![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/bu-laboratuvar-turkiyede-tek-12-bin-insan-iskeleti-inceleniyor.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u0130skelet Biyolojisi Laboratuvar\u0131’nda insan iskeleti kal\u0131nt\u0131lar\u0131nda geleneksel yollarla ya\u015f, cinsiyet, bedensel \u00f6zellikler, sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ve beslenme gibi bir\u00e7ok fakt\u00f6r analiz ediliyor. 2019 y\u0131l\u0131nda kurulan Antik DNA Laboratuvar\u0131’nda yap\u0131lan incelemelerde ise ge\u00e7mi\u015f insan topluluklar\u0131n\u0131n genetik yap\u0131s\u0131 ve pop\u00fclasyon tarihine ili\u015fkin veriler elde ediliyor. 12 bin insan iskeleti aras\u0131nda en erken \u00f6rnekler M.\u00d6. 10500’lere, en yeni \u00f6rnekler ise 1915-1918 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131’ndan ele ge\u00e7en kal\u0131nt\u0131lara ait. <\/p>\n
Hacettepe \u00dcniversitesi Antropoloji Bilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Y\u0131lmaz Selim Erdal, 12 binden fazla insan iskeleti kal\u0131nt\u0131s\u0131 ile Hacettepe \u00dcniversitesindeki laboratuvarlar\u0131n hem Orta Do\u011fu hem de Avrupa’n\u0131n en \u00f6nemli laboratuvarlardan biri oldu\u011funu, bu t\u00fcr ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n d\u00fcnyada say\u0131l\u0131 merkezlerde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/bu-laboratuvar-turkiyede-tek-12-bin-insan-iskeleti-inceleniyor-2.jpg\")
<\/p>\n
Erdal, “2019’da kurulan antik laboratuvar\u0131m\u0131z bu ama\u00e7la in\u015fa edilen T\u00fcrkiye’nin tek laboratuvar\u0131. Bu kal\u0131nt\u0131larda pop\u00fclasyon tarihini anlamak ve zaman i\u00e7inde Anadolu’da ne gibi de\u011fi\u015fim, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler oldu bunlar\u0131 anlayabilmek i\u00e7in antik DNA \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yap\u0131yoruz. \u00d6zellikle yerle\u015fik ya\u015fama ge\u00e7i\u015f, bitki ve hayvanlar\u0131n evcille\u015ftirme s\u00fcreci, bunun bat\u0131ya do\u011fru yay\u0131lmas\u0131 ya da Anadolu ve Avrupa aras\u0131ndaki topluluklar aras\u0131ndaki ili\u015fkileri \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u015eu anda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z en \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalardan biri bu. Burada ya\u015fayan insanlar kimler, kendinden \u00f6nceki ve kendinden sonrakilerle ilgili ili\u015fkilerini anlamaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yoruz” diye konu\u015ftu. <\/p>\n
‘AKRABALIK \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130N\u0130 B\u0130LE \u00c7\u00d6ZEB\u0130L\u0130YORUZ’<\/strong><\/p>\n Prof. Dr. Erdal, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 insan iskeletleri \u00fczerinde yapt\u0131klar\u0131n\u0131 belirtip, “\u0130skeletler \u00fczerinden akrabal\u0131k ili\u015fkilerini bile \u00e7\u00f6zebiliyoruz. Bir insan hastaland\u0131\u011f\u0131nda onun dola\u015f\u0131m sistemi \u00fczerinde yer alan ya da di\u015f ta\u015f\u0131 gibi a\u011f\u0131z ortam\u0131nda bulunan \u00e7e\u015fitli mikroplar\u0131n DNA’s\u0131na ula\u015farak ge\u00e7mi\u015fte hangi t\u00fcr mikroplar vard\u0131 ve o mikroplar\u0131n DNA’s\u0131na ula\u015farak g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ile benzer miydi, nas\u0131l bir de\u011fi\u015fim oldu; bunu da anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Sadece insan iskeleti \u00fczerinden de\u011fil toprakta ya\u015fayan bakteriler, mantarlar, maya gibi canl\u0131lar\u0131n kemiklere bula\u015fmas\u0131 nedeniyle antik kal\u0131nt\u0131larda DNA analizleri ancak \u00f6zel DNA laboratuvarlar\u0131nda yap\u0131labiliyor” dedi.<\/p>\n ‘2 YILA KADAR S\u00dcREB\u0130L\u0130YOR’<\/strong><\/p>\n Prof. Dr. Erdal, DNA \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n 1-2 y\u0131l s\u00fcrebildi\u011fini dile getirerek, “Morfolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar iskeletin korunma durumu uygunsa h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yap\u0131labiliyor. \u0130skelet size sa\u011flam bir \u015fekilde ula\u015ft\u0131ysa birka\u00e7 saat i\u00e7inde onun ya\u015f\u0131, cinsiyeti ve bedensel \u00f6zeliklerini tespit edebilirsiniz ancak DNA \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 detayl\u0131 bir analiz gerektirdi\u011fi i\u00e7in malzemenin laboratuvara girmesi, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn kaydedilmesi, temizlik i\u015flemleri, bir toz elde etme ve bu tozun eritilerek i\u00e7indeki h\u00fccreye ula\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeniz ve buradan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar\u0131 de\u011ferlendirmeniz 2 y\u0131la kadar s\u00fcrebiliyor” diye konu\u015ftu. <\/p>\n ‘K\u00dcLL\u00dcOBA KALINTILARINI ANAL\u0130Z EDECE\u011e\u0130Z’<\/strong><\/p>\n Prof. Dr. Erdal, bu y\u0131l 7 farkl\u0131 arkeolojik yerle\u015fkeden insan iskeleti kal\u0131nt\u0131lar\u0131 geldi\u011fini belirterek, “Bunlardan birisi de Eski\u015fehir’deki K\u00fcll\u00fcoba kaz\u0131s\u0131nda yerle\u015fimin etraf\u0131nda konumlanm\u0131\u015f mezarl\u0131ktaki kal\u0131nt\u0131lar. Kentle\u015fme ile ilgili bir yerle\u015fme. Kentle\u015fmenin en \u00f6nemli \u00f6rneklerinden birisini olu\u015fturuyor Eski\u015fehir’deki K\u00fcll\u00fcoba kaz\u0131s\u0131. Bu alanda konutlarla ilgili alan\u0131n hemen d\u0131\u015f\u0131nda bir mezarl\u0131k alan\u0131 var. 5 farkl\u0131 mezar tipi g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. 2 y\u0131ll\u0131k bir kaz\u0131 sezonu ge\u00e7irdik Eski\u015fehir’de. Bu bile oradaki \u00f6l\u00fc g\u00f6mme geleneklerinin ne kadar \u00e7e\u015fitli oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu \u00e7e\u015fitlilikte K\u00fcll\u00fcoba’da farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin bir arada bulundu\u011fu, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldikleri ya da kesi\u015ftikleri bir b\u00f6lgeyi temsil ediyor. Bu a\u00e7\u0131dan da Anadolu’daki \u00f6l\u00fc g\u00f6mme gelenekleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00e7e\u015fitli mezar gruplar\u0131ndan birisinin K\u00fcll\u00fcoba’da oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Buradan ele ge\u00e7en insan iskeleti kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 onlar\u0131n genetik yap\u0131s\u0131n\u0131 anlayabilmek i\u00e7in analiz edece\u011fiz. Sonra bu genetik yap\u0131yla \u00f6l\u00fc g\u00f6mme gelenekleri aras\u0131nda, \u00e7e\u015fitlilik aras\u0131nda bir ili\u015fki var m\u0131 bunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. E\u011fer biz K\u00fcll\u00fcoba’dan ele ge\u00e7en insan kal\u0131nt\u0131lar\u0131nda yeterince korunmu\u015f DNA bulursak o DNA’n\u0131n analizlerinde bu k\u00fclt\u00fcrel \u00e7e\u015fitlili\u011fin genetik yap\u0131ya ne kadar yans\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f olaca\u011f\u0131z” dedi. <\/p>\n Kaynak: DHA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hacettepe\u00a0\u00dcniversitesi Molek\u00fcler Antropoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc b\u00fcnyesindeki \u0130skelet Biyolojisi ve Antik DNA Laboratuvarlar\u0131’nda T\u00fcrkiye’nin farkl\u0131 yerlerindeki kaz\u0131larda bulunan iskelet ve kemik par\u00e7alar\u0131yla tarihe…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12881,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[185,188],"tags":[],"class_list":["post-12880","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-yasam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12880","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12880"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12880\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/bu-laboratuvar-turkiyede-tek-12-bin-insan-iskeleti-inceleniyor-3.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/bu-laboratuvar-turkiyede-tek-12-bin-insan-iskeleti-inceleniyor-4.jpg\")
<\/p>\n