{"id":14291,"date":"2021-09-15T13:56:22","date_gmt":"2021-09-15T13:56:22","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/gundem\/turkiye-nin-gollerini-bekleyen-tehlike-gollerin-rahat-birakilmasi-gerek-132815"},"modified":"2021-09-15T13:56:22","modified_gmt":"2021-09-15T13:56:22","slug":"gollerin-en-buyuk-sorunu-belli-oldu-insanlar-rahat-birakmiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/09\/15\/gollerin-en-buyuk-sorunu-belli-oldu-insanlar-rahat-birakmiyor\/","title":{"rendered":"G\u00f6llerin en b\u00fcy\u00fck sorunu belli oldu: \u0130nsanlar rahat b\u0131rakm\u0131yor…"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00f6lleri ba\u015fta olmak \u00fczere sulak alanlar\u0131, nehir ve dereleri kurakl\u0131k tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Bilim insanlar\u0131 2085 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir su s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n

Bilin\u00e7siz su kullan\u0131m\u0131 ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nma y\u00fcz\u00fcnden birer birer kuruyan g\u00f6llerimiz i\u00e7in uzmanlar, her f\u0131rsatta acilen harekete ge\u00e7ilmesi konusunda uyar\u0131da bulunuyor. <\/p>\n

Devlet Su \u0130\u015fleri (DS\u0130) haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131, “\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi’ne Uyum \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131” adl\u0131 raporun g\u00f6ller ili\u015fkin b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, g\u00f6llerdeki su kay\u0131plar\u0131n\u0131 ve kurakl\u0131\u011f\u0131 engellemek i\u00e7in lastik bentler ve su takviyeleri yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer al\u0131yor. Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 ise g\u00f6l ve barajlardaki kurumaya kar\u015f\u0131 “y\u00fczer g\u00fcne\u015f panelleri” projesini g\u00fcndemine ald\u0131.<\/p>\n

<\/p>\n

E\u011firdir G\u00f6l\u00fc<\/em><\/p>\n

S\u00fcleyman Demirel \u00dcniversitesi, E\u011firdir Su \u00dcr\u00fcnleri Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi ve Su Enstit\u00fcs\u00fc Kurucusu Limnolog Do\u00e7. Dr. Erol Kesici, g\u00f6llerin kurumas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in yap\u0131lan mevcut y\u00f6ntemleri aktar\u0131rken neler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini de aktar\u0131yor:<\/p>\n

“Kurtulu\u015f, g\u00f6llerin temizlenmesi, besleniminin d\u0131\u015f\u0131nda fazla su al\u0131nmamas\u0131, etraf\u0131ndaki on binlerce ka\u00e7ak kuyulara izin verilmemesi ve tar\u0131mdaki a\u015f\u0131r\u0131 ve ilkel su kullan\u0131m\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131.”<\/p>\n

‘NEREDE ALINAN BU \u00d6NLEMLER?’<\/strong><\/p>\n

G\u00f6llerin durumunun ortada oldu\u011funu s\u00f6yleyen Do\u00e7. Dr. Kesici, “Sular\u0131n her y\u0131l ne kadar \u00e7ekildi\u011fi ortada. G\u00f6llerdeki su s\u0131n\u0131rlar\u0131 en tehlikeli noktalara geldi. Nerede, al\u0131nan bu \u00f6nlemler? G\u00f6llere su veriyorsunuz ancak 1 veriliyorsa, 50 \u00e7ekiliyor. Tatl\u0131 ve i\u00e7me suyu g\u00f6llerine yapamazs\u0131n\u0131z bunlar\u0131” ifadelerini kullan\u0131yor.<\/p>\n

“G\u00fcne\u015f panelleri yapay g\u00f6ller \u00fczerine yap\u0131labilir” \u015feklinde yorumlar\u0131na devam eden Do\u00e7. Dr. Kesici, “Do\u011fal g\u00f6llerde bunu yapmak tehlikelidir. Yapay g\u00f6ller su deposudur. Do\u011fal g\u00f6ller ise biolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi olu\u015fturur. Do\u011fal g\u00f6ller i\u00e7in bu uygulamalar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck sak\u0131ncalar\u0131 var” \u015feklinde konu\u015fuyor.<\/p>\n

G\u00f6llerin yap\u0131sal olarak \u00e7ana\u011f\u0131, d\u00fcdenleri ve t\u00fcfemleriyle bir “bypass” sistemine sahip olduklar\u0131n\u0131 ortaya koyan ve bariyerlerle bu sistemin zarar g\u00f6rme tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalaca\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Do\u00e7. Dr. Kesici, g\u00f6llerin “bypass” sistemleriyle kendilerini yenileyen bir yap\u0131lar\u0131n\u0131n oldu\u011funu vurguluyor:<\/p>\n

“G\u00f6ller s\u00fcrekli sular\u0131n\u0131 yenilemek zorundad\u0131r. Yenilemedi\u011fi zaman i\u00e7ilebilir ve tatl\u0131 su \u00f6zelli\u011fini kaybederler. \u0130\u00e7erisindeki suyun kalitesi ayn\u0131 \u00e7ay demlenmesi gibi kendi canl\u0131 \u00e7e\u015fitlili\u011fini olu\u015fturur. Hangi plastik bentlerle neyi kapat\u0131yorsunuz? \u00d6rne\u011fin; Burdur G\u00f6l\u00fc ve Bey\u015fehir G\u00f6l\u00fc’n\u00fcn yap\u0131lan bir \u00e7ok deneylerle alt taraftan d\u00fcdenlerle birbirine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. G\u00f6l\u00fcn do\u011fal dengesine m\u00fcdahale etmek kadar b\u00fcy\u00fck bir yanl\u0131\u015fl\u0131k olmaz. Bunlar yapay g\u00f6l veya g\u00f6let de\u011fil.”<\/p>\n

<\/p>\n

Marmara G\u00f6l\u00fc<\/em><\/p>\n

KURTULU\u015e YOLLARI VE YAPILMASI GEREKENLER…<\/strong><\/p>\n

S\u00f6zlerine “Do\u011fal g\u00f6llerin kurtulu\u015funun tek \u00e7\u0131kar yolu g\u00f6llerimizi rahat b\u0131rakmak. G\u00f6ller m\u00fcdahaleler kar\u015f\u0131s\u0131nda yoruldu ve y\u0131prand\u0131. G\u00f6llerdeki ve akarsulardaki yap\u0131n\u0131n rahat b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gerekiyor” \u015feklinde devam eden Limnolog Kesici elbette “rahat b\u0131rak\u0131lman\u0131n” hi\u00e7bir \u015fekilde ilgilenmemek anlam\u0131na gelmedi\u011finin de alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Bunun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri belirten Do\u00e7. Dr. Kesici’nin tavsiyeleri \u015fu \u015fekilde:<\/p>\n

“G\u00f6lleri temizlenmeli. G\u00f6llerden besleniminin d\u0131\u015f\u0131nda fazla su almas\u0131nlar. Bug\u00fcn g\u00f6llere 10 litre su giriyorsa, neredeyse 100 litre su \u00e7\u0131k\u0131yor. Tar\u0131mda a\u015f\u0131r\u0131 kullanma, her tarafta suya a\u015f\u0131r\u0131 ihtiya\u00e7 duyan bitkiler ekilmesinden dolay\u0131… Konya’n\u0131n iklimi kurak ama tar\u0131m\u0131 sulak. Bu bilime ayk\u0131r\u0131 bir \u015fey.”<\/p>\n

‘DAMLA SULAMA \u015eART!’<\/strong><\/p>\n

Damla sulamaya acilen ge\u00e7ilmesi gerekti\u011fini, bunu yaparken de buharla\u015fmay\u0131 engellemek i\u00e7in damla sulama sistemlerinin de toprak alt\u0131ndan kurulmas\u0131 gerekti\u011fini ifade eden Do\u00e7. Dr. Kesici, T\u00fcrkiye’de damla sulama sistemi kullan\u0131m oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 1 oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n

“G\u00f6llerin etraf\u0131ndaki on binlerce ka\u00e7ak kuyulara izin verilmemeli” diyen Do\u00e7. Dr. Kesici, g\u00f6llerin \u00fczerine g\u00fcne\u015f panelleri konulmas\u0131n\u0131n da yanl\u0131\u015f oldu\u011funu aktar\u0131rken bunun ancak g\u00f6l\u00fcn ekolojik dengesini bozmayacak bir \u015fekilde sadece belirli ve s\u0131n\u0131rl\u0131 b\u00f6lgelere koyulabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Do\u00e7. Dr. Kesici, acilen harekete ge\u00e7ilmesi gerekti\u011fini s\u00f6ylerken “Suyumuz biterse iklimimiz de biter” s\u00f6zleriyle yorumlar\u0131n\u0131 noktalad\u0131.<\/p>\n

gokhan.kam@haberglobal.com.tr<\/strong><\/p>\n

Kaynak: \u00d6zel Haber<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fcrkiye \u015fimdiden sinyallerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir kurakl\u0131k tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. G\u00f6ller ise ciddi bir risk alt\u0131nda. Mevcut uygulamalar\u0131 aktaran G\u00f6l Uzman\u0131 Do\u00e7….<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14292,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,185],"tags":[],"class_list":["post-14291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14291"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14291\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}