f6lge; \u00c7ay\u00f6n\u00fc, Diyarbak\u0131r ile \u00e7evresi ve dolay\u0131s\u0131yla Mezopotamya. Madencili\u011fin tarihi bak\u0131m\u0131ndan da ilk defa bak\u0131r\u0131n maden olarak s\u0131cak ve so\u011fuk olarak i\u015flendi\u011fi, dericili\u011fin ilk defa yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgedir \u00c7ay\u00f6n\u00fc. \u00c7ay\u00f6n\u00fc, insanl\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ekten yery\u00fcz\u00fc maceras\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, \u00f6zellikle g\u00f6\u00e7ebe hayattan yerle\u015fik hayata ge\u00e7mesi bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir yer. \u0130n\u015faat teknolojisinin tarihsel temellerinin bulundu\u011fu bir b\u00f6lge ayn\u0131 zamanda. Burada kaz\u0131 ba\u015fkan\u0131 hocam bir m\u00fcjde verdi, dedi ki &#8216;Sand\u0131k tipi bir mezar a\u00e7t\u0131k ve \u00c7ay\u00f6n\u00fc&#8217;n\u00fc 3 bin y\u0131l daha yakla\u015ft\u0131rd\u0131k&#8217;. Biz de heyecanland\u0131k, geldik, g\u00f6rd\u00fck; i\u00e7inde pi\u015fmi\u015f ve farkl\u0131 formlarda kaplar\u0131n bulundu\u011fu, \u00e7ok ince, zarif, estetik kaplar\u0131n oldu\u011fu bir mezar. \u0130\u00e7inde \u015fu anda ne oldu\u011funu bilmiyoruz, hocam\u0131z a\u00e7t\u0131k\u00e7a onlar\u0131 da \u00f6\u011frenece\u011fiz ama b\u00f6lge i\u00e7in \u00f6nemli bir bulgu. Bizim b\u00fct\u00fcn amac\u0131m\u0131z, Diyarbak\u0131r&#8217;\u0131 tarihiyle k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle medeniyet de\u011ferleriyle hak etti\u011fi \u015fekilde tekrar insanl\u0131\u011f\u0131n g\u00fcndemine ta\u015f\u0131mak istiyoruz.&#8221;<\/p>\n<p class=\"content-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/diyarbakirda-5-bin-yillik-heyecanlandiran-kesif-1.jpg\" alt><\/p>\n<p><strong>1963 YILINDA KE\u015eFED\u0130LD\u0130<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u00e7inde 400&#8217;den fazla insana ait kemik ve kafatas\u0131n\u0131n depoland\u0131\u011f\u0131 &#8216;Kafatasl\u0131 Yap\u0131&#8217; ve mozaikli yap\u0131 &#8216;Terrazo Binas\u0131&#8217;n\u0131n g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00c7ay\u00f6n\u00fc H\u00f6y\u00fc\u011f\u00fc, 1963 y\u0131l\u0131nda ke\u015ffedildi. \u0130lk kaz\u0131lar Dr. Halet \u00c7ambel ve Prof. Dr. Robert J. Braidwood taraf\u0131ndan1964 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131ld\u0131. 1991 y\u0131l\u0131nda g\u00fcvenlik nedeniyle ara verilen arkeolojik kaz\u0131lara 24 y\u0131l sonra 2015&#8217;te yeniden ba\u015fland\u0131. Sesverenp\u0131nar (Hilar) yak\u0131nlar\u0131nda bulunan, eski ad\u0131 Kotaber\u00e7em (\u00c7ayboyu) olan tarih \u00f6ncesinden kalan h\u00f6y\u00fc\u011f\u00fcn \u00e7evresinde resimli resimsiz ma\u011faralar, ma\u011fara duvarlar\u0131 kullan\u0131larak yap\u0131lm\u0131\u015f evlerin izleri bulunmaktad\u0131r. \u00c7ay\u00f6n\u00fc, ayn\u0131 zamanda arkeolojinin ilk veri taban\u0131nda tar\u0131ma ilk ba\u015flan\u0131lan yer olarak g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"content-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/diyarbakirda-5-bin-yillik-heyecanlandiran-kesif-2.jpg\" alt><\/p>\n<p>Kaynak: DHA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&lt;p&gt;Ergani&#039;deki neolitik \u00e7a\u011f\u0131n izlerini ta\u015f\u0131yan \u00c7ay\u00f6n\u00fc H\u00f6y\u00fc\u011f\u00fc, arkeolojik kaz\u0131larla tarihe \u0131\u015f\u0131k tutuyor. G\u00f6\u00e7ebelikten yerle\u015fik ya\u015fama ge\u00e7ilip, tar\u0131ma ilk ba\u015flan\u0131lan yerler aras\u0131nda&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14619,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,15],"tags":[],"class_list":["post-14618","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14618"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14618\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}