{"id":10737,"date":"2021-09-02T10:49:04","date_gmt":"2021-09-02T10:49:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/dunya\/tehlike-kapida-hindistan-da-hava-kirliligi-insanlarin-omrunu-9-yila-kadar-kisaltabilir-130098"},"modified":"2021-09-02T10:49:04","modified_gmt":"2021-09-02T10:49:04","slug":"tehlike-kapida-omru-9-yila-kadar-kisaltabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/09\/02\/tehlike-kapida-omru-9-yila-kadar-kisaltabilir\/","title":{"rendered":"Tehlike kap\u0131da: \u00d6mr\u00fc 9 y\u0131la kadar k\u0131saltabilir"},"content":{"rendered":"<div class=\"media_block\"><\/div>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/tehlike-kapida-omru-9-yila-kadar-kisaltabilir.jpg\" class=\"ff-og-image-inserted\"><\/div>\n<p>Chicago \u00dcniversitesi Enerji Politikas\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc (EPIC) taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fma, yakla\u015f\u0131k 1,3 milyarl\u0131k Hindistan n\u00fcfusunun tamam\u0131n\u0131n, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) taraf\u0131ndan belirlenen kirlilik seviyesini a\u015fan tehlikeli d\u00fczeyde bir kirlilikle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu ortaya koydu.<\/p>\n<p>Hindistan h\u00fck\u00fcmeti, 2019 y\u0131l\u0131nda hava kirlili\u011fini 2024 y\u0131l\u0131na kadar y\u00fczde 30 d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in ulusal temiz hava kampanyas\u0131 ba\u015flatt\u0131. S\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fmada, \u00f6zellikle \u00fclkenin bat\u0131s\u0131ndaki Mahara\u015ftra eyaleti ve orta kesimindeki Madhya Prade\u015f eyaletinde hava kirlili\u011finin daha da k\u00f6t\u00fc seviyelere ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmada, Hindistan&#8217;da olduk\u00e7a tehlikeli boyutlara ula\u015fan hava kirlili\u011finin, milyonlarca insan\u0131n ya\u015fam s\u00fcresini 9 y\u0131la kadar azalt\u0131labilece\u011fi de\u011ferlendirmesinde bulunuldu.<\/p>\n<p>Hindistan&#8217;\u0131n ba\u015fkenti Yeni Delhi\u2019deki kirlilik seviyesinin de olduk\u00e7a y\u00fcksek oldu\u011funu ortaya koyan \u00e7al\u0131\u015fmada, hava kirlili\u011finin boyutunun DS\u00d6 kriterlerine inmesiyle Yeni Delhi sakinlerinin ya\u015fam s\u00fcrelerine 10 y\u0131l kadar eklenebilece\u011fi yorumu yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>EPIC&#8217;nin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6re, Hindistan\u2019daki hava kirlili\u011finin \u00fclke n\u00fcfusunun y\u00fczde 40\u2019\u0131na tekab\u00fcl eden yakla\u015f\u0131k 520 milyon insan\u0131n ya\u015fam s\u00fcresini k\u0131saltt\u0131\u011f\u0131 tahmin ediliyor.<\/p>\n<p><strong>AZALMASI \u0130NSAN \u00d6MR\u00dcN\u00dc 2.2 YIL UZATAB\u0130L\u0130R<\/strong><\/p>\n<p>Chicago \u00dcniversitesine ba\u011fl\u0131 Hava Kalitesi Ya\u015fam Endeksinin (AQLI) yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 raporda, ortalama bir insan\u0131n DS\u00d6 taraf\u0131ndan kabul edilen hava kirlili\u011finin \u00fc\u00e7 kat\u0131ndan fazlas\u0131na maruz kald\u0131\u011f\u0131 ve bu durumun ortalama ya\u015fam s\u00fcresini 74&#8217;ten 72&#8217;ye d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ortaya konuldu.<\/p>\n<p>K\u00fcresel hava kirlili\u011fi seviyesini azaltman\u0131n, ortalama ya\u015fam s\u00fcresini 2,2 y\u0131l art\u0131rabilece\u011fi tespit edilen raporda, DS\u00d6 standartlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak k\u00fcresel de\u011fi\u015fikliklerle birlikte, insanlar\u0131n toplu olarak gezegenin n\u00fcfusuna 17 milyar ya\u015fam y\u0131l\u0131 ekleyebilece\u011fi aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u0130N&#8217;DE YA\u015eAM S\u00dcRES\u0130 1.5 YIL ARTTI<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7in&#8217;de son y\u0131llarda \u00e7evre konusunda uygulanan \u00e7arp\u0131c\u0131 geli\u015fmelerin d\u00fcnya i\u00e7in bir f\u0131rsat oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcrken, ABD&#8217;nin benzer de\u011fi\u015fiklikleri yapmas\u0131n\u0131n uzun zaman ald\u0131\u011f\u0131 belirtildi. \u00c7in&#8217;de s\u00f6z konusu geli\u015fmeler sayesinde kirlilik y\u00fczde 29 azal\u0131rken ortalama ya\u015fam s\u00fcresi yakla\u015f\u0131k 1,5 y\u0131l artt\u0131.<\/p>\n<p>DS\u00d6&#8217;n\u00fcn \u015fehirlerdeki hava kalitesi i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rehberi, PM 2.5 seviyelerinin (\u00e7ap\u0131 2,5 mikrometreden k\u00fc\u00e7\u00fck olan ince partik\u00fcl madde) metrek\u00fcp ba\u015f\u0131na 10 mikrogram\u0131n alt\u0131nda olmas\u0131 gerekti\u011fini belirtiyor. Ancak ara\u015ft\u0131rma, bir ki\u015finin ortalama metrek\u00fcp ba\u015f\u0131na 32 mikrogram konsantrasyona maruz kald\u0131\u011f\u0131na vurgu yapt\u0131.<\/p>\n<p>En y\u00fcksek PM 2.5 konsantrasyonuna maruz kalan be\u015f \u00fclkeden d\u00f6rd\u00fcn\u00fcn G\u00fcney Asya&#8217;da yer ald\u0131\u011f\u0131 belirtilirken, ara\u015ft\u0131rma, kirlili\u011fin DS\u00d6 rehberini kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde azalt\u0131lmas\u0131 durumunda Hindistan, Banglade\u015f, Nepal ve Pakistan&#8217;da ortalama ya\u015fam s\u00fcresinin 5,6 y\u0131l uzayaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu.<\/p>\n<p>Be\u015finci \u00fclke olan Singapur&#8217;da ise b\u00f6ylesi bir de\u011fi\u015fikli\u011fin olmas\u0131 durumunda \u00fclke sakinlerinin ortalama ya\u015fam s\u00fcresi 3,8 y\u0131l daha artabilir.<\/p>\n<p>Raporda, G\u00fcneydo\u011fu Asya&#8217;daki Bangkok, Ho Chi Minh ve Jakarta gibi yo\u011fun n\u00fcfuslu \u015fehirlerin DS\u00d6 y\u00f6nergelerini kar\u015f\u0131lamas\u0131 halinde ortalama \u00f6m\u00fcr s\u00fcresinin 2 ila 5 y\u0131l artabilece\u011fine i\u015faret edildi.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, Orta ve Bat\u0131 Afrika&#8217;da partik\u00fcl kirlili\u011finin ya\u015fam s\u00fcresi \u00fczerindeki etkilerinin HIV\/AIDS ve s\u0131tma gibi tehditlerin etkileriyle e\u015fit oldu\u011funu ortaya koyan \u00e7al\u0131\u015fmada, Nijerya&#8217;n\u0131n Nijer Deltas\u0131 sakinlerinin \u00f6nlem almamalar\u0131 halinde ya\u015fam s\u00fcrelerinin yakla\u015f\u0131k 6 y\u0131l azalaca\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n<p>Yine \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, 611 milyon Latin Amerika sakininin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131, DS\u00d6 rehberini a\u015fan PM 2.5 seviyelerine maruz kal\u0131yor. \u00c7al\u0131\u015fmada, belirli metropollerde \u00e7o\u011funlukla ara\u00e7 emisyonlar\u0131ndan kaynaklanan hava kirlili\u011finin azalt\u0131lmas\u0131 halinde ortalama ya\u015fam s\u00fcresinde Lima&#8217;da 4,7 y\u0131l, Bogota&#8217;da 1,8 ve Medellin&#8217;de 2,2 gibi \u00f6nemli art\u0131\u015flar g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi ifade edildi.<\/p>\n<p>Kaynak: AA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&lt;p&gt;Chicago \u00dcniversitesi Enerji Politikas\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc (EPIC) taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fma, yakla\u015f\u0131k 1,3 milyarl\u0131k Hindistan n\u00fcfusunun tamam\u0131n\u0131n, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) taraf\u0131ndan belirlenen&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10738,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-10737","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10737"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10737\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10738"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}