{"id":10563,"date":"2021-09-01T14:42:29","date_gmt":"2021-09-01T14:42:29","guid":{"rendered":"https:\/\/haberglobal.com.tr\/dunya\/afganistan-a-dair-oklar-nato-ya-da-dondu-fiyaskoda-sadece-abd-nin-mi-payi-var-129909"},"modified":"2021-09-01T14:42:29","modified_gmt":"2021-09-01T14:42:29","slug":"afganistana-dair-oklar-natoya-da-dondu-fiyaskoda-sadece-abdnin-mi-payi-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/2021\/09\/01\/afganistana-dair-oklar-natoya-da-dondu-fiyaskoda-sadece-abdnin-mi-payi-var\/","title":{"rendered":"Afganistan&#8217;a dair oklar NATO&#8217;ya da d\u00f6nd\u00fc: &#8216;Fiyaskoda sadece ABD&#8217;nin mi pay\u0131 var?&#8217;"},"content":{"rendered":"<div class=\"media_block\"><\/div>\n<p>ABD, Afganistan&#8217;dan tamamen \u00e7\u0131kt\u0131. T\u00fcmgeneral Christopher Donahue, C-17 kargo u\u00e7a\u011f\u0131na bindi, Amerikan ordusunun \u00fclkedeki son mensubu da b\u00f6ylece \u00fclkeden ayr\u0131lm\u0131\u015f oldu. ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Pentagon, o tarihi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri resmi Twitter hesab\u0131ndan da payla\u015ft\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Bu sava\u015f ABD i\u00e7in elbette tam bir fiyasko olarak yorumlanmakta ancak ABD ile birlikte, ABD&#8217;nin de iste\u011fiyle, NATO kuvvetleri de Afganistan&#8217;a m\u00fcdahale etmi\u015fti. \u00d6zellikle AB ve Birle\u015fik Krall\u0131k da sava\u015fa olduk\u00e7a m\u00fcdahil olmu\u015flard\u0131.<\/p>\n<p><strong>DE\u011e\u0130\u015eEN BAKI\u015e A\u00c7ISI<\/strong><\/p>\n<p>Dikkat \u00e7eken bu tablo ABD&#8217;de farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 da g\u00fcndeme getirmi\u015f durumda.<\/p>\n<p class=\"content-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/afganistana-dair-oklar-natoya-da-dondu-fiyaskoda-sadece-abdnin-mi-payi-var.jpg\" alt><\/p>\n<p>Taliban&#8217;\u0131n ilerleyi\u015finden Kabil&#8217;i s\u00fcratle ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131z almas\u0131na kadar ge\u00e7en s\u00fcre\u00e7te hatta sonras\u0131nda dahi (yani \u015fu g\u00fcnlerde bile) ABD&#8217;nin hatalar\u0131 y\u00fcz\u00fcne sert\u00e7e vurulmakta. S\u00f6z konusu ele\u015ftirilerin en a\u011f\u0131rlar\u0131 da ABD&#8217;nin i\u00e7inden geliyor. Ancak fiyasko ortaks\u0131z de\u011fil.<\/p>\n<p>ABD&#8217;nin m\u00fcttefiklerinin de ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kta pay\u0131 elbette vard\u0131. Joe Biden asl\u0131nda bu nedenle de \u201cbir daha asla\u201d diyor. \u00d6te yandan Avrupa Birli\u011fi (AB) D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler ve G\u00fcvenlik Politikas\u0131 Y\u00fcksek Temsilcisi Josep Borrell ise \u015fu ifadeleri kullanmakta:<\/p>\n<p>\u201cSava\u015f, her \u015feyden evvel Afgan halk\u0131 i\u00e7in tam bir felaket oldu. Hem Bat\u0131 i\u00e7in bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k hem de uluslararas\u0131 ili\u015fkiler ad\u0131na bir oyun de\u011fi\u015ftiriciydi. Elbette, biz Avrupal\u0131lar kendimize d\u00fc\u015fen sorumlulu\u011fu \u00fcstleniyoruz. Bunu sadece ABD&#8217;nin sava\u015f\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnemeyiz.\u201d<\/p>\n<p><strong>NATO TAR\u0130H\u0130NDE \u0130LKT\u0130<\/strong><\/p>\n<p>NATO, tarihinde ilk kez 11 Eyl\u00fcl Sald\u0131r\u0131lar\u0131&#8217;ndan sonra, ABD&#8217;nin talebiyle 5. Madde&#8217;yi devreye sokmu\u015f ve 50&#8217;yi a\u015fk\u0131n NATO \u00fclkesi Afganistan&#8217;a toplamda 130 bini a\u015fk\u0131n asker sevk etmi\u015fti. NATO Anla\u015fmas\u0131&#8217;ndaki 5. Madde&#8217;ye g\u00f6re bir sava\u015f halinde Kuzey Atlantik Pakt\u0131 \u00fcyesi \u00fclkeye, di\u011fer m\u00fcttefik \u00fclkelerin destek vermesi gerekiyor. Yani bir NATO \u00fclkesine sava\u015f a\u00e7mak t\u00fcm NATO&#8217;ya sava\u015f a\u00e7mak anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p class=\"content-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/afganistana-dair-oklar-natoya-da-dondu-fiyaskoda-sadece-abdnin-mi-payi-var-1.jpg\" alt><\/p>\n<p>Bununla birlikte NATO&#8217;nun \u00e7at\u0131\u015fma g\u00f6revleri 2014&#8217;te sona erdi. Bu noktadan sonra NATO kuvvetleri, Afgan ordusunu e\u011fitmek ve orduya tavsiyelerde bulunmak i\u00e7in \u00fclkede kald\u0131. NATO kuvvetleri, 20 y\u0131ll\u0131k sava\u015fta bini a\u015fk\u0131n kay\u0131p verdi.<\/p>\n<p>Son d\u00f6nemde ise Ba\u015fkan Joe Biden, asl\u0131nda Donald Trump h\u00fck\u00fcmetinin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi \u201cAfganistan&#8217;dan \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131z\u201d ya da \u201cABD&#8217;nin d\u00fcnyan\u0131n bir ucunda s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir sava\u015f\u0131 olmayacak\u201d s\u00f6ylemini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Trump d\u00f6neminde ba\u015flayan \u00e7ekilme Biden d\u00f6neminde h\u0131z kazand\u0131 ancak hesapta olmayan durum Afgan h\u00fck\u00fcmetinin \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131yd\u0131. Afgan kuvvetleri de bir i\u00e7 sava\u015f ya\u015famamak i\u00e7in de diren\u00e7 g\u00f6stermezken \u00e7\u0131k\u0131\u015f kaosa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p><strong>&#8216;BU KADAR MI ZAYIFIZ?&#8217;<\/strong><\/p>\n<p>ABD d\u0131\u015f\u0131nda pek \u00e7ok \u00fclke Kabil&#8217;den \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u0131ras\u0131nda olduk\u00e7a zor anlar ya\u015fad\u0131. Hala Birle\u015fik Krall\u0131k Parlamentosu \u00dcyesi olan eski Ba\u015fbakan Theresa May, bu ay\u0131n ilk g\u00fcnlerinde parlamentoda \u201c\u0130stihbarat\u0131m\u0131z bu kadar zay\u0131f m\u0131yd\u0131?\u201d diye sordu ve sert s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>\u201cSahadaki bilgimiz bu kadar m\u0131 yetersizdi? Yoksa sadece ABD&#8217;yi takip edip her gece i\u015fler yoluna girsin diye dua etmenin yeterli olaca\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduk?\u201d<\/p>\n<p>Ancak NATO&#8217;nun ABD&#8217;den \u015fikayet\u00e7i oldu\u011fu ve ABD&#8217;yle ayr\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc noktalar da g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Nisan ay\u0131nda ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Anthony Blinken, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg&#8217;le (a\u015fa\u011f\u0131daki foto\u011frafta solda) g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f; Stoltenberg, \u201cAfganistan&#8217;a birlikte girdik, duru\u015fumuzu birlikte ayarlad\u0131k, \u00e7\u0131karken de birlikteyiz\u201d ifadelerini kullanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p class=\"content-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/istanbulchannel.net\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/afganistana-dair-oklar-natoya-da-dondu-fiyaskoda-sadece-abdnin-mi-payi-var-2.jpg\" alt><\/p>\n<p><strong>EL MAHKUM&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Kulislerden gelen bilgiler ve uzmanlar\u0131n yorumlar\u0131 NATO i\u00e7in ABD olmadan zaten ba\u015fka bir senaryonun m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde NATO \u00fcye \u00fclkelerinin diplomatlar\u0131n\u0131n, ABD cephesinin kendilerine hi\u00e7 dan\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan \u015fikayet\u00e7i olduklar\u0131 kay\u0131tlara ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p>Zira ABD \u00e7\u0131k\u0131\u015f verirken asl\u0131nda son d\u00f6nemde b\u00f6lgede bulunan 7 bin ABD&#8217;li olmayan NATO kuvveti i\u00e7in de karar vermi\u015f oldu.<\/p>\n<p>Avrupa D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler Konseyi Berlin Direkt\u00f6r\u00fc Dr. Jana Puglierin ise \u201cBu karar asl\u0131nda ne kadar ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011fumuzu g\u00f6steriyor. Zira ABD&#8217;nin \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 derhal takip etmemiz gerekti\u011fi hemen anla\u015f\u0131ld\u0131\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda g\u00fcvenliklerini ABD etraf\u0131nda in\u015fa eden NATO m\u00fcttefikleri i\u00e7in ABD&#8217;nin \u00f6nceliklerinin de\u011fi\u015fti\u011fi ger\u00e7e\u011fini g\u00f6rmezden gelmek, giderek zorla\u015f\u0131yor. Bu hem ABD&#8217;nin d\u0131\u015f politika hedeflerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor -\u00f6rne\u011fin ABD&#8217;nin \u00c7in&#8217;e odaklanmas\u0131- hem de \u00fclkenin i\u00e7 siyasi kutupla\u015fmas\u0131 gibi daha az etkili ko\u015fullarla g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p><strong>metin.aktasoglu@haberglobal.com.tr<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Kaynak:<\/strong> Bu haberde yer alan bilgilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Vox&#8217;ta &#8220;NATO allies are preparing for a future without America\u2019s &#8216;forever wars'&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131nlanan makaleden derlenmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p>Kaynak: \u00d6zel Haber<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&lt;p&gt;ABD, Afganistan&#039;dan tamamen \u00e7\u0131kt\u0131. T\u00fcmgeneral Christopher Donahue, C-17 kargo u\u00e7a\u011f\u0131na bindi, Amerikan ordusunun \u00fclkedeki son mensubu da b\u00f6ylece \u00fclkeden ayr\u0131lm\u0131\u015f oldu&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10564,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-10563","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10563","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10563"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10563\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10564"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulchannel.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}